جوان آنلاین: آبان سال گذشته، همزمان با افزایش مصرف بنزین در کشور، رئیسجمهور، خودروسازان را به صراحت تهدید به تعطیلی کرد و گفت: «اگر مصرف تولیدات داخلی بهینه نشود، خودروسازان اجازه ادامه تولید نخواهند داشت.» اکنون در کمتر از ۱۰ ماه، همچنان خودروسازان مقصران اصلی مصرف بالای سوخت هستند و مردمی که سالهاست صورتحساب این ناکارآمدی را پرداخت میکنند؛ خودرو را گران میخرند، سوخت بیشتری مصرف میکنند، هزینه تعمیرات بیشتری میدهند، آلودگی را تحمل میکنند و حالا باید نگران کمبود بنزین و محدودیتهای تازه باشند. اکنون این سؤال مطرح است که چه کسی اجازه داده این خودروها سالها تولید شوند؟ چه کسی استاندارد این خودروها را تأیید کرده و چه کسی مسبب اصلی وضع امروز است؟ افکار عمومی انتظار دارد که خودروسازان گزارشی از چگونگی اجرای دستور رئیسجمهور ارائه دهند، زیرا مدافعان این صنعت طوری رفتار میکنند که گویی کیفیت خودروهای تولیدی در کلاس بالای جهانی قرار دارند و مصرف سوختشان بسیار پایین است.
با اظهارات اخیر رئیس سازمان مدیریت مصرف انرژی در خصوص مصرف نیمی از بنزین کشور در باک خودروها، رسانههای مورد حمایت خودروسازان بهخط شدند تا این موضوع را انکار کنند، در حالی که سخنان سقاباصفهانی موضوع جدیدی نبود. دههها دولتمردان از مصرف بالای سوخت در خودروها میگویند و آبان سال گذشته نیز مسعود پزشکیان، صراحتاً در جلسه هیئت دولت به خودروسازان اخطار داد و اعلام کرد: «اگر در یک بازه زمانی معقول موتور خودروها اصلاح نشود و مصرف سوخت به سطح قابلقبول نرسد، مجبور خواهیم بود در سیاست تخصیص ارز و صدور مجوز تولید بازنگری کنیم. در صورت نیاز، فناوری روز دنیا را خریداری کنید؛ دولت از این مسیر حمایت خواهد کرد.»
از آخرین اخطار رئیسجمهور حدود ۱۰ ماه میگذرد و نه تنها تغییری در بهبود کیفیت و مصرف سوخت خودرو ایجاد نشده، بلکه با عرضه قطرهچکانی و نگه داشتن مردم در انتظار تحویل خودروهای ثبتنامیشان، بازار خودرو را با گرانی قیمت مواجه کردند. علاوه بر این در شش ماه گذشته دو بار قیمت کارخانهای خودروها را گران کردهاند.
مردم؛ بازنده نهایی
مردم هم سالهاست صورتحساب این ناکارآمدی را پرداخت میکنند؛ خودرو را گران میخرند، سوخت بیشتری مصرف میکنند، هزینه تعمیرات بیشتری میدهند، آلودگی را تحمل میکنند و حالا باید نگران کمبود بنزین و محدودیتهای تازه باشند. دولت هم هزینه میدهد؛ از یارانه سوخت و منابع ارزی گرفته تا واردات بنزین و فشار بر بودجه. اما پرسش اصلی این است که چه کسی مسئول طراحی سیستمی است که این همه هزینه تولید میکند؟
طی دههها، دولت و نهادهای حاکمیتی درباره تعرفه، واردات، ارز، قیمتگذاری، استاندارد، شمارهگذاری، تولید و حمایت از خودروسازان تصمیم گرفتهاند. اگر بعد از این همه سال، خودرو همچنان پرمصرف است، رقابت جدی شکل نگرفته و صنعت همچنان به انواع حمایتها نیاز دارد، نقایصی است که باید مدیران این صنعت پاسخگوی آن باشند، هر چند که آنها مقصر این وضعیت را به نحوه حکمرانی صنعت نسبت میدهند.
