رسیدن هر کدام از مناسبتها در این روزهایی جنگ اخیر مانند پتکی است که یادآوری میکند قرار نیست این مناسبت نیز مانند سالهای گذشته برگزار شد. شاید اولین پتک را نماز عید فطر بدون رهبر شهید انقلاب نواخته باشد، ولی رسیدن به سالروز عروج ملکوتی امام خمینی (ره) در ۱۴ خرداد و آگاهی از این واقعیت که امسال شاگرد راستین آن امام همام فضایل استاد خود را بازگو نخواهد کرد، ضایعهای دردناک برای جامعه ایرانی و مسلمانان جهان است. جوان آنلاین: رسیدن هر کدام از مناسبتها در این روزهایی جنگ اخیر مانند پتکی است که یادآوری میکند قرار نیست این مناسبت نیز مانند سالهای گذشته برگزار شد. شاید اولین پتک را نماز عید فطر بدون رهبر شهید انقلاب نواخته باشد، ولی رسیدن به سالروز عروج ملکوتی امام خمینی (ره) در ۱۴ خرداد و آگاهی از این واقعیت که امسال شاگرد راستین آن امام همام فضایل استاد خود را بازگو نخواهد کرد، ضایعهای دردناک برای جامعه ایرانی و مسلمانان جهان است. هر چند رهبر معظم انقلاب نیز دست پرورده همان دامان پاک است و حتماً امسال هم مسیر انقلاب با ادبیاتی جدیدتر بازگو خواهد شد، ولی از همین الان جای خالی رهبر شهید انقلاب در حرم مطهر امام خمینی (ره) خودنمایی میکند و زخم به جان مشتاقان میزند.
در حالی که یکی از بخشهای ثابت سخنرانیهای رهبر شهید انقلاب در سخنرانی ۱۴ خرداد هدایت جامعه براساس رهنمودهای امام راحل (ره) بود، اما امروز ما سرگذشت نزدیکتری از شاگرد راستین امام نیز پیش چشم داریم که میتوان گفت در مسیر پرفراز و نشیب انقلاب اسلامی پا جای پای استاد خود گذاشت و انقلاب اسلامی را ۳۷ سال پس از آن واقعه جانگداز، همچنان بر ریل آرمانهای بنیانگذار کبیر خود حرکت داد و در مقام زعامت جامعه توانست کشتی انقلاب را از میان طوفانهای سهمگین عبور دهد و ثابت کند که ذرهای از وصیتنامه الهی- سیاسی آن پیر روشنضمیر فاصله نگرفتهاست. شاید بتوان این ادامه دار شدن مبانی انقلاب را در چند حوزه مورد بررسی قرار داد.
تثبیت اصل ولایت فقیه
لحظهای که خبر ارتحال امام در ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ پیچید، دشمنان انقلاب گمان بردند که این پایان کار نظام نوپای اسلامی است، اما تدبیر خبرگان ملت و انتخاب شهید آیتالله خامنهای به رهبری، نهتنها خلأ پیشآمده را پر کرد، که نشان داد درخت تناور انقلاب ریشه در مکتبی دارد که شخصپرور نیست. زعامت رهبر شهید از همان ساعات نخست بحران، بر تداوم نظام ولایت فقیه متمرکز شد؛ همان اصلی که امام راحل آن را ضامن عدم انحراف نهادها میدانست.
در طول سه دهه و نیم گذشته، هرگاه جریانهای انحرافی تلاش کردند از جمهوریت به عنوان ابزاری برای تضعیف اسلامیت نظام بهره ببرند، این رهبری مبتنی بر ولایت فقیه بود که با صراحت، مرز میان آزادی در چارچوب شرع و هرجومرج را مشخص کرد. تأکید بر مردمسالاری دینی، مشارکت حداکثری در انتخابات و همزمان پاسداری از حدود الهی، دقیقاً ترجمان همان جمله امام است که فرمود میزان رأی ملت است.
دفاع مقدس و فرهنگ شهادت
در حالی که امامخمینی (ره) دفاع مقدس را دانشگاه انسانسازی میدانستند، کارنامه زعامت رهبر شهید امت نشان میدهد که این میراث هرگز به بایگانی تاریخ سپرده نشده است. پایان جنگ تحمیلی با پذیرش قطعنامه ۵۹۸، نه یک عقبنشینی، که آغاز بازسازی و همزمان تقویت بنیه دفاعی بر اساس تجربیات میدانی شد. نتیجه آن شد که امروز ایران اسلامی، بدون اتکا به قدرتهای شرق و غرب، به قلههای بازدارندگی در حوزه موشکی، پهپادی و پدافندی دست یافته است. این توانمندی حیرتانگیز در حالی به دست آمده که تحریمهای تسلیحاتی همواره، سایه سنگینی بر کشور افکنده بوده و هست. با این حال، رهبری شهید امت با شعار ما میتوانیم که روح کلام امام بود، تمام ارکان نظام را به پیشرفت و خودکفایی واداشت.
در دیدگاه امام راحل و رهبر شهید انقلاب مهمتر از بعد سختافزاری جهاد، زنده نگهداشتن فرهنگ ایثار و شهادت است؛ و مسیر رهبر شهید انقلاب از بزرگداشت شهدا و خانوادههای آنها گرفته تا پشتیبانی از محور مقاومت، همگی نشاندهنده امتداد منطق امام راحل بود که رژیم صهیونیستی را غده سرطانی میدانست و آزادی قدس را آرمانی دستیافتنی. ثمر دنباله روی رهبر شهید انقلاب از این مسیر آسمانی امروز حزبالله لبنان، حماس، جهاد اسلامی و انصارالله یمن است که با تکیه بر همین مکتب، معادلات نظامی و امنیتی را در منطقه تغییر دادهاند و رهبر شهید پرور ایران، نیز قلب تپنده این جبهه مقاومت به شمار میرود.
ثابتقدم در استکبارستیزی
شاید هیچ بعدی از اندیشه امام راحل به اندازه «نه شرقی، نه غربی» مورد هجمه تطمیعها و تهدیدهای بینالمللی قرار نگرفته باشد. در این ماراتن نفسگیر، کارنامه زعامت رهبر شهید مملو از ایستادگی بر سر همین شعار راهبردی است. از فتنههای پس از انتخابات ۸۸ که دست خارجی در آن آشکار بود گرفته تا فشار حداکثری دولت ترامپ و خروج یکجانبه از برجام، هیچ کدام موجب نشد رهبری شهید انقلاب حاضر به واگذاری استقلال ایران اسلامی شود و شاید آخرین سخنرانی ایشان که در آن فرمودند مانند منی با مانند یزید بیعت نمیکند.
طی این سالها و در حالی که برخی دولتها به مذاکرات صرف دلخوش میکردند، رهبر شهید انقلاب با تفسیر هوشمندانه نگاه امام به امریکا بهعنوان «شیطان بزرگ» با تأکید بر لزوم راستیآزمایی و تضمینپذیری، نگذاشتند کشور دچار خوشبینی سادهلوحانه شود. در نهایت، بدعهدیهای غرب اثبات کرد که اعتماد به دشمن همان خطری است که امام شهید همواره از آن برحذر میداشتند.
از جهاد سازندگی تا جهاد اقتصادی
امامخمینی (ره) با دوراندیشی تمام، مستضعفان را صاحبان اصلی انقلاب خواند و رفع فقر و محرومیت را در اولویت قرار داد. کارنامه زعامت رهبر شهید در عرصه اقتصادی نیز بر همین مسیر استوار بود، اگرچه در این سالهای چالشهای ساختاری و بیتدبیریهای برخی دولتمردان همراه وجود داشت، اما جهتگیری رهبر شهید انقلاب در خصوص حرکت به سمت «اقتصاد مقاومتی» و «خودکفایی» غیرقابل انکار است.
در سالهایی که فروش نفت به چماقی برای فشار تبدیل شدهبود، سیاستهای کلی ابلاغی رهبری شهید، مسیر را به سمت اقتصاد بدون نفت هدایت میکرد. جهش در عرصه دانشبنیانها، هستهای شدن، خودکفایی در تولید گندم و دانههای روغنی، خودکفایی در تولید بنزین و فرآوردههای نفتی، و رشد خیرهکننده شرکتهای فناور در پارکهای علم و فناوری، نمونههایی از این پیگیری است. همه اینها در حالی رخ داد که سایه سنگین تحریمهای ظالمانه، دسترسی به نظام بانکی جهانی را بستهبود.
