چهارمحال وبختیاری قطب تولید بادام آبی کشور است، اما این استان سالهاست که این محصول استراتژیک خود را به صورت خام صادر میکند و خود را از میزان قابل توجهی از ارزش افزوده این محصول صادراتی محروم کرده است. با اینکه هر سال برنامههایی برای حمایت از این محصول ارائه میشود، اما در عمل هنوز اتفاقی به نفع باغداران رقم نخورده است. چهارمحال و بختیاری با هزارو ۶۴۱ هزار هکتار مساحت که معادل یکدرصد مساحت کل کشور است دارای ۲۵۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی، ۳۴۱ هزار هکتار جنگل و بیش از یک میلیون هکتار مرتع است. در این استان سالانه بیش از یک میلیونو ۴۰۰ هزار تن محصولات کشاورزی تولید میشود که از این مقدار، حدود ۸۲۰ هزار تن یعنی ۶۵ درصد مربوط به محصولات زراعی، حدود ۲۰۰ هزار تن معادل ۱۶ درصد به محصولات باغی و مابقی به محصولات دام و طیور و کشت گلخانهای اختصاص دارد. هم اینک یک سوم تولید ناخالص داخلی استان مربوط به بخش کشاورزی است که در مقایسه با کشور که ۲۰ تا ۲۲ درصد است، نشان از ظرفیت و جایگاه خوب بخش کشاورزی در تولید ناخالص داخلی استان دارد.
تولید ۲۰ درصد بادام باکیفیت کشور
بادام یکی از محصولات خشکباری مهم در ایران و سایر کشورهای جهان است که به سبب اهمیت ارزش غذایی، دارویی و بهداشتی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. محصولی که توانسته در ارتقای جایگاه کشاورزی چهارمحال و بختیاری در سالهای اخیر نقش بسزایی را ایفا کند و سهم زیادی از صادرات و تولید ناخالص کشاورزی استان را به خود اختصاص دهد. این استان با تولید ۲۵ هزار تن در سال معادل ۲۰ درصد بادام باکیفیت کشور را برعهده دارد. به طوری که این استان در دهههای اخیر به طور متوالی بیشترین تولید بادام آبی کشور را به خود اختصاص داده است. هماکنون ۱۸ هزارو ۲۰۹ هکتار بادامستان با تولید میانگین سالانه ۲۴ هزار تن و اشتغالزایی بیش از ۲۰ هزار نفر در چهارمحال و بختیاری وجود دارد و این استان رتبه نخست تولید بادام در کشور را به خود اختصاص داده است. از مجموع بادامستانهای چهارمحال و بختیاری ۹ هزارو ۵۲۵ هکتار با ۱۷ هزارو ۵۰ تن بادام مامایی، سفید، شاهرودی، سنگی و ربیع در شهرستان سامان است.
سهم ۵درصدی بادام در تولید ناخالص داخلی
رئیس سازمان جهادکشاورزی چهارمحال وبختیاری در خصوص ظرفیتهای محصول بادام در این استان میگوید: «در سال زراعی ۱۴۰۱- ۱۴۰۲ بیش از ۲۵ هزار تن محصول بادام از سطح ۲۰ هزار هکتار باغهای بادام آبی و دیم استان برداشت شده است.»
حسین برزگر ادامه دهد: «امید میرود صنعت بادام این استان که ۳۰ هزار تولیدکننده به صورت مستقیم و ۲۰ هزار نفر را به صورت غیرمستقیم درگیر خود کرده و پنجدرصد تولید ناخالص داخلی اقتصاد استان را به خود اختصاص داده است با ایجاد ارزش افزوده، کارایی و افزایش بهرهوری این سهم به ۱۰درصد افزایش یابد.» وی همچنین از اجرای طرح مقایسه سازگاری ارقام جهانی بادام در استان خبرداده و تصریح میکند: «اجرای ۶۵ رقم ژنو تیپ تجاری دنیا در دستورکار قرار گرفته است و امسال برای نخستین بار این طرح وارد فاز زایشی و باردهی شد که امید میرود نتایج خوبی از اجرای این طرح حاصل شود.»
رئیس سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری در عین حال سرمازدگی و تنشهای زنده و غیرزنده را از جمله مهمترین مسائل و مشکلات مربوط به باغهای بادام عنوان کرده و میگوید: «تاکنون راهکارهای متعددی در خصوص مراقبت از درختان بادام در برابر سرمازدگی اجرا شده که تاحدی مؤثر واقع شده است.»
برزگر با اشاره به صادرات بادام این استان از نقاط دیگر کشور ادامه میدهد: «با توجه به وجود فاصله بین تولیدکنندگان و صادرکنندگان این منطقه با استانهای همجوار، پیگیری فرآوری و انجام صادرات بادام از گمرک این استان به عنوان یک اولویت در دستورکار مجموعه جهادکشاورزی قرار دارد.» رئیس جهاد کشاورزی استان تأکید میکند که تلاش میشود با بهرهبرداری از شهرک بادام و اضافه شدن واحدهای سُورت، درجهبندی و واحدهای فرآوری به این شهرک، زمینه صادرات این محصول هرچه بیشتر فراهم شود.
شهرک تخصصی بادام علاجی برای خامفروشی
اقدامی که به تازگی در این استان انجام شده و روند اجرایی آن در مراحل ابتدایی است ایجاد شهرک تخصصی بادام است که در کشور برای نخستین بار در این استان در دستور کار قرار گرفته است. به گفته کارشناسان با راهاندازی این شهرک بسیاری از مشکلات تولیدکنندگان و صادرکنندگان برطرف میشود و برنامه برای صادرات این محصول استراتژیک نظاممند و ساماندهی میشود.
عملیات اجرایی این شهرک تخصصی بادام استان در شهرستان سامان که بیشترین تولیدات این محصول باغی را به خود اختصاص داده است از ۲۶ خرداد سال ۱۳۹۸ آغاز شده است و پیشرفت عملیات اجرایی زیرساختهای این شهرک به ۹۵ درصد رسیده است. مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی چهارمحال و بختیاری میگوید: «۸۰ واحد صنعتی در شