تهران به دیپلماسی ادامه میدهد ولی به نیات واشینگتن از دیپلماسی عمیقاً مظنون است جوان آنلاین: رئیسجمهور امریکا بدون اعلام رسمی، بعد از ۱۳ روز دستور توقف حملات به ایران را صادر کرد؛ حملاتی که سنتکام میگوید هدف آن کاهش تهدیدات برای کشتیرانی در تنگه هرمز است. تصمیم برای مکث حملات، آنگونه که سفیر امریکا در سازمان ملل گفته، فرصت دادن دونالد ترامپ به دیپلماسی برای دستیابی به یک توافق بر سر وضعیت اداره آن است، بهخصوص که از روز جمعه، یک هیئت عمانی به ایران آمده تا درباره این ترتیبات به توافق برسد. در ورای بحثها درباره فضای دیپلماسی، منابع امریکایی فاش کردند که کاهش ذخایر پدافندی امریکا، باعث شده که دونالد ترامپ از بالاترین ردههای نظامی درباره تداوم و تشدید رویارویی با ایران هشدار دریافت کند.
آکسیوس شنبه شب گزارش کرد که ترامپ به ارتش دستور داده فعلاً حملات جدید علیه ایران متوقف تا مشخص شود آیا امکان پیشرفت در مسیر دیپلماسی وجود دارد یا خیر. البته ترامپ این تصمیم را به طور رسمی اعلام نکرده، ولی او در پاسخ به این سؤال با شبکه LCI فرانسه که پرسیده آیا اگر امریکا به خواستههایش نرسد، دوباره جنگ گسترده را آغاز میکند، پاسخ داد: «اگر به ۱۰۰ درصد آنچه میخواهیم نرسیم، قطعاً»؛ جملهای که تلویحاً توقف یا مکث حملات علیه ایران را تأیید میکند. تصمیم ترامپ بعد از سفر بیسرصدای یک هیئت عمانی به تهران برای مذاکره درباره وضعیت تنگه هرمز گرفته شده است. گفته میشود این مذاکرات که از روز جمعه شروع شده، هنوز به نتیجه نرسیده، ولی شاهد پیشرفت است. خبرگزاری آناتولی عصر دیروز، بدون اینکه جزئیات زیادی از مذاکرات ارائه کند، از قول منابع دولتی پاکستان نقل کرد که ایران و امریکا به پیشنهاد مشترک اسلامآباد و دوحه برای پایان دادن به درگیریها و تشدید تلاشهای میانجیگرانه پاسخ دادهاند و العربیه یک گام جلوتر گفته که ایران آمادگی خود را برای ادامه مذاکرات حضوری در ژنو، دوحه یا اسلامآباد اعلام کرده است.
فرصت به دیپلماسی؟!
اینکه مذاکرات به نتیجهای خواهد رسید یا نه، هنوز مشخص نیست، بهخصوص که دیروز انفجار یک نفتکش که به گفته منابع ایرانی از مسیر تعیینشده منحرف شده بود، بار دیگر نشان داد که تهران بر اجرای ترتیبات اعلامی خود در این آبراه راهبردی اصرار دارد. منابع غیررسمی همچنین روز یکشنبه گفتند که ایران به پاکستان اعلام کرده که با ایجاد یک مسیر کشتیرانی جدید در تنگه هرمز مخالف است. با این حال، مایک والتز، مشاور امنیت ملی امریکا به فاکسنیوز گفته که ترامپ پیش از تصمیمگیری درباره هر اقدام دیگری، به دیپلماسی با ایران فرصت میدهد و سیانان هم گزارش کرده که ترامپ در حالی علناً از حمله علیه ایران صحبت میکند که مخفیانه از مذاکرهکنندگان میخواهد به مذاکرات ادامه دهند. با اینهمه، نزدیک به پنج ماه جنگ، تنش و رویارویی بین ایران و امریکا و توافق نیمبندی که بعد از چند هفته اجرا متوقف شده، به اندازهای تهران را به واشینگتن بیاعتماد کرده که درباره نیات واقعی آتشبس و پروسههای دیپلماتیک بیاعتماد باشد. در ورای این بیاعتمادی، منابع غیررسمی در امریکا شنبه شب فاش کردند که دونالد ترامپ، دستکم فعلاً