کارشناسان بر این باورند که ناآرامیهای اخیر اقتصادی، فشار مضاعفی را بر صنعت خودرو تحمیل میکند و باید دید نتیجه این وضعیت در گزارش شامخ بعدی چه میزان خواهد بود. جوان آنلاین: «شامخ» یکی از شاخصهای اقتصادی است که نشاندهنده تصور تولیدکنندگان از وضعیت تولیدی بوده و به نوعی نشان از میزان امید آنها به آینده دارد. در گزارش شامخ آذرماه، تولیدکنندگان خودرو نسبت به وضعیت تولید امیدوار شدهاند. بر این اساس شامخ خودرو در آذر با ثبت ۶/ ۵۵ واحد به بالاترین سطح یکساله خود رسیده است.
دادههای منتشرشده از سوی اتاق بازرگانی ایران نشان میدهد شامخ خودرو در ماه پایانی پاییز به ۶/ ۵۵ رسیده است. این در شرایطی است که این رقم در آبان ماه به ۲/ ۵۱ واحد رسید، بنابراین در این مدت زمان شامخ گروه وسایل نقلیه رشد ۴/۴ واحدی داشته است.
به نظر میرسد انتظار خودروسازان برای اعلام قیمتهای جدید در آذر امید آنها را افزایش داده است. در واقع طبق دستورالعمل شورای رقابت، خودروسازان میتوانند هر سه ماه یک بار درخواست افزایش قیمت را ثبت کنند. آخرین رشد قیمت نیز مربوط به مهرماه بوده است و خودروسازان در آذر درخواست رشد قیمت را ثبت کردند.
همچنین آمار منتشر شده در کدال هم به نوعی تأییدکننده این رشد است. البته آمار کدال تنها مربوط به سه خودروساز بزرگ کشور است. بر این اساس خودروسازان در آذرماه ۷۷ هزار و ۹۲۹ خودروی سواری تولید کردهاند، این در شرایطی است که این رقم در آبان ماه به ۷۲ هزار و ۵۲۲ دستگاه میرسید، بنابراین تولید ماهانه خودروسازان طی یک ماه گذشته ۵ هزار و ۴۰۷ دستگاه معادل ۴/۷ درصد افزایش یافته است. علاوه بر این خودروسازان و قطعه سازان در آذرماه سفارشهای بیشتری نسبت به آبان ثبت کردهاند، بهطوریکه فاکتور میزان سفارشهای جدید از ۵۵ واحد در آبان به ۲/ ۵۹ واحد در آذر ماه رسیده است.
مشکل تأمین قطعه و تورم پیشروی خودروسازان
با این همه کارشناسان بر این باورند که ناآرامیهای اخیر اقتصادی، فشار مضاعفی را بر صنعت خودرو تحمیل میکند و باید دید نتیجه این وضعیت در گزارش شامخ بعدی چه میزان خواهد بود.
همچنین خودروسازان در این مدت به شدت تحت تأثیر تورم بودهاند. شاخص قیمت خرید مواد اولیه در ماه پایانی پاییز به ۳/ ۸۹ واحد رسیده و ۱/ ۴ واحد رشد نسبت به رقم ثبت شده در آبان ماه یعنی ۲/ ۸۵ واحد داشته است. رقم ثبت شده برای این فاکتور در آذر بیشترین میزان از ابتدای سالجاری بوده است. علاوه بر این موجودی محصول نهایی در انبار نیز کاهشی بوده و کمتر از مرز ۵۰ ثبت شده است.
علاوه بر این مسئله، خودروسازان همچنان با مشکل در تأمین قطعات مورد نیاز خود مواجه هستند. مشکل تأمین قطعه از ابتدای امسال به یکی از چالشهای آنها بدل شده است. در ماههای گذشته خودروهای ناقص بار دیگر به خط تولید خودروسازان بازگشتهاند. در واقع شرکتهای خودروساز نه از مبادی داخلی و نه وارداتی نمیتوانند بهراحتی قطعات مورد نیاز خود را تأمین کنند که یکی از دلایل مهم آن مشکلات نقدینگی و ارزی عنوان میشود. در باره مشکلات نقدینگی خودروسازان، دولت چندی پیش وام ۲۰ همتی در نظر گرفت که با توجه به نادیده گرفتن حقوق مصرفکنندگان خودرو، این وام همچنان با انتقاداتی همراه است.
محمد بیات، عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها در مجلس در باره ارائه تسهیلات ۲۰ همتی به دو خودروساز بزرگ ایرانخودرو و سایپا گفت: «اگر قرار باشد هرگونه زیان ایجاد شده در حوزه خودرو را از جیب مردم جبران کنیم آنها را در مضیقه قرار میدهیم، بنابراین حمایت دولت از خودروسازان در خور تحسین و گامی در جهت حمایت از تولیدکننده است، اما باید برای حمایت از مصرفکنندگان نیز برنامهریزی شود.»
این نماینده مردم در مجلس دوازدهم یادآور شد: «لازم است تخصیص تسهیلات ۲۰همتی به خودروسازان منوط بر این باشد که قیمت تولیدات خود را به بهانههای مختلف افزایش ندهند و تأکید شود ارائه این تسهیلات در جهت حمایت از مصرفکنندگان است، بنابراین لازم است تعهداتی از خودروسازان بگیرند تا بعد از این عرضه محصولات آنها در قالب فروش فوقالعاده با همان قیمتهای قبلی صورت گیرد. همچنین متقاضیان را مدتهای طولانی در صف انتظار معطل نگه ندارند.»
عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها در مجلس شورای اسلامی تأکید کرد: «قطعاً واردات خودرو نیز دست مصرفکننده را باز میگذارد تا مطابق با سلیقه خود نسبت به خریداری خودرو اقدام کند، از سوی دیگر خودروسازان داخلی نیز در جهت ارتقای کیفیت تولیدات خود در رقابت با خودروهای وارداتی اقدام خواهند کرد.»
مسیر متفاوت بازار با کارخانه
بررسیها نشان میدهد برخلاف بهبود وضعیت تولید و فروش خودرو در کارخانهها، بازار آزاد خودرو همچنان در وضعیت رکود قرار دارد. هرچند با افزایش نوسانات نرخ دلار از ابتدای دی ماه نوسانات بازار خودرو تشدید شد، اما قیمتها در یک هفته گذشته و تحت تأثیر قطعی اینترنت ثابت ماند.
گزارشها حاکی از این است که خبر چندانی از حضور افراد عادی به قصد فروش خودروی تحت مالکیت خودشان نیست. نگاهی به فهرست آگهیهای فروش هم نشان میدهد بیشتر خودروهای کارکرده جهت فروش به نمایش درآمدهاند و تعداد خودروهای صفر بهدلیل مشخصنبودن قیمت به طرز چشمگیری کاهش یافته است. در واقع فعالان بازار در انتظار ثبات وضعیت بازار هستند تا پس از آن تصمیم بگیرند در نقش فروشنده در بازار خودرو ظاهر شوند یا خریدار.
بررسی قیمتی خودروهای داخلی و مونتاژی
بازار خودرو از ۱۸دی تا ۲۵دی ماه نشان میدهد قیمتها طی این مدت با نوسانات قابل توجهی مواجه شدهاند. برخی خودروها به خصوص در گروه ایران خودرو افزایش قیمت و برخی خودروها به ویژه در گروه سایپا کاهش قیمت داشتهاند. به عنوان نمونه در گروه محصولات ایران خودرو خودروی سورن پلاس با ۹۵میلیون تومان افزایش قیمت به یک میلیارد و ۱۹۵ میلیون تومان و دنا پلاس پنج دنده و توربو اتوماتیک هر کدام با ۲۰میلیون تومان افزایش به ترتیب یک میلیارد و۳۶۰ و یک میلیارد و ۶۷۰ میلیون تومان معامله شد. خودروی پژو ۲۰۷ موتور TU۳، پژو ۲۰۷ دندهای پانوراما و ۲۰۷ اتوماتیک هر کدام با ۲۰ و ۱۰میلیون تومان افزایش قیمت به ترتیب یک میلیارد و ۱۹۰ میلیون، یک میلیارد و ۴۵۰میلیون و یک میلیارد و ۵۷۰میلیون تومان قیمت خورده است. در این بین قیمت رانا پلاس و ریرا ثبات داشت و به ترتیب یک میلیارد و ۱۰۰میلیون و ۲میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان معامله شد.
تارا دستی با ۳۰میلیون تومان کاهش قیمت یک میلیارد و ۴۰۰میلیون تومان و تارا اتوماتیک با ۱۰میلیون تومان افزایش یک میلیارد و ۶۸۰میلیون تومان قیمت خورد.
همچنین بررسی محصولات سایپا نشان میدهد اغلب خودروها با کاهش جزئی قیمت مواجه شدهاند؛ ساینا اتوماتیک و ساینا اس با ۱۰ میلیون تومان کاهش به ۹۵۰ میلیون تومان و ۸۳۰ میلیون تومان رسید. سهند دندهای و سهند اتوماتیک به ترتیب با ۵میلیون تومان و ۱۰ میلیون تومان به ترتیب ۹۲۵میلیون و یک میلیارد و ۲۰۰میلیون تومان معامله شد.
قیمت شاهین اتوماتیک ثبات داشت و یک میلیارد و ۵۳۰میلیون تومان معامله شد، شاهین جی ال نیز با ۵۰میلیون تومان افزایش به یک میلیارد و ۳۷۰میلیون تومان رسید و کوییک اس با ۱۰ میلیون تومان کاهش از ۸۰۵ میلیون تومان به ۷۹۵ میلیون تومان رسید.
اطلس جی دندهای ۳۰ میلیون تومان افزایش قیمت داشت و به یک میلیارد و ۳۰میلیون تومان رسید. اطلس اتوماتیک نیز با ۵۰میلیون تومان رشد قیمت یک میلیارد و ۲۷۰میلیون تومان معامله شد.