جوان آنلاین: این روزها یک سؤال جدی، ذهن بسیاری را به خود مشغول کردهاست، اینکه رایگان شدن مترو و اتوبوس در تهران بیش از آنکه به نفع مردم باشد، به سود چه کسانی تمام میشود؟ شهروندان یا مدیرانی که هر چند روز یکبار، پشت تریبون میآیند و از تمدید این تصمیم خبر میدهند؟!
در روزهای پرالتهاب جنگ، زمانی که شهر با دغدغهها و نگرانیهای متعددی دستوپنجه نرم میکرد، رایگان شدن حملونقل عمومی تصمیمی بود که میتوانست بخشی از مشکلات مردم را کاهش دهد. بسیاری آن را اقدامی مثبت و حمایتی تلقی کردند، تصمیمی که در شرایط خاص اتخاذ شده بود و میتوانست بخشی از فشار اقتصادی و رفتوآمد شهروندان را کم کند.
اما از همان روز اول، این تصمیم موافقان و مخالفان خود را داشت. گروهی آن را کمک به معیشت مردم میدانستند و معتقد بودند در شرایط دشوار اقتصادی، هر حمایت کوچکی میتواند اثرگذار باشد. در مقابل، عدهای نیز از همان ابتدا بر این باور بودند که ارزان شدن یا رایگان شدن هیچچیز در تاریخ جوامع نهایتاً به نفع مردم تمام نشده است جز آنکه در مقطعی یک ابزارتبلیغاتی برای مدیران بوده است!
آنچه امروز بیش از اصل تصمیم محل سؤال است، تکرار مداوم آن است. موضوعی که بارها مطرح شده، تمدید شده و دوباره به صدر اخبار بازگشته است، گویی مهمترین دستور کار مدیریت شهری همین است.
تازهترین نمونه آن اظهارات رئیس شورای شهر تهران است. مهدی چمران اعلام کرده که پیشنهاد خواهد شد رایگان بودن مترو و اتوبوس تا پس از برگزاری مراسم تشییع «رهبر شهید» ادامه پیدا کند. این در حالی است که شهروندان طی هفتههای گذشته چندین بار خبر تمدید این طرح را شنیدهاند و اکنون نیز بار دیگر همان موضوع در صدر اظهارنظرهای مدیران شهری قرار گرفته است.
خبر تکراری شورای شهر
روز گذشته، مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران با اشاره به برنامهریزیهای انجامشده برای تسهیل تردد شهروندان و میهمانان در ایام برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اظهار کرد: «در صحن شورا پیشنهاد خواهیم کرد که رایگان بودن خدمات مترو و اتوبوس تا زمان برگزاری مراسم تشییع رهبر شهیدمان ادامه پیدا کند. با توجه به اینکه در مراسم تشییع، میهمانان زیادی از شهرستانها به تهران خواهند آمد، تلاش ما این است که بخش عمدهای از نیازهای حملونقلی آنان را تأمین کنیم.»
او ادامه داد: «پیش از این تصور میکردیم مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب در دهه نخست ماه محرم برگزار شود، اما زمان آن به دهه دوم موکول شدهاست، بنابراین این احتمال بسیار زیاد وجود دارد که در شورا این موضوع به تصویب برسد و رایگان بودن خدمات حملونقل عمومی تا پس از مراسم تشییع رهبر شهید ادامه داشتهباشد. امیدواریم این موضوع همین روز سهشنبه نیز به تصویب برسد.»
رئیس شورای شهر تهران با بیان اینکه در ایام محرم ساعت فعالیت اتوبوسها تا ساعت ۱۲ شب افزایش یافتهاست، گفت: «البته در بخش مترو شرایط با دشواریهای بیشتری همراه است، زیرا همانطور که میدانید، امکان بهکارگیری یک واگن بهصورت مستقل وجود ندارد و باید کل رام قطار به حرکت درآید که این موضوع مسائل و مشکلات فنی متعددی را به همراه دارد.»
خدمت یا مانور رسانهای؟
مسئله دیگر خود رایگان بودن مترو و اتوبوس نیست، مسئله، تبدیلشدن یک اقدام اجرایی به سوژهای دائماً تکرارشونده در فضای رسانهای است. طرحی که مدتهاست به مرحله اجرا رسیده، اما همچنان هر چند روز یکبار با عنوان تمدید یا ادامه آن، دوباره به صدر اخبار برمیگردد. اگر قرار بوده حملونقل عمومی در این بازه زمانی رایگان باشد، این سیاست از قبل اتخاذ شده و در حال اجراست. بنابراین این سؤال مطرح است که چرا موضوعی که از مرحله تصمیمگیری عبور کرده، همچنان به یکی از اصلیترین محورهای اظهارنظر مدیران شهری تبدیل شده؟!
تهران، این روزها با مسائل متعددی دستوپنجه نرم میکند، از ترافیک و فرسودگی ناوگان حملونقل گرفته تا آلودگی هوا، مشکلات خدمات شهری و مطالبات انباشته شهروندان. با این حال، آنچه بیش از هر چیز در خروجی رسانهای شورای شهر دیده میشود، یادآوری مکرر رایگان بودن مترو و اتوبوس و تمدیدهای پیاپی آن است.
بیتردید هر اقدام مثبتی زمانی اثرگذار خواهد بود که شهروندان نتیجه آن را در زندگی روزمره خود احساس کنند، نه اینکه مدام دربارهاش بشنوند. اصرار بر برجستهسازی یک اقدام اجرایی، به مرور مرز میان اطلاعرسانی و تبلیغ را کمرنگ میکند، انتقادی که حالا بیشاز پیش از سوی منتقدان نیز مطرح میشود.