خودروسازان هیچوقت هزینه خودروی پرمصرف و بیکیفیتشان را ندادهاند
معاون رئیسجمهور در برنامه گفتوگوی ویژه خبری اخیر خود تلنگری هم به صنعت خودروی کشور زد، آنهایی که هیچوقت هزینه خودروی پرمصرف و بیکیفیتشان را ندادهاند و همواره از دولت طلبکار هستند. وقتی پای گرفتن ارز در میان باشد، خود را دولتی میدانند و وقتی پای افزایش قیمت در میان باشد، خود را بخش خصوصی و مدافع حقوق سهامدارانشان اعلان میکنند.
اسماعیل سقاباصفهانی در خصوص مصرف بنزین در خودروها میگوید: اگر میزان مصرف بنزین خودروهای داخلی مشابه خودروهای روز دنیا بود الان شاهد ناترازی در تولید و مصرف بنزین نبودیم. در این سالها مردم و بیتالمال هزینه خودروهای پرمصرف و بیکیفیت را میدهند؛ ما باید ریشه این موضوع را ببخشکانیم. وی تأکید میکند: عقبماندگی تکنولوژی در طراحی موتورهای داخلی باعث شده مصرف سوخت خودروها فاصله زیادی از استانداردهای جهانی بگیرد. کشور روزانه با ۱۴ میلیون لیتر کمبود بنزین مواجه است. واردات این میزان بنزین سالی ۴۶۰ هزار میلیارد تومان برای کشور هزینه دارد که با فرض قیمت متوسط ۳میلیارد تومان برای هر خودرو میتوان حدود ۱۵۳هزار خودروی برقی را در سال جایگزین کرد. وی تأکید میکند: نرخ مرگ و میر جادهای ما سه برابر کشور همسایهمان ترکیه است، با اینکه جمعیت و تعداد خودروهایمان شبیه است. در تصادفات هیچوقت نمیگوییم خودرو بیکیفیت بود و هزینهای برای خسارت آن قائل نیستیم. سقاب اصفهانی میافزاید: اگر بهجای خودروهای بیکیفیت و مونتاژی چینی، کل یک خودروی ژاپنی را وارد کرده بودیم ارزانتر درمیآمد. معاون رئیسجمهور میگوید: باید تکلیف خودروسازهایی که پدر همه را درآوردهاند روشن شود. سقاباصفهانی میافزاید: تا وقتی موتور اتلاف این خودروها روشن است، هر تغییری که در سهمیهها دهیم فقط نقش مسکن را دارد. بخش بزرگی از بنزینی که در کشور سوزانده میشود در موتور خودروهایی میسوزد که نمونهاش در هیچجای دنیا وجود ندارد.
مصرف خودروها باید به ۵ لیتر برسد
همچنین سخنگوی وزارت صمت با بیان اینکه میانگین مصرف سوخت خودروهای ساخت داخل در حال حاضر حدود ۲/۷ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر است، میگوید: این میزان، قابلیت کاهش دارد و خودروسازان در مسیر رسیدن به مصرف حدود ۵ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر حرکت میکنند. عزتالله زارعی در یک برنامه تلویزیونی درباره وضعیت مصرف سوخت خودروهای داخلی میافزاید: مصرف سوخت تنها به موتور خودرو مربوط نمیشود و عوامل مختلفی از جمله نوع و وضعیت لاستیک، نحوه رانندگی، شرایط ترافیکی و نوع سوخت و استاندارد آن در میزان مصرف تأثیرگذار هستند.
با سخنان سقاباصفهانی و اعلام وضعیت بحرانی مصرف بنزین در خودروهای داخلی، تعدادی از نمایندگان مجلس هشدارهایی به خودروسازان دادند.