تولید، دانشبنیان و اشتغالآفرین شعاری نبود که یکشبه انتخاب شده باشد؛ این شعارها امتداد همان جهاد سازندگی امام است که در سالهای نخست انقلاب، برکات آن کشور را از وابستگی نجات داد و رهبر شهید انقلاب نیز در دوران زعامت خود با حمایت از تولید داخلی، بهدنبال تحقق وعده امام مبنی بر ساختن کشوری مستقل و بینیاز از بیگانگان بودند.
جنگ نرم و صیانت از هویت فرهنگی
امام خمینی (ره) فرهنگ را بزرگترین مانع یا قویترین پیشران هر جامعه میدانستند و هشدار میدادند که دشمن از راه دانشگاهها و رسانهها نفوذ خواهد کرد. امروز، کارنامه زعامت رهبر شهید انقلاب در میدان نبرد نرم نیز، حکایت از نگاهی ژرف ایشان به تهدیدهای نوپدید دارد. از جریانات فتنهانگیزی که با پوشش روشنفکری به دنبال سکولاریزه کردن حکومت بودند تا شبیخون فرهنگی شبکههای اجتماعی، همه موضوعاتی بود که توسط رهبری شهید مورد رصد قرار گرفت و ایشان با تدوین نقشه مهندسی فرهنگی و تأکید بر جهاد تبیین، به مقابله با آنها برخواستند.
حمایت از تشکلهای جهادی و هیئات مذهبی، زندهنگهداشتن راهپیماییهای میلیونی، چون ۲۲ بهمن و روز قدس و مقابله با هجمه به حجاب و عفاف، همگی مصادیق پایبندی به همان خطی است که امام ترسیم کرد. رهبر شهید با درک این موضوع که شهادت محدود به میادین نبرد نیست، سنگرهای فرهنگی را نیز با همان روحیه حفظ کردهبودند.
وحدت ملی و عبور از بحرانها
یکی از درسهای مهم مکتب امام، «وحدت کلمه» بود. امام هرگز اجازه نداد شکافهای قومی و مذهبی، پیکره ملت را بیمار کند. در دوران زعامت رهبر شهید انقلاب نیز در بزنگاههای تاریخی این اصل به منصه ظهور رسید. در فتنههای داخلی، همواره ایشان با دعوت به آرامش و برادری، از فروپاشی سرمایه اجتماعی جلوگیری کردند. حوادث تلخی همچون فتنههایی که دشمنان با هدایت سرویسهای اطلاعاتی خارجی و از طریق برخی از مزدوران داخلی به منظور براندازی و تجزیه ایران برکشور تحمیل کردند، به جای ایجاد تفرقه، موجی از انسجام ملی را به راه انداخت و با هدایت ایشان بود که ملت از گوشه گوشه کشور در حمایت از انقلاب بهپاخاستند و نگذاشتند به تمامیت کشور خدشه وارد شود. با رهبری ایشان بود که جامعه عاشورایی ایران توانست از هر مصیبتی نقطه آغازی حماسهای ایجاد کند.
برپایی عدالت انتظاری همیشگی
عدالت یکی از پرتکرارترین واژهها در ادبیات امام است. عدالت در نگاه ایشان فقط یک شعار اخلاقی نبود، بلکه معیار سنجش مشروعیت و کارآمدی حکومت بود. در سالهای پس از امام، رهبر شهید انقلاب هرجا که فرصت بود این مسئله را پیگیری کردند، از مبارزه با فساد گرفته تا توسعه مناطق محروم و توزیع متوازن فرصتها همواره شقوق مختلف عدالت مورد تأکید ایشان بود و البته همواره هم تأکید داشتند با وجود کارهایی که در این مسیر انجام شده هنوز راضی نیستند و انتظارات بسیار بیشتری دارند.
سخن آخر
امروز کارنامه زعامت رهبر شهید، آینهای تمامنما از امتداد راه امام خمینی یعنی استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی، حمایت از مستضعفین، پیشرفت همهجانبه و معنویت است. امروز، جمهوری اسلامی نه تنها ایستاده، بلکه الگویی برای جهان اسلام و آزادگان جهان شدهاست.