جوان آنلاین: تهران این روزها در حال مرور سناریوهای بحران است، از زلزله و حوادث طبیعی گرفته تا شرایط خاص امنیتی. مدیریت شهری میگوید پایتخت نه بهدنبال تنش است و نه چشمانتظار بحران، اما برای هر وضعیتی، نقشه راه دارد. به گفته مسئولان، اگر شرایطی تحمیل شود، تقسیم کار میان دستگاهها، تجهیزات، فرماندهی و سازوکارهای امدادی از قبل طراحی شدهاست.
بدون شک، رونمایی از بسته جدید تجهیزات مدیریت بحران، همزمان با تشریح برنامههای ایمنسازی شهر، تقویت ناوگان امدادی، پایش ساختمانهای ناایمن و آموزش شهروندان، نشان میدهد که رویکرد مدیریت شهری بر پیشگیری، کاهش ریسک و عبور کمهزینه از بحرانها تمرکز دارد، رویکردی که هدف نهایی آن، حفظ جان شهروندان و افزایش تابآوری تهران در برابر تهدیدهای قابل پیشبینی و غیرقابل پیشبینی است.
نقشه راه ایمنی تهران در شرایط بحران
روز گذشته در مراسم رونمایی از بسته جدید تجهیزات مدیریت بحران، علیرضا زاکانی از لزوم آمادگی تهران برای هر نوع حادثهای گفت: «امیدواریم ظرفیتهای گذشته و ظرفیتهایی که تا سال آینده فراهم میشود، بتواند سطح ایمنی شهر تهران را افزایش دهد.»
او با نگاهی به تحولات سال جاری در حوزه مدیریت بحران اظهار داشت: «موضوع بحران، با اتفاقاتی که امسال رخ داد، وارد شرایط تازهای شد. در بحث جنگ، شاید در روزهای ابتدایی هنوز تکلیفها بهطور کامل روشن نبود، اما در ادامه دستورالعملهایی تنظیم شد.»
زاکانی ادامه داد: «در این شروع مبارک که با همکاری همه دستگاهها همراه است، لازم میدانم برای تمام سناریوهای ممکن چارچوب مشخصی داشته باشیم، بهگونهای که از همان لحظه اول معلوم باشد چه کسی میداندار است و هر دستگاه چه وظیفهای بر عهده دارد.»
شهردار تهران با اشاره به ضرورت انسجام در فرآیندها بیان کرد: «روالها باید بهنحوی تنظیم شود که همه دستگاهها بدانند در چه موقعیتی قرار دارند و از پیش خود را برای آن شرایط آماده کردهباشند.» او تصریح کرد: «هر بخشی در چارچوب مأموریت خود نیازمند کمک است و ما در مدیریت شهری، خود را موظف میدانیم که در این مسیر همراهی لازم را با همه بخشها داشته باشیم. اگر نیازها به درستی استخراج شود، میتوان آنها را اولویتبندی کرد تا کار با بهترین کیفیت پیش برود.»
زاکانی همچنین تأمین ایمنی و کاهش شرایط تهدیدآمیز را از محورهای مهم مدیریت بحران دانست: «نوسازی شهر و ایمنسازی باید به صورت جدی دنبال شود. لازم است این مسیر را از قبل طی کنیم تا در زمان بحران، درگیر پیچیدگیهای مضاعف نشویم.»
او پایش ساختمانهای ناایمن و نوسازی بافتها را از جمله اقدامات ضروری عنوان کرد: «باید پایه جدیدی از ایمنی در شهر ایجاد کنیم تا اگر حادثهای رخ داد، با حداقل آسیب بتوان آن را پشت سر گذاشت.»
شهردار تهران با بیان اینکه پایتخت با مجموعهای از کانونهای بحرانزا مواجه است، افزود: «برای مثال، انبار نفت شهران زمانی خارج از محدوده شهری قرار داشت، اما امروز در دل شهر واقع شدهاست. انتقال، سبکسازی و ایمنسازی این موارد از اقداماتی است که باید با جدیت دنبال شود.»
او به ساخت پارکینگهای زیرسطحی نیز اشاره کرد: «این پارکینگها در مواقع بحران قابلیت تبدیل شدن به پناهگاه را دارند. هدف ما این است که در هر محله، مردم بدانند در زمان بحران از چه فضایی استفاده کنند، هر چند امیدواریم هیچگاه چنین شرایطی پیش نیاید.»
