جوان آنلاین: خرید با کارت رفاهی متصل به اوراق گام در سهماهه نخست سال ۱۴۰۵ از مرز ۵/۶ هزار میلیارد تومان عبور کرد که از مجموع عملکرد این ابزار در کل سال ۱۴۰۴ فراتر رفت. همزمان، ارزش عملیات ابزارهای تأمین مالی زنجیرهای به حدود ۸۴هزار میلیارد تومان رسید و استفاده از این شیوه تأمین اعتبار در زنجیره تولید و بازار مصرف افزایش یافت.
کارت رفاهی متصل به اوراق گام، یکی از ابزارهای تأمین مالی زنجیرهای است که با هدف پیوند دادن تولید، شبکه توزیع و مصرف وارد نظام بانکی شد و در این سازوکار، بانک به جای پرداخت تسهیلات نقدی، اعتبار مشخصی را در اختیار متقاضی قرار میدهد تا خرید کالا از فروشگاههای طرف قرارداد انجام شود و فروشگاه نیز در مقابل، اوراق گام دریافت میکند و اختیار دارد آن را تا سررسید نگه دارد، به بانک واگذار کند یا در معاملات بعدی به کار گیرد.
آمارهای رسمی از رشد استفاده از این ابزار در سال جاری حکایت دارد، به طوری که مجموع خریدهای انجامشده با کارت رفاهی متصل به اوراق گام در سهماهه نخست سال ۱۴۰۵ از ۶ هزار و ۵۰۰ هزار میلیارد تومان عبور کرده است. این در حالی است که کل عملکرد این کارت در سال ۱۴۰۴ حدود ۳هزار میلیارد تومان ثبت شده بود. همچنین از زمان آغاز اجرای این طرح تاکنون، مجموع خریدهای انجامشده با این کارتها به بیش از ۸ هزار و ۷۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.
افزایش خریدهای اعتباری با کارت رفاهی همزمان با رشد سایر ابزارهای تأمین مالی زنجیرهای ثبت شده است و ارزش عملیات اوراق گام، برات الکترونیکی، کارت رفاهی متصل به اوراق گام و فاکتورینگ در سال جاری به حدود ۸۴ هزار میلیارد تومان رسیده است، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته حدود ۳ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان بود؛ لذا از توسعه تدریجی استفاده از ابزارهای اعتباری در بخشهای مختلف اقتصاد خبر میدهد.
اعتبار در مسیر تولید تا مصرف
اوراق گام با هدف تأمین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی طراحی شد و در این الگو، تولیدکننده به جای دریافت منابع نقدی، از اعتبار بانکی برای خرید مواد اولیه استفاده و فروشنده مواد اولیه نیز اوراق را دریافت میکند و اختیار دارد آن را تا زمان سررسید نگه دارد، به بانک واگذار یا در بازار ثانویه معامله کند. به این ترتیب، اعتبار در زنجیره تولید جریان پیدا میکند و نیاز به جابهجایی مستقیم منابع نقدی کاهش مییابد.
از سوی دیگر، اتصال کارت رفاهی به این سازوکار، دامنه استفاده از اوراق گام را تا سطح مصرف خانوار گسترش داده است و دارندگان کارت میتوانند کالاهای مورد نیاز خود را از فروشگاههای طرف قرارداد خریداری کنند و فروشگاه نیز اعتبار خود را در قالب اوراق گام دریافت کند. بنابراین این ارتباط، حلقه تولید، توزیع و مصرف را به یکدیگر متصل کرده و امکان انجام خریدهای اعتباری را برای بخشی از خانوارها فراهم کرده است.
همزمان با افزایش استفاده از کارت رفاهی، پشتوانه اعتباری این طرح نیز تقویت شده است، به طوری که طی سهماهه نخست امسال حدود ۳ هزار و ۶۷۰ میلیارد تومان اوراق گام از سوی سه بانک به نفع پذیرندگان طرف قرارداد صادر شد و صدور این اوراق، فرایند تسویه معاملات میان فروشگاهها و تأمینکنندگان را تسهیل کرده و استمرار گردش اعتبار در زنجیره مبادلات را امکانپذیر ساخته است.
رشد یک ابزار در بازار اعتبار
مقایسه عملکرد سال گذشته با آمار سهماهه نخست امسال، از افزایش استفاده از کارت رفاهی متصل به اوراق گام حکایت دارد. البته هرچند بخشی از افزایش ارزش ریالی خریدها با رشد عمومی قیمت کالاها ارتباط دارد، اما عبور عملکرد یک فصل از مجموع عملکرد سال گذشته، فقط با اثر افزایش قیمتها قابل توضیح نیست و توسعه شبکه فروشگاههای پذیرنده، افزایش شمار دارندگان کارت و آشنایی بیشتر فعالان اقتصادی با این شیوه تأمین اعتبار نیز در رشد معاملات نقش داشته است.
کارت رفاهی متصل به اوراق گام هنوز سهم محدودی از کل بازار تأمین مالی کشور را در اختیار دارد، اما روند ثبتشده از افزایش استقبال نسبت به این ابزار خبر میدهد و ادامه این روند به توسعه شبکه بانکی، افزایش تعداد فروشگاههای طرف قرارداد و گسترش دسترسی گروههای هدف وابسته خواهد بود. در کنار رشد کارت رفاهی، توسعه سایر ابزارهای تأمین مالی زنجیرهای نیز بیانگر حرکت تدریجی نظام تأمین مالی به سمت روشهای اعتباری است، به طوری که استفاده از برات الکترونیکی، اوراق گام و فاکتورینگ طی ماههای اخیر افزایش یافته و بخشی از نیاز واحدهای اقتصادی به سرمایه در گردش از این مسیر تأمین شده است. ثبت بیش از ۶ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان خرید با کارت رفاهی متصل به اوراق گام در سهماهه نخست سال، رسیدن مجموع عملکرد این ابزار به بیش از ۸ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان از زمان آغاز اجرای طرح و افزایش ارزش ابزارهای تأمین مالی زنجیرهای تا حدود ۸۴هزار میلیارد تومان، جایگاه این شیوه تأمین اعتبار را در اقتصاد کشور پررنگتر کرده است و تداوم این روند، به توسعه زیرساختهای اجرایی، افزایش دامنه پذیرندگان و استقبال بیشتر متقاضیان وابسته خواهد بود.
