جوان آنلاین: در سالهایی که فشارهای اقتصادی، تغییرات اقلیمی و شکافهای اجتماعی، چهره توسعه متوازن را در بسیاری از استانهای کشور با چالش مواجه کرده است، بسیج سازندگی استان یزد توانسته با تکیه بر ظرفیتهای مردمی، نقش مؤثری در کاهش محرومیتها و تقویت زیرساختهای اجتماعی و اقتصادی ایفا کند. یزد، استانی با اقلیم خشک و پراکندگی جمعیتی خاص، بیش از بسیاری از مناطق دیگر به ابتکار، مشارکت داوطلبانه و برنامهریزی جهادی نیاز دارد؛ ضرورتی که بسیج سازندگی و گروههای جهادی آن طی سالهای اخیر بهخوبی به آن پاسخ دادهاند. از ساخت و مرمت منازل محرومان و تأمین آب شرب روستاهای کمبرخوردار گرفته تا اجرای طرحهای اشتغالزایی خرد، آموزش مهارتهای فنی، کمکهای مؤمنانه و حضور فعال در بحرانهایی، چون سیل، زلزله و همهگیری کرونا. بسیج سازندگی یزد عملاً به یکی از بازیگران اصلی توسعه اجتماعی استان تبدیل شده است. آنچه این فعالیتها را متمایز میکند، نه صرفاً حجم پروژهها، بلکه اتکای آنها به شبکهای گسترده از گروههای جهادی است؛ جوانانی متخصص، داوطلب و متعهد که بدون چشمداشت مادی در خط مقدم خدمترسانی ایستادهاند.
بسیج سازندگی استان یزد بهعنوان یکی از ارکان مهم سپاه الغدیر، مأموریت خود را بر پایه «محرومیتزدایی مردمی» و «توانمندسازی جامعه محلی» تعریف کرده است. برخلاف پروژههای صرفاً عمرانی که از بالا به پایین طراحی میشوند، الگوی بسیج سازندگی بر شناسایی نیازها از کف جامعه و اجرای پروژهها با مشارکت مستقیم مردم استوار است.
در حوزه عمرانی، این نهاد طی سالهای اخیر دهها پروژه ساخت، تکمیل و مرمت خانههای محرومان را در شهرستانهایی مانند خاتم، بهاباد، تفت، مهریز و اردکان اجرا کرده است. همچنین احداث و بازسازی مساجد، مدارس روستایی، خانههای عالم و مراکز فرهنگی از دیگر محورهای فعالیت بوده است. در استان یزد که مشکل کمآبی یکی از چالشهای مزمن به شمار میرود، بسیج سازندگی با اجرای پروژههایی نظیر لولهگذاری آب شرب، مرمت قنوات، تجهیز مخازن ذخیره آب و نصب سامانههای آبرسانی، نقش مؤثری در ارتقای امنیت آبی روستاها ایفا کرده است.
گروههای جهادی؛ قلب تپنده سازندگی
اگر بسیج سازندگی را بدنه بدانیم، گروههای جهادی بدون تردید قلب تپنده آن هستند. براساس آمارهای رسمی، استان یزد بیش از هزار و ۱۵۰ گروه جهادی ثبتشده و فعال دارد که در سطوح محلی، شهرستانی و استانی سازماندهی شدهاند. این گروهها در مساجد، پایگاههای بسیج، دانشگاهها، مدارس و حتی میان صنوف و هیئتهای مذهبی شکل گرفتهاند.
فرمانده سپاه الغدیر یزد از ساماندهی هزار و ۱۵۰ گروه جهادی در استان خبر داده و با اشاره به اهمیت و نقش گروههای جهادی در خدمت به مردم در کنار اقدامات سازمانها و نهادهای دیگر میگوید: «هر گروه جهادی بین پنج تا ۳۰ نفر است که سالانه و داوطلبانه در عرصههای فرهنگی، عمرانی، اقتصادی و آموزشی خدمترسانی دارند.»
سردار حسین زارع کمالی، با اشاره به اقدامات اخیر نیروهای بسیجی و جهادی میگوید: «به عنوان مثال فقط در هفته بسیج سازندگی بیش از ۷۰۰ عنوان برنامه در عرصه محرومیتزدایی در راستای خدمت به مردم و حل مشکلات به خصوص در مناطق محروم انجام شد.»
وی ادامه میدهد: «گلنگزنی چندین طرح محرومیتزدایی، افتتاح طرحهای عمرانی و فرهنگی، مرمت و بازسازی واحدهای مسکونی محرومان و ایجاد اشتغال از جمله اقداماتی است که در چند ماه اخیر صورت گرفته است.»
سردار کمالی به فعالیت ۱۵ قرارگاه سازندگی و محرومیتزدایی در استان اشاره کرده و تصریح میکند: «گروههای جهادی در طول سال به کار و تلاش در راستای خدمت به مردم در نقاط مختلف و کم برخوردار مشغول هستند و در کنار آنها هماکنون ۴۷۷ نفر در قرارگاه بسیج سازندگی و محرومیتزدایی سپاه الغدیر برای کمک به هموطنان و همراه دولت فعالیت میکنند.»
