جوان آنلاین: در سالهای آغازین زندگی، یعنی درست زمانی که ذهن و شخصیت کودک در حال شکلگیری است، آموزشهای پیشدبستانی نقش تعیینکنندهای در مسیر رشد و یادگیری او ایفا میکنند. به همین دلیل این دوره، بیش از پیش به یکی از دغدغههای اصلی نظام آموزشی کشور تبدیل شده. موضوعی که حمیدرضا شیخالاسلام، رئیس سازمان تعلیم و تربیت کودک نیز بدان اشاره میکند. او برای بار دیگر، پیشدبستانی را راهی برای کاهش تکرار پایه اول ابتدایی و افزایش کیفیت یادگیری معرفی کرد و از ثبت اطلاعات بیش از نیممیلیون نوآموز در سامانههای رسمی خبر داد.
بیتردید پیشدبستانی، بستری است برای تجربه نخستین مهارتهای اجتماعی و آموزشی کودکان، جایی که آنها یاد میگیرند چگونه با همسالان تعامل کنند، مسئولیتپذیری را یاد بگیرند و با مفاهیم پایهای آموزشی آشنا شوند. این دوره نهتنها به پرورش زبان و تقویت تواناییهای شناختی کمک میکند، بلکه حتی میتواند شکاف میان کودکان با شرایط متفاوت اجتماعی و اقتصادی را کاهش دهد. از همینرو، کارشناسان و مسئولان بارها و بارها گفتهاند که کیفیت آموزش در این مرحله، مسیر تحصیلی آینده را تحتتأثیر قرار میدهد و حتی بر میزان موفقیت و اعتماد به نفس نسلهای بعدی اثرگذار خواهد بود.
از ثبت نیممیلیون نوآموز تا ساماندهی مجوزها
روز گذشته، حمیدرضا شیخالاسلام، رئیس سازمان تعلیم و تربیت کودک در نشست خبری با اشاره به اهمیت آموزشهای پیشدبستانی گفت: «افزایش پوشش تعلیم و تربیت کودک، تأثیر مستقیمی بر کاهش تکرار پایه اول ابتدایی دارد و باعث تقویت انگیزه، آمادگی ذهنی و بنیه علمی کودکان در بدو ورود به دبستان میشود.»
او با بیان اینکه اطلاعات ۵۸۵ هزار نوآموز پیشدبستانی در سامانه سیدا ثبت شدهاست، ادامه داد: «هر فردی که وارد سامانه شود میتواند بهصورت دقیق مشاهده کند هر کودک در کدام کودکستان ثبتنام کرده و در حال آموزش است.» به گفته او، آشنایی بیشتر کودکان با فضای آموزشی، معلم و مفاهیم پایه، روند یادگیری در سالهای ابتدایی را با کیفیت بهتری همراه میکند.
شیخالاسلام جایگاه آموزش و پرورش را در جامعه «منحصربهفرد» دانست و گفت: «این نهاد امروز بهصورت مستقیم با بیش از ۱۶ میلیون دانشآموز و نوآموز در سراسر کشور در ارتباط است و همین گستردگی، مسئولیتی سنگین و متمایز از سایر بخشها ایجاد میکند.» او تأکید کرد: «آموزش و پرورش تنها محل خدمت نیست، بلکه بخشی از زندگی معلمان محسوب میشود.»
رئیس سازمان تعلیم و تربیت کودک درباره روند شکلگیری این سازمان توضیح داد: «پس از مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۴۰۰، این حوزه وارد مرحلهای جدید شد و سازمان تعلیم و تربیت کودک بهعنوان نهادی مستقل، مأموریت ساماندهی آموزش و تربیت سالهای پیش از دبستان را بر عهده گرفت.»
او همچنین اظهار داشت: «تا سال گذشته ساختار منسجمی برای برنامهریزی و ابلاغ سیاستها به استانها وجود نداشت، اما اکنون ۳۲ اداره تعلیم و تربیت کودک در سطح استانها با مدیریت رؤسای مشخص شکل گرفته و در هر استان نیز متناسب با حجم فعالیتها، بین سه تا چهار کارشناس مستقر شدهاند.» به گفته او، حدود ۷۵ منطقه کشور نیز کارشناسان مشخص برای اداره امور این حوزه تعیین شدهاند که موجب تثبیت ساختار اداری سازمان در سراسر کشور شدهاست.
