یک نماینده مجلس شورای اسلامی معتقد است فلسفه پرداخت یارانه این است که به اقشار ضعیف جامعه کمک شود. بنابراین دولت باید با اجرای طرح اختصاص سهمیه بنزین به نفر به سمت حمایت از اقشار ضعیف و فاقد خودرو برود بهطوری که یک خانواده چند نفره اگر در ازای هر فرد ۳۰ لیتر بنزین در ماه دریافت کند، میتواند با فروش آن منفعت مالی خوبی به دست بیاورد.
بنزین به عنوان مهمترین سوخت کشور با ناترازی مواجه است، بهنحوی که سالانه چند میلیارد دلار در بودجه برای واردات بنزین در نظر گرفته میشود. با این حال بنزین با قیمت یارانهای به مصرفکنندگان عرضه میشود و سقف مصرفی برای بنزین یارانهای وجود ندارد. کارشناسان بر این باورند که ادامه روند فعلی شدنی نیست، زیرا هر چقدر عرضه بنزین افزایش پیدا میکند، تقاضا نیز بالاتر میرود. از اینرو اجرای طرح اختصاص سهمیه بنزین به نفر ضروری است، چراکه علاوه بر اینکه سازوکارهای فعلی اختصاص بنزین یارانهای به صرفهجویی ختم نمیشود، از عدالت اجتماعی نیز به دور است، زیرا کسانی که دارای خودرو هستند و تمکن مالی بیشتری دارند، از یارانه بهره میبرند و کسانی که فاقد خودرو هستند و اغلب جزو اقشار ضعیف جامعه بهشمار میروند، از یارانه بنزین بیبهره میمانند. به منظور حل این مشکل، نیاز است اجرای طرح اختصاص سهمیه بنزین به نفر در دستور کار قرار بگیرد.
عمر علیپور، نماینده ماکو در مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با «جوان» با اشاره به این موضوع که اجرای طرح اختصاص سهمیه بنزین به نفر میتواند به لحاظ ایجاد عدالت در توزیع یارانه بنزین و ایجاد انگیزه برای صرفهجویی برایمان مزیت داشته باشد، تصریح کرد: در شرایط فعلی میزان زیادی بودجه برای واردات بنزین در نظر گرفته میشود و بنزین بهصورت یارانهای با قیمت پایین در اختیار مصرفکننده قرار میگیرد. بنابراین هیچ انگیزهای برای صرفهجویی بنزین وجود ندارد. قیمت یکی از شاخصهای مهم اثرگذار بر میزان مصرف است و بر همین اساس، اصلاح روند اعطای بنزین سهمیهای در کشور اهمیت دارد. وی ادامه داد: مشکل دیگری که در نظام فعلی اختصاص یارانه بنزین شاهد هستیم، به دور بودن این روند از عدالت است. در شرایط فعلی کسانی که خودروی بیشتری دارند از یارانه بیشتری هم بهره میبرند، اما کسانی که خودرو ندارند، از یارانه بنزین بیبهره ماندهاند.
این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: وقتی سهمیه بنزین یارانهای برای افراد در نظر میگیریم و بهطور مثال به هر فرد ۳۰ لیتر بنزین سهمیهای و یارانهای اختصاص پیدا میکند، افراد نسبت به میزان مصرف بنزین خود حساس میشوند، زیرا اگر کسی بخواهد بیشتر از سهمیه خود از بنزین استفاده کند، باید قیمت واقعی آن را بپردازد. در طرف مقابل، کسانی که مصرف بنزین ندارند، میتوانند در سازوکارهایی که تعریف میشود به فروش بنزین خود بپردازند یا آن را صادر کنند و از منفعت اقتصادیاش بهره ببرند. علیپور گفت: این روند که صاحبان خودرو از بنزین یارانهای بهره ببرند و افراد فاقد خودرو هیچ یارانه بنزینی دریافت نکنند، از عدالت به دور است. یارانه با هدف کمک به معیشت افراد ضعیف و بالا بردن قدرت خرید آنها در اختیار شهروندان قرار میگیرد. بنابراین اگر قرار است یارانه بنزین اعطا شود، باید همگان به تساوی از آن بهره ببرند.
وی ادامه داد: موضوع مهم این است که یارانه سوخت در سالهای بعد و با توجه به میزان تورم به افراد اختصاص پیدا کند. بهطور مثال، یارانه ۴۵هزار تومانی بعد از گذشت سالها بدون توجه به تورم ادامه یافت که انتقادات جدی به آن وارد است. نباید این روند با بنزین سهمیهای و یارانهای پیگیری شود.
علیپور گفت: اختصاص سهمیه بنزین به نفر، زمینه قاچاق بنزین و مصرف بیرویه آن را از بین میبرد. در سازوکار فعلی، اختلاف قیمت بنزین در داخل و خارج از کشور زمینهای برای قاچاق به وجود آورده است. اختصاص سهمیه بنزین به نفر میتواند زمینه را برای صادرات قانونی مهیا کند و از قاچاق بنزین جلوگیری به عمل بیاورد. این نماینده مجلس در پایان تأکید کرد: دولت نمیتواند با سازوکار فعلی در حوزه بنزین به کارش ادامه دهد. نیاز است سیاستگذاریهای دقیقی در این حوزه صورت بگیرد، به نحوی که زمینه برای اختصاص یارانه بنزین به صورت عادلانه فراهم شود و بستر قاچاق و مصرف بیرویه بنزین از بین برود.