فرمانده سپاه الغدیر یزد با بیان اینکه از مجموع گروههای جهادی حاضر در استان در حال حاضر ۷۵۰گروه به صورت تخصصی فعالیت دارند، به اهمیت و نقش گروههای جهادی در خدمت به مردم در کنار اقدامات دولت اشاره کرده و میگوید: «جهادگران باید به صورت ویژه حمایت شوند. وقتی گروه جهادی با تجهیزات لازم و کافی وارد روستا یا مناظق حاشیهای شهرها یا نقاط کمبرخوردار میشوند، میتوانند به بهترین نحو ممکن خدمات رسانی کنند که این موضوع بسیار مهم است.»
محرومیتزدایی هدفمند؛ از خانه تا معیشت
ترکیب اعضای گروههای جهادی یزد، ترکیبی متنوع و تخصص محور است؛ از دانشجویان پزشکی، پرستاری و پیراپزشکی گرفته تا مهندسان عمران، برق و معماری، طلاب، معلمان، کارگران ماهر و کارآفرینان محلی. همین تنوع تخصصی باعث شده که دامنه فعالیت گروهها صرفاً به کارهای ساده عمرانی محدود نماند و به حوزههای آموزشی، بهداشتی، فرهنگی و اقتصادی گسترش یابد.
گروههای جهادی یزد تقریباً در تمام برنامههای بسیج سازندگی حضور فعال دارند و در بسیاری از موارد، مجری مستقیم پروژهها هستند. از اردوهای جهادی تابستانه و نوروزی گرفته تا مأموریتهای فوری در بحرانها این گروهها بازوی اجرایی اصلی به شمار میروند.
مسئول سازمان بسیج سازندگی سپاه الغدیر یزد با بیان اینکه شکست فتنه اقتصادی در گرو اجرای اقتصادی مقاومتی و روحیه جهادی و انقلابی است، میگوید: «یکی از محورهای اصلی فعالیت بسیج سازندگی یزد، محرومیتزدایی هدفمند است؛ مفهومی که فراتر از کمکهای مقطعی تعریف میشود. در این رویکرد، ابتدا وضعیت خانوارهای کمبرخوردار با همکاری نهادهای محلی شناسایی شده و سپس بستهای از اقدامات عمرانی، معیشتی و توانمندساز برای آنها طراحی میشود.»
سرهنگ علیاصغر سلمانی ادامه میدهد: «ساخت و مرمت مسکن محرومان یکی از برجستهترین اقدامات در این حوزه است. در کنار آن، تأمین جهیزیه برای زوجهای جوان، توزیع بستههای معیشتی در مناسبتهای مختلف و حمایت از بیماران نیازمند نیز با مشارکت گروههای جهادی انجام میشود.»
وی تأکید میکند: «نکته قابل توجه آن است که بسیاری از این اقدامات با جذب کمکهای مردمی و خیرین یزدی صورت میگیرد؛ امری که نشاندهنده اعتماد اجتماعی بالا به بسیج سازندگی در استان است.»
اقتصاد مقاومتی؛ تمرکز بر اشتغالهای خرد
مسئول سازمان بسیج سازندگی سپاه الغدیر یزد میگوید: «بسیج سازندگی در سالهای اخیر توجه ویژهای به حوزه اقتصاد مقاومتی و اشتغالزایی محلی داشته است. پرداخت تسهیلات خرد، آموزش مهارتهای فنی و پشتیبانی از کسبوکارهای خانگی از جمله سیاستهایی است که با هدف ایجاد درآمد پایدار برای خانوارها دنبال میشود.»
سرهنگ سلمانی ادامه میدهد: «در روستاها و مناطق حاشیهای شهرها، طرحهایی مانند پرورش دام سبک، زنبورداری، صنایعدستی، قالیبافی، تولید محصولات گلخانهای و مشاغل خانگی با حمایت بسیج سازندگی راهاندازی شده است. گروههای جهادی در این بخش، نقش آموزشی و مشاورهای مهمی دارند و در بسیاری از موارد، حلقه اتصال بین متقاضیان و دستگاههای حمایتی هستند.»
کارنامه بسیج سازندگی یزد بدون اشاره به حضور مؤثر در بحرانها کامل نیست. در جریان همهگیری کرونا، گروههای جهادی استان با فعالیتهایی مانند ضدعفونی معابر، کمک به کادر درمان، توزیع بستههای بهداشتی و معیشتی و راهاندازی کارگاههای تولید ماسک، نقش قابل توجهی ایفا کردند.
همچنین در حوادث طبیعی نظیر سیل و زلزله در استانهای همجوار، گروههای جهادی یزد جزو اولین نیروهای اعزامی بودهاند. این تجربهها، توان عملیاتی و انسجام بالای این گروهها را بهخوبی نشان داده است.
آنچه استان یزد را در حوزه فعالیتهای جهادی متمایز میکند، پیوستگی و پایداری این فعالیتهاست. گروههای جهادی یزد صرفاً در مقاطع خاص فعال نمیشوند، بلکه بهصورت مستمر در محلات و روستاهای هدف حضور دارند و با مردم ارتباط نزدیک برقرار میکنند.
بسیج سازندگی استان با برنامهریزی، آموزش و حمایت لجستیکی، تلاش کرده این حرکت مردمی را از اقدامات مقطعی به یک جریان پایدار توسعهمحور تبدیل کند. نتیجه این رویکرد، شکلگیری شبکهای منسجم از نیروهای داوطلب است که امروز به یکی از سرمایههای اجتماعی استان یزد تبدیل شدهاند.
