مازندران پس از گیلان به عنوان دومین تولید کننده برنج مرغوب کشور به شمار میرود، به طوری که در حال حاضراین استان بیش از یک میلیونو ۷۰۰ تن برنج سفید، تولید میکند. از آنجا که این استان ظرفیت بسیار بالایی در زمینه تولید برنج دارد، لذا معاونت تحقیقات برنج کشورپس از انجام بررسیهای کارشناسان این معاونت برنج «امید» را به شالیکاران این استان معرفی کرد به طوری که این موضوع موجب شد تا شالیکارانی که برای اولین بار اقدام به کاشت این نوع از برنج نمودند ازهر هکتاربیش ازدوبرابر سالهای قبل برداشت کنند، موضوعی که در صورت تداوم آن از سوی شالیکاران میتواند ایران را از واردات برنج خودکفا کند.
استان مازندران به عنوان دومین تولید کننده برنج پس از گیلان همواره حرفهای بسیاری در این زمینه برای گفتن دارد به طوری که این استان با تولید سالانه بیش از یک میلیون و ۷۰۰ تن برنج سفید ۴۲ درصد برنج مورد نیاز کشور را تأمین میکند. از آنجا که در سالهای اخیر کاهش بارشها موجب کم آبی در بسیاری از استانهای کشور شده است، لذا مازندران نیز ازاین قائده مستثنی نبوده و این موضوع موجب شده تاکشت برنج دراین استان را با محدودیتهایی مواجه شود، به طوری که کارشناسان تحقیقات برنج کشورچهار رقم جدید برنج به نامهای، هستی، امید، توکا و طارم مازند را برای کشت در زمان کم آبی پیشنهاد کنند.
دکتر مریم حسینی، رئیس موسسه تحقیقات برنج کشور در خصوص ویژگیهای این چهار نوع از برنج پیشنهادی برای کاشت میگوید: «یکی از این ارقام برنج «هستی» است که خوش کیفیت و متحمل به تنش خشکی بوده و کمآبی اواخر فصل کشت و کار تا حدود چهار هفته را تحمل میکند.»
وی میافزاید: «رقم دیگر «امید» است که از انواع پرمحصول بوده و به طور متوسط درهر هکتار شالیزار، ۸ تن شلتوک میدهد ودر مقابل بیماری بلاست که موجب وارد آمدن خسارت شدید به ارقام حساس میشود نیزمقاوم است.»
به گفته این کارشناش کشت برنج، رقم سوم برنج پیشنهادی برای کشت «توکاست» که حاصل ترکیب ۲ژنوم محلی شامل، علی کاظمی و طارم دیلمانی است و حدود یک تا ۵/۱ تن از رقم محلی بیشتر محصول میدهد و تا حد قابل توجهی در برابرخوابیدگی براثر طوفان وباران شدید مقاومت است. حسینی تصریح میکند: «در مورد نوع چهارم نیز باید به «طارم مازن» اشاره کرد که این نوع از برنج حاصل خالصسازی توده محلی طارم و هدف از اصلاح و معرفی آن حفظ ژنوم تودههای محلی و تولید بذر طبقات رسمی برای عرضه وسیع به کشاورزان است. در نهایت میتوان اعلام کرد، افزایش عملکرد در واحد سطح، کیفیت مناسب ارقام معرفی شده ورسیدن به تولید پایدار و امنیت غذایی از اهداف محوری ومزایای معرفی این ارقام جدید ازسوی مؤسسه تحقیقات برنج کشور است.
«امید» در خدمت شالیکاران
درحال حاضراز میان چهار رقم برنج هستی، امید، توکا و طارم مازند که برای کشت به شالیکاران پیشنهاد شده است میتوان به نوع «امید» اشاره کرد که به صورت نمونه در شالیزارهای شهرستان آمل کشت شده و به طور متوسط درهر هکتارشالیزار ۸ تن شلتوک میدهد. این درحالی است که علاوه بر پربار بودن این نوع از برنج، به شدت در برابر بیماری «بلاست» که یکی از مهمترین بیماریهای برنج در مناطق شالی کاری است و در صورت شیوع خسارت شدید به ارقام حساس وارد میکند و «ورس» که موجب خوابیدگی ساقههای شالیها میشود مقاوم است. مرتضی نصیری، مسئول بخش اصلاح و تهیه بذر معاونت مؤسسه تحقیقات برنج کشور میگوید: «رقم جدید برنج «امید» حاصل یک کار تحقیقاتی و پژوهشی ۲۰ ساله در این بخش ومعاونت مؤسسه تحقیقات برنج کشور در آمل بوده که به نتیجه رسید.»
وی میافزاید: «این رقم از انواع پرمحصول بوده و بهطور متوسط در هر هکتار شالیزار دو برابر بیشتر از ارقام محلی شلتوک تا بیش از ۱۰تن تولید میشود از نظر کیفیت و پخت نیز مشابه ارقام محلی طارم و طارم امراللهی و مازند است.»
به گفته نصیری، توسعه کشت این رقم از برنج میتواند باعث افزایش تولید، درآمد اقتصادی بیشتر برای شالیکاران و خودکفایی کشور درزمینه کشت این محصول شود.