شیخالاسلام ابراز امیدواری کرد: «با تداوم این روند و افزایش اعتماد عمومی، زمینه ارتقای کیفیت آموزش در دوره پیشدبستانی و ابتدایی بیش از پیش فراهم شود.»
او درباره شهریه کودکستانها گفت: «امسال با در نظر گرفتن توان مالی اولیا و بضاعت خانوادهها، شهریهها پیش از آغاز سال تربیتی اعلام شد تا خانوادهها هنگام ثبتنام فرزندشان بدانند چه مبلغی باید پرداخت کنند و با اطمینان تصمیمگیری کنند.»
رئیس سازمان تعلیم و تربیت کودک همچنین به ساماندهی وضعیت مجوزها اشاره کرد: «در سالهای گذشته برخی مؤسسات بدون مجوز رسمی فعالیت میکردند و امسال تلاش شد با مدیریت دقیق و بدون ایجاد تنش، وضعیت مجوزها مشخص و ساماندهی شود.»
او در ادامه از اجرای دوره تابستانی یکماهه ویژه نوآموزان خبر داد: «کودکانی که شش سال آنها تمام شدهبود، اما از دوره پیشدبستانی استفاده نکردهبودند، تحت پوشش دوره تابستانی قرار گرفتند؛ اغلب این کودکان در مناطق محروم بودند. برای اجرای این طرح نزدیک به ۱۸ میلیارد تومان اعتبار اختصاص داده شد و تلاش شد این آموزشها بهصورت رایگان ارائه شود.»
شیخالاسلام همچنین درباره آموزش زبان فارسی در کودکستانها توضیح داد: «این دورهها به کودکانی اختصاص یافت که بنا به دلایل مختلف، از ابتدای سال تحصیلی تا پایان اردیبهشت نتوانسته بودند از آموزش پیشدبستانی بهرهمند شوند. آموزش مهارتهای زبان فارسی در کوتاهترین زمان ممکن برای این نوآموزان طراحی و اجرا شد تا آمادگی لازم برای ورود به دبستان را پیدا کنند.»
ضرورت سرمایهگذاری در نخستین سالهای آموزش کودکان
مهرماه بود که علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، درباره جایگاه پیشدبستانی سخن گفت: «دوره تعلیم و تربیت کودک، نقش اساسی در ارتقای کیفیت آموزش دارد که باید به آن توجه شود.»
او توضیح داد که این دوره شامل دو بخش مهدکودک و پیشدبستانی (پیش یک و پیش دو) است و در حال حاضر ضریب پوشش آنها مجموعاً حدود ۴۶ درصد برآورد میشود. به گفته کاظمی، وزارت آموزش و پرورش برنامهریزی کردهاست این نرخ را تا رسیدن به ۱۰۰ درصد افزایش دهد، هر چند تحقق این هدف نیازمند منابع مالی، قانونگذاری و حمایت مجلس شورای اسلامی است.
کاظمی با اشاره به بررسی این موضوع در کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس خاطرنشان کرد: «باید دورههای پیشدبستانی و ابتدایی بهطور کامل اجباری شود تا هیچ دانشآموزی از حق آموزش عمومی کشور محروم نماند.»
او در ادامه اهمیت این دوره را چنین تشریح کرد: «پیشدبستانی مرحله شکلگیری شخصیت کودک است، از مهارتهای ارتباطی گرفته تا اعتماد به نفس و عزت نفس. این دوره علاوه بر رشد اجتماعی و روانی، فرصتی برای شناسایی و درمان مشکلات جسمی، حرکتی و روانشناختی پیش از ورود به مدرسه فراهم میکند.»
به گزارش «جوان»، با وجود آنکه مسئولان بارها و بارها بر ضرورت گسترش کامل دوره پیشدبستانی تأکید کردهاند، مسیر تحقق این هدف همچنان با چالشهایی همراه است، از کمبود منابع مالی و مربیان متخصص گرفته تا نابرابری دسترسی در مناطق محروم. کارشناسان بر این باورند که سرمایهگذاری در این دوره، تنها یک اقدام کوتاهمدت نیست، بلکه سرمایهگذاری بر آینده نظام آموزشی کشور است. همچنین پیشدبستانی میتواند کیفیت آموزش ابتدایی را ارتقا دهد، از افت تحصیلی در سالهای بعد بکاهد و زمینه عدالت آموزشی را در جای جای کشور تقویت کند، چشماندازی که اگر محقق شود، نسلهای آینده با آمادگی و توانمندی بیشتری قدم به مدرسه خواهند گذاشت.