برنامههای خود برای گسترش حملات علیه ایران را کنار گذاشته است زیرا تشدید جنگ میتواند موشکهای پاتریوت و دیگر مهمات پدافندی را به سطحی نگرانکننده کاهش دهد. نیویورکتایمز به نقل از مقامهای امریکایی گزارش داده که این موضوع در نشست روز جمعه ترامپ با اعضای شورای امنیت ملی و فرماندهان ارشد نظامی به طور مفصل بررسی شده و بخش مهمی از گفتوگوها به وضعیت ذخایر سامانههای پدافندی اختصاص داشته است. به نوشته این روزنامه، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش امریکا، به طور خصوصی به ترامپ هشدار داده که از سرگیری عملیات گسترده علیه ایران، هرچند از نظر نظامی امکانپذیر است، اما میتواند ذخایر رهگیرهای سنتکام را به سطحی برساند که در صورت بروز بحران همزمان در نقاط دیگر جهان، واشینگتن با مشکل جدی مواجه شود. شبکه سیانان میگوید که حتی جی. دی ونس، معاون رئیسجمهور امریکا نیز وارد بحث شده و در کنار رئیس ستاد مشترک ارتش، در جلسه کاخ سفید درباره سرعت مصرف مهمات هشدار داده و تأکید کردهاند که ادامه جنگ فرسایشی علیه ایران، میتواند توان بازدارندگی امریکا را در سایر مناطق جهان نیز تحت تأثیر قرار دهد.
استفاده گزینشی از رهگیرها
شبکه انبیسی نیوز فراتر از این هشدارها، به نقل از دو مقام ارشد امریکایی فاش کرد که فرماندهان نظامی امریکا در هفتههای اخیر ناچار شدهاند در برخی موارد، اجازه عبور تعدادی از موشکها و پهپادهای ایرانی را بدهند و تنها اهدافی را رهگیری کنند که مستقیماً جان نیروهای امریکایی را تهدید میکنند. به عبارت دیگر، بخشی از حملات به باندهای پروازی، انبارهای سوخت و برخی زیرساختهای نظامی پذیرفته شده تا ذخایر محدود موشکهای رهگیر برای حفاظت از نیروهای امریکایی حفظ شود؛ تصمیمی که خود بیانگر فشار بیسابقه بر سامانههای دفاعی ایالات متحده است. برآوردهای منتشر شده از سوی اندیشکده امریکایی CSIS و شبکه ABC نیز تصویر نگرانکنندهای از این وضعیت ارائه میدهد. براساس این برآوردها، امریکا در جریان نزدیک به پنج ماه رویارویی با ایران، بیش از یک سوم ذخایر مهمات دقیق خود را مصرف کرده است.
در حالی کانال ۱۳ اسرائیل از قول منابع تأیید شده ادعا کردهاند که جیدی ونس معاون ترامپ به شایعات و نگرانیها در مورد ذخایر مهمات ایالات متحده دامن زده است، همین کانال از بالا گرفتن اختلافات در واشینگتن بر سر وضعیت ذخایر مهمات خبر داده و نوشته است که نگرانی درباره کاهش توان پدافندی، به موضوعی جدی در داخل دولت ترامپ تبدیل شده است. از سوی دیگر، رسانههای امریکایی گزارش دادهاند که وزارت دفاع این کشور، به دلیل نگرانی از واکنش افکار عمومی، اطلاعرسانی درباره تلفات جنگ با ایران را نیز محدود کرده است. روزنامه گاردین با استناد به اظهارات لئون پانتا، وزیر دفاع اسبق امریکا، نوشت که پنتاگون در هفتههای اخیر از برگزاری نشستهای خبری منظم خودداری کرده و انتشار اطلاعات مربوط به تلفات انسانی و خسارتهای وارده به نیروهای امریکایی را به حداقل رسانده است. این روزنامه معتقد است که کاخ سفید نگران است افزایش تلفات، در کنار هزینههای سنگین جنگ و فشارهای اقتصادی، حمایت افکار عمومی از ادامه عملیات نظامی را کاهش دهد.