جوان آنلاین: حتی در شرایط جنگی و در میانه روزهایی که بخشهایی از کشور همچنان زیر آتش بمباران دشمن امریکایی قرار دارد، بعضیها از لاکچریبازی و جهالت مدرن خود دست برنداشتهاند؛ این را میتوان از افزایش مراجعه به بیمارستانها و زایشگاهها برای انجام سزارینهای تقویمی در تاریخ ۵/ ۵/ ۱۴۰۵ متوجه شد! سزارینهایی که باعث آسیب جدی به سلامت نوزاد میشوند و ممکن است حتی نوزادانی با تاریخ تولد لاکچری را به کام مرگ فرو برند.
زایمانهای تقویمی در تاریخهای لاکچری و خاص، چند سالی است که به یک مد جاهلانه تبدیل شده است. طی این سالها بسیاری از کارشناسان و پزشکان متخصص درباره خطرات سزارینهای پیشازموعد صرفاً به خاطر آنکه تاریخ تولد نوزادان در تاریخهای لاکچری و خاص باشد، هشدار دادهاند. با وجود این، هنوز هم بسیاری از خانوادهها ترجیح میدهند به هر قیمتی شده فرزندشان را در تاریخهای رند سال به دنیا بیاورند و به همین منظور شاهد صفهای طویلی در زایشگاهها و مراکز درمانی و بیمارستانهای خصوصی هستیم. صف مادرانی که میخواهند بابت تاریخ تولد فرزندانشان به دیگران پز بدهند! هرچند ممکن است این تاریخ تولد رند برای خودشان و فرزندشان خیلی گران تمام شود.
هشدار درباره زایمانهای تقویمی
دکتر سودابه کاظمی، رئیس انجمن متخصصین زنان و زایمان ایران، با تأکید بر اینکه متأسفانه در سالهای اخیر برخی خانوادهها و مادران درخواست ختم بارداری در تاریخهای رند را مطرح میکنند، درباره خطرات چنین اقدامی اینگونه توضیح میدهد: «بارداری روند طبیعی خود را طی میکند و زمانی که رشد جنین کامل شود، فرآیند زایمان نیز بهطور طبیعی آغاز میشود. حتی در مواردی که انجام سزارین ضرورت دارد، تلاش بر این است که عمل پس از ۳۹ هفتگی انجام شود؛ مگر در شرایطی که جان مادر یا جنین در خطر باشد. بنابراین، زمان ختم بارداری باید صرفاً بر اساس اندیکاسیونهای پزشکی، شواهد علمی و تشخیص پزشک تعیین شود، نه بر مبنای یک تاریخ خاص در تقویم.»
مضرات تأخیر و تعجیل در زایمان
به گفته این پزشک متخصص، زمانی که خانوادهها بر انجام زایمان در یک تاریخ مشخص اصرار میکنند، معمولاً یا زایمان زودتر از موعد انجام میشود یا برعکس، زایمان را به تأخیر میاندازند تا با آن تاریخ همزمان شود. زایمان زودرس میتواند پیامدهای متعددی برای نوزاد به همراه داشته باشد؛ از جمله بروز مشکلات تنفسی مانند تاکیپنه (افزایش تعداد تنفس) ناشی از نارس بودن ریهها و سایر عوارض مرتبط با تولد نوزاد نارس. در چنین شرایطی، نوزاد در زمانی متولد میشود که هنوز تکامل ریههای او کامل نشده و ممکن است با طیف گستردهای از مشکلات ناشی از نارسی مواجه شود.
از سوی دیگر، گاهی خانوادهها زایمانی را که پزشک برای تاریخ مشخصی برنامهریزی کرده است، به تأخیر میاندازند تا با یک تاریخ رند منطبق شود. این اقدام نیز مخاطرات خاص خود را دارد؛ بهویژه اگر زایمان به روش سزارین باشد که میتواند خطر پارگی رحم را افزایش دهد. همچنین ممکن است جنین در رحم مدفوع دفع کند یا با سایر عوارض مرتبط با زایمان دیررس مواجه شود.
چالشهای زایمانهای تقویمی برای نظام سلامت
زایمانهای تقویمی فقط برای نوزاد و کودک خطرناک و چالشبرانگیز نیست و میتواند نظام سلامت و دیگر بیماران نیازمند جراحی و مراقبتهای ویژه را هم به دردسر بیندازد. رئیس انجمن متخصصین زنان و زایمان با اشاره به تبعات این موضوع برای نظام سلامت تصریح میکند: «زمانی که در یک روز خاص تعداد زایمانها و عملهای سزارین بهطور غیرمعمول افزایش پیدا میکند، بیمارستانها با محدودیت ظرفیت مواجه میشوند. امکانات، تجهیزات و نیروی انسانی هر بیمارستان ظرفیت مشخصی دارد و هرچقدر هم تعداد نیروها افزایش یابد، باز هم این ظرفیت محدود است. در چنین شرایطی، رسیدگی مناسب به مادران و نوزادانی که ممکن است به مراقبتهای ویژه نیاز داشته باشند، دشوارتر میشود و فشار زیادی به بخشهای زایمان، اتاقهای عمل و کادر درمان وارد میشود.»
به گفته وی، ممکن است نوزادی پس از تولد نیازمند بستری در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان (NICU) یا دریافت خدمات تخصصی باشد، اما حجم بالای زایمانها و ازدحام موجود، امکان ارائه خدمات مطلوب را از کادر درمان سلب کند. علاوه بر این، افزایش مراجعات در یک روز خاص میتواند خطر بروز عفونت را نیز بیشتر کند. از سوی دیگر، فرآوردههای خونی و سایر امکانات حیاتی بیمارستان نیز ظرفیت محدودی دارند و در صورت افزایش ناگهانی نیاز، ممکن است دسترسی به این منابع با مشکل مواجه شود؛ موضوعی که میتواند سلامت مادر و نوزاد را با خطرات جدی روبهرو کند.
دکتر امین نیاکان، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز، نیز با هشدار نسبت به چنین زایمانهایی میگوید: «انجام سزارینهای انتخابی بدون اندیکاسیون در تاریخهای خاص تقویمی، نه تنها سلامت مادر و نوزاد را به دلیل مداخلات پزشکی غیرضروری با خطر مواجه میکند، بلکه منجر به اشغال غیرمنطقی ظرفیت اتاقهای عمل و تختهای بخش مراقبت ویژه نوزادان میشود که در مواقع اورژانسی، چالشهای جدی برای ارائه خدمات به بیماران نیازمند واقعی ایجاد میکند.»
طبق توضیحات وی، از دیگر تبعات منفی این اقدام، ایجاد اختلال در چرخه تأمین و توزیع فرآوردههای خونی است که به دلیل افزایش ناگهانی و بدون اندیکاسیون علمی سزارینها در این روزها رخ میدهد.
نظارت، حلقه مفقوده سزارینهای تقویمی
از آنجایی که اینگونه سزارینهای تقویمی در تاریخهای رند اغلب در بیمارستانها و زایشگاههای خصوصی رخ میدهد، یک بار دیگر فقدان حلقه نظارت بر عملکرد بیمارستانها و مراکز درمانی خودنمایی میکند. نظارتی که البته در کنار فرهنگسازی و آگاهیبخشی به خانوادهها و مادران باردار میتواند از فاجعه زایمانهای تقویمی جلوگیری کند. در نهایت اینکه تاریخ تولد فرزند ما چه رند باشد و چه غیررند، برای همیشه در ذهن پدر و مادر باقی میماند و یکی از قشنگترین تاریخهای زندگی هر پدر و مادری است؛ تاریخی قشنگ که سزارینهای تقویمی با آسیب به نوزادان میتوانند آن را به خاطرهای تلخ تبدیل کنند.