زاکانی در ادامه و با اشاره به حوادث اخیر اظهار داشت: «امیدواریم کسانی که بدخواه ایران، اسلام و خادمان این ملت هستند و در جبهه کفر و استکبار قرار دارند، ریشهکن شوند، اما در کنار این خواست، ما نیز باید توان و آمادگی خود را افزایش دهیم.»
پس از آن شهردار تهران در جمع خبرنگاران از تخصیص بودجه قابلتوجهی در حوزه مدیریت بحران خبر داد: «حدود ۳ هزار میلیارد تومان بودجه برای خرید ۳۰ هزار قلم تجهیزات و حدود ۱۶۰ ناوگان هزینه شدهاست و امیدواریم این امکانات به بهترین شکل در خدمت مردم قرار بگیرد.»
او ادامه داد: «در سراهای محله، بستر آموزشهای مرتبط با حوادث فراهم خواهد شد. پیش از این حدود ۱۴ هزار نفر آموزش دیده بودند که طی چهار سال گذشته این رقم به ۶۰ هزار نفر افزایش یافتهاست.»
زاکانی در پاسخ به پرسشی درباره آمادگی تهران برای جنگ احتمالی نیز گفت: «انشاءالله که هیچگاه جنگی اتفاق نیفتد، اما آمادگیهای لازم وجود دارد و تمهیداتی در سطح کشور اندیشیده شدهاست.»
شهردار تهران در پایان تصریح کرد: «مدیریت شهری در کنار سایر دستگاهها قرار دارد و همه مجموعهها تلاش میکنند مسئولیتها بهدرستی انجام شود. ما به استقبال جنگ نمیرویم، اما اگر شرایطی تحمیل شود، آمادگی لازم را داریم.»
از ایمنسازی بازار تا مدیریت امداد و متوفیان
پس از شهردار، نوبت به مدیران امدادی و خدماتی رسید تا جزئیات عملیاتی مدیریت بحران تهران را تشریح کنند. علی نصیری، مدیرعامل سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، در این مراسم از پیشرفت مصوبات ستاد مدیریت بحران خبر داد و گفت: «در مجموع، جلسات ستاد ۱۱۲ مصوبه داشته که از این تعداد، ۷۳ مصوبه به مرحله اجرا رسیدهاست.» او یکی از مهمترین مصوبات را ساماندهی و مدیریت ایمنی بازار عنوان کرد: «ایمنسازی بازار قرار است در چهار فاز انجام شود و برای این منظور، یک کارگروه اجرایی ویژه بازار تشکیل خواهد شد که جلسات آن هر دو هفته یکبار بهصورت منظم برگزار میشود، بهطوریکه در هر جلسه، یک موضوع مشخص مورد بررسی قرار میگیرد.»
در ادامه، شاهین فتحی، مدیر عامل جمعیت هلالاحمر استان تهران، با اشاره به حجم بالای حوادث کوهستانی اظهار کرد: «در ۱۰ ماه گذشته، فقط در حوزه هلالاحمر استان تهران، ۱۲۰ حادثه کوهستانی ثبت شدهاست.» او با بیان اینکه رصد و پایش مستمر در این حوزه ضروری است، گفت: «باید شرایطی فراهم شود تا کمیته امداد و نجات کوهستان بتواند پایش مؤثرتری داشته باشد. با اضافه شدن امکانات، کیفیت عملیات امداد و نجات نیز ارتقا پیدا میکند.» فتحی همچنین به محدودیتهای موجود اشاره کرد: «بالگردهایی که در اختیار داریم، تخصصی عملیات کوهستان نیستند و ناچار به استفاده از آنها هستیم. هزینه عملیات امداد و نجات کوهستان بسیار بالاست و انتظار داریم شورای شهر در این زمینه حمایت کند.»
