استـــرالــــیا
مشخص است که بحران آبی فقط مخصوص کشور ما نبوده و در بسیاری از جاهای دیگر دنیا نیز اتفاق افتاده و میافتد در ادامه روشهای برخی کشورهایی را که موفق به حل این بحران شدهاند بررسی میکنیم.
یکی از این کشورهای موفق استرالیاست. استرالیا با توجه به شرایط خاص خود، یعنی خشک بودن زیاد و در معرض خشکسالیهای شدید قرار گرفتن، روشهای مختلفی برای مقابله با بحران آب و خشکسالی اتخاذ کرده است. این کشور در زمینه مدیریت منابع آب، سیستمهای پیچیدهای طراحی کرده که شامل توزیع عادلانه و کارآمد منابع بین کشاورزان، صنعت و مناطق شهری میشود. این مدیریت دقیق موجب شده مصرف آب بهینه شود. همچنین استرالیا پروژههایی برای ذخیرهسازی آب باران در مخازن بزرگ و ذخیرهسازی آبهای اضافی در زمان بارشهای زیاد راهاندازی کرده است که این مخازن در مناطق خشک به کمک میآیند.
از سوی دیگر در بخش کشاورزی، استفاده از سیستمهای آبیاری قطرهای و آبیاری هوشمند به شدت گسترش یافته است. این سیستمها میتوانند تنها به اندازه مورد نیاز به هر گیاه آب بدهند و از هدررفت آن جلوگیری کنند. در کنار آن دولت استرالیا برنامههای حمایتی زیادی برای کشاورزان دچار مشکل خشکسالی در نظر گرفته، از جمله تسهیلات مالی و تجهیزات کشاورزی با مصرف آب پایین.
در نتیجه این اقدامات استرالیا یکی از موفقترین مدلهای مدیریتی جهان در مسئله خشکسالی بوده است. در برخی از ایالتها، مانند کوئینزلند، آبیاری قطرهای و مدیریت دقیق منابع آب در کشاورزی موجب کاهش مصرف آب شده است. هرچند همچنان خشکسالیهای شدید و طولانی مدت در این کشور چالش ایجاد میکند.
اینها مورادی بود که نشان میدهد کشورها توانستهاند با استفاده از فناوریهای نوین، پروژههای زیرساختی، و تغییرات در روشهای کشاورزی و صنعتی، به شکلی مؤثر با خشکسالی مقابله کنند. هرچند موفقیتها بسته به شرایط جغرافیایی و منابع موجود متفاوت است، ولی در مجموع، هر کدام از این کشورها توانستهاند راهکارهایی پیدا کنند که کاهش اثرات خشکسالی را ممکن سازند. اکنون سؤال این است که آیا دولت ما نیز حاضر است واقعاً به روشهای کارشناسی در خصوص مقابله با بحران آب عمل کند یا تنها به دنبال سپردن مسئولیت خود در این خصوص به افراد دیگر است!
آفریقا
کشور موفق دیگر در حوزه مقابله با خشکسالی آفریقای جنوبی است، این کشور در منطقهای خشک و نیمهخشک واقع شده و در دهههای اخیر با بحرانهای آبی مواجه بوده است. در برخی سالها، شهرهایی مثل کیپتاون درگیر روز صفر یعنی روزی که آب منابع شهری به پایان میرسد، بودهاند. آفریقای جنوبی در این شرایط از روشهای مختلفی بهره برده است از جمله اینکه با ساخت مخازن و سدها توانسته تا حدودی ذخیرهسازی آب را افزایش دهد. این پروژهها در زمان بارندگیهای زیاد به کمک میآید و منابع آب ذخیرهشده برای زمان خشکسالی استفاده میشود. همچنین در برخی نواحی، بهویژه در کیپتاون، استفاده از آبشیرینکن وتصفیه آب دریا به یکی از روشهای اصلی تأمین آب تبدیل شده است. این تکنولوژی در زمانهای کمآبی بسیار حیاتی است. از سوی دیگر آفریقای جنوبی از سیستمهای تصفیه و بازچرخانی آب استفاده میکند و آبهای فاضلاب تصفیهشده در بخشهای کشاورزی، صنعتی و حتی مصارف خانگی بهکار گرفته میشود. اکنون شهر کیپتاون موفق شد با اعمال محدودیتها و آموزشهای عمومی، مصرف آب خانگی را کاهش دهد. این اقدامات شامل استفاده از دستگاههای صرفهجویی آب و کاهش استفاده از آب برای شستشو و آبیاری باغها نیز بوده است. در نتیجه همه این اقدامات آفریقای جنوبی توانست با بحرانهای شدید آب، از جمله خشکسالی سال ۲۰۱۸ در کیپتاون، بهخوبی مقابله کند. بهویژه استفاده از فناوریهای نوین مانند آبشیرینکن و بازچرخانی آب کمک زیادی به حفظ منابع آب کرده است. اما هنوز هم به دلیل تغییرات اقلیمی و نوسانات بارشها، این کشور با چالشهایی در تأمین پایدار آب مواجه است.
چین
چین نیز به دلیل وسعت زیاد و تغییرات اقلیمی، در برخی مناطق با بحران آب و خشکسالی روبهرو است ولی در پاسخ به این چالشها، چین مجموعهای از پروژههای بزرگ و نوآورانه را راهاندازی کرده که یکی از آنها بزرگترین پروژه انتقال آب در جهان است، پروژه انتقال آب از جنوب به شمال چین آب را از رودخانه یانگتسه (در جنوب) به مناطق خشک و کمآب شمال این کشور منتقل میکند. این پروژه شامل ساخت کانالهای بزرگ و تونل هاست که موجب تأمین منابع آب در نواحی خشک شده است. همچنین چین تلاش کرده است با استفاده از سیستمهای هوشمند و دادههای دقیق، منابع آبی خود را بهینهسازی کند. این اقدامات شامل استفاده از سیستمهای آبیاری نوین، کاهش هدررفت آب در بخش کشاورزی و صنعتی میشود. از سوی دیگر کشاورزی در چین به شدت تحتتأثیر خشکسالیها قرار دارد، بنابراین استفاده از آبیاری قطرهای و اصلاحات کشاورزی برای کاهش مصرف آب در کشاورزی گسترش یافته است. با وجود همه اینها چین در حال توسعه و استفاده از فناوریهای آبشیرینکن برای تأمین آب شرب در مناطق خشک نیز است. در مجموع پروژههای انتقال آب در چین موفق بودهاند و توانستهاند بهطور قابل توجهی مشکلات کمآبی در مناطق شمالی کشور را کاهش دهند. همچنین استفاده از فناوریهای نوین آبیاری و مدیریت منابع آب در کشاورزی و صنعت نیز موفقیتآمیز بوده است. با این حال، همچنان چالشهایی بهویژه از نظر تأثیرات زیستمحیطی پروژههای انتقال آب و افزایش مصرف انرژی وجود دارد.
