جوان آنلاین: استان گیلان به دلیـل برخورداری از زمینهای حاصلخیز و بارندگی فراوان، یکی از مهمترین مناطق تولید برنج در کشور به شمار میرود، با این حال، سنتی بودن بخش زیادی از فرایندهای کشاورزی، هزینه تولید را افزایش و بهرهوری را کاهش داده است. اکنون مسئولان جهاد کشاورزی گیلان از برنامهریزی برای انجام کشت مکانیزه برنج در ۸۵درصد شالیزارهای این استان در سال جاری خبر میدهند؛ اقدامی که میتواند گامی مهم در افزایش تولید و بهبود کیفیت این محصول استراتژیک باشد.
برنج پس از گندم، یکی از مهمترین مواد غذایی مورد استفاده ایرانیان است و جایگاه ویژهای در سبد غذایی خانوارها دارد و در این میان، استان گیلان به دلیل دارا بودن زمینهای حاصلخیز و همچنین بارندگیهای فراوان، یکی از مستعدترین مناطق تولید برنج در کشور محسوب میشود، با این حال، تولید بیش از ۵۰درصد محصولات کشاورزی در استانهای کشور همچنان به شیوههای سنتی انجام میشود؛ موضوعی که علاوه بر افزایش هزینههای تولید، کاهش میزان محصول را نیز در پی دارد. برنج نیز از این قاعده مستثنی نیست و در بسیاری از مناطق همچنان با روشهای سنتی کشت میشود. با این تفاسیر، گیلان با تولید سالانه بیش از ۷۵۰هزار تُن برنج سفید، دومین تولیدکننده این محصول استراتژیک در کشور به شمار میرود. با وجود این ظرفیت، سنتی بودن روشهای کشت موجب شده است میزان و کیفیت تولید برنج در برخی موارد کمتر از استانداردهای جهانی باشد. اکنون به گفته رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان، با هدف رفع این مشکلات، برنامهریزی شده است در سال جاری کشت برنج در ۸۵درصد شالیزارهای استان به صورت مکانیزه انجام شود.
در حال حاضر حدود ۸۰درصد برنج کشور در سه استان گیلان، مازندران و گلستان و ۲۰درصد دیگر در استانهایی مانند قزوین، فارس، خوزستان و سیستانوبلوچستان که شرایط آبوهوایی مناسبی برای کشت برنج دارند، تولید میشود.
استان گیلان با دارا بودن ۲۳۸هزار هکتار شالیزار، سالانه بیش از یکمیلیونو۱۰۰هزار تن شلتوک تولید میکند که از این میزان حدود ۷۵۰هزار تن برنج سفید به دست میآید و به بازارهای داخل استان و سایر نقاط کشور عرضه میشود. کیفیت بالای برنج تولیدی گیلان نیز باعث شده است این محصول همواره از مقبولیت بالایی در میان مصرفکنندگان برخوردار باشد.
«برنج» محصولی اشتغالآفرین
برنج از جمله محصولات کشاورزی است که از زمان کشت تا زمانی که بر سر سفرهها قرار میگیرد، مراحل مختلفی را طی میکند. در این فرایند، علاوه بر فعالیت کشاورزان، صنایع مرتبط با فرآوری برنج نیز نقش مهمی در ایجاد اشتغال دارند. کارخانههای شالیکوبی، بستهبندی و فرآوری برنج که در استانهای تولیدکننده مستقر هستند، زمینه اشتغال هزاران نفر را بهطور مستقیم و غیرمستقیم در بخشهای مختلف فرآوری و توزیع فراهم کردهاند. همچنین این صنایع به دلیل نیاز به نیروی کار فصلی، فرصت مناسبی برای اشتغال موقت در مناطق تولیدی ایجاد میکنند.
«مکانیزهشدن» لازمه افزایش تولید
سنتی بودن بسیاری از روشهای کشت در مراحل کاشت، داشت و برداشت از جمله عواملی است که هزینه بالایی را به تولید محصولات کشاورزی تحمیل میکند؛ محصولاتی که نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی جامعه دارند. همین مسئله موجب شده است کارشناسان بر استفاده از روشهای نوین در این صنعت استراتژیک تأکید کنند. به گفته کارشناسان، کشاورزی مدرن رویکردی پیشرفته در تولید محصولات کشاورزی است که با استفاده از فناوریهای نوین، فرایندهای تولید را بهبود و بهرهوری را افزایش میدهد.
این روش با هدف بهبود عملکرد، کاهش هدررفت منابع و افزایش تولید از سوی کشاورزان و فعالان بخش کشاورزی به کار گرفته میشود. یکنواختی محصول، افزایش کیفیت و عملکرد، مقاومت بیشتر در برابر آفات و بیماریها و همچنین کاهش هزینههای تولید از جمله مزایای استفاده از روشهای نوین در کشاورزی به شمار میرود.
گام نخست برای مکانیزهشدن شالیزارها
مزایای تولید برنج با استفاده از روشهای نوین موجب شده است کارشناسان و مدیران جهاد کشاورزی در سالهای اخیر توجه ویژهای به توسعه مکانیزاسیون در این بخش داشته باشند؛ موضوعی که در آینده میتواند نویدبخش تولید بیشتر و باکیفیتتر این محصول باشد.
در همین راستا، رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان از انجام شخم اولیه در ۶۵درصد شالیزارهای استان خبر میدهد و میگوید: «اجرای کشت مکانیزه در ۸۵درصد شالیزارهای استان با هدف تحقق طرح جهش تولید، هدفگذاری شده است.»
صالح محمدی تأکید میکند: «با توجه به اینکه اجرای کشت مکانیزه نیازمند فراهم شدن برخی زیرساختهاست، پیگیری جدی این موضوع در بخش کشاورزی ضروری به نظر میرسد.»
به گفته این مسئول، برای اجرای طرح جهش تولید در شالیزارهای استان برای دومین سال متوالی بیش از ۹۰هزار دستگاه ادوات کشاورزی تدارک دیده شده است. این ادوات شامل ۹هزارو۸۵۰ دستگاه تراکتور شالیزاری، ۶۲هزارو۹۰۰ دستگاه تیلر، ۸هزارو۹۶۰ دستگاه نشاکار، هزار دستگاه وجینکن و ۴هزارو۹۰۰ دستگاه کمباین برداشت است؛ اقدامی که در صورت تداوم، میتواند کشور را تا حد قابل توجهی به خودکفایی در تولید برنج نزدیک و آیندهای امیدوارکننده برای شالیکاران ترسیم کند.