جواد تاجیک، مدیر عامل سازمان بهشت زهرا (س) نیز در این جلسه با اشاره به تشکیل کارگروه متوفیان گفت: «با پیشنهاد شهرداری تهران، کارگروه متوفیان بهصورت مستقل تشکیل شد که از ابتدای فعالیت تاکنون سه جلسه برگزار کردهاست.» او ادامه داد: «جنگ ۱۲ روزه و حوادث اخیر، اهمیت این کارگروه را دو چندان کرد و با هماهنگی شهرداری تهران و دستگاههای کشوری، این دو بحران مدیریت شد.» تاجیک با اشاره به الزامات لجستیکی توضیح داد: «پایانه آمبولانسهای ما در چهارراه ولیعصر مستقر بود، اما نیاز داریم در چهار نقطه شهر آمبولانسها مستقر شوند تا سرعت دسترسی افزایش یابد.» او موضوع نگهداری موقت اجساد را بسیار مهم دانست: «کمبود تجهیزات، سازمان پزشکی قانونی کشور را با مشکل مواجه کرد، اما ما در حال آمادهسازی مجموعهای هستیم تا خلأ فعلی نگهداری اجساد جبران شود.»
پایش ساختمانها و ضرورت تقویت زیرساختها
همچنین غزاله راهب، معاون وزیر راه و شهرسازی، در بخشی از این جلسه با ارائه گزارشی از وضعیت ارزیابی ساختمانها گفت: «تا پایان دیماه، ۱۰هزار و ۷۸۷ ساختمان در دستور بازدید قرار گرفت که از این تعداد، ۱۰هزار و ۱۲۵ ساختمان مورد ارزیابی قرار گرفتهاند.» او ادامه داد: «در این چارچوب، ارزیابی سازهای ۱۴۲ بیمارستان و ۵۰۰ ساختمان درمانی غیراز بیمارستان انجام شده و همچنین هزارو۸۱۵مدرسه نیز مورد بررسی قرار گرفتهاند.» راهب با اشاره به اقدامات در دست انجام گفت: «بازنگری و ویرایش ضوابط ساختوساز در عرصههای گسلی، تدوین ضوابط فروریزش و فرونشست، تهیه نقشههای گسلی و همچنین ضوابط ساخت در پهنههای فرونشست، در حال انجام است.»
در ادامه، احمد صادقی، عضو شورای شهر تهران، با اشاره به رویکرد مدیریت شهری در دوره ششم اظهار داشت: «این دوره مدیریت، نسبت به دورههای قبل متمایز است و امروز شاهد هماهنگی در حوزه مدیریت بحران هستیم که نشاندهنده اقدامات انجامشده در این دوره است.» او بیان کرد: «در شورای شهر تهران، بعد از حوزه حملونقل، بیشترین افزایش اعتبارات به حوزه مدیریت بحران اختصاص یافته است.»
صادقی با اشاره به لزوم استفاده از منابع ملی گفت: «قطعاً باید از اعتبارات ملی در شهر تهران استفاده شود، چراکه با اقدامات بسیار بزرگی مواجه هستیم.» او همچنین به وضعیت شبکه آبرسانی اشاره کرد: «مصوبهای وجود دارد که سازمان آبفا هزینهها را به صورت ماهانه از مردم دریافت کند تا صرف شبکه آبرسانی شود، اما این منابع عملا برای توسعه شبکه هزینه نمیشود و این موضوع نیازمند توجه جدی است.» صادقی در پایان از آمادهسازی اسناد راهبردی خبر داد: «اسناد سهگانه طرح جامع مدیریت بحران آماده شده و این طرح در حوزه کاهش خطر، آمادگی و مقابله تدوین شده است که در جلسه آینده ارائه خواهد شد.»
به گزارش «جوان»، اکنون نقشها مشخصشده و تجهیزات آماده هستند، از بازار و بیمارستان گرفته تا کوهستان و آرامستان. بیتردید، زمان بحران، زمانی برای تصمیمگیری نیست، بلکه باید از ماحصل تصمیمهای پیشین استفاده کرد. پرواضح است که آمادگی امروزمان، فردا میتواند جان شهروندان را نجات میدهد یا شاید هم تلخی این واقعیت را یادآوری کند که تهران همیشه یک قدم با فاجعه فاصله دارد. البته که پایتخت امیدوار است هیچیک از این سناریوها رخ ندهد، اما اگر روزی ناخواسته اتفاق بیفتد، آنچه مهم است نه شدت حادثه، بلکه میزان آمادگی شهری است که نمیخواهد غافلگیر شود.
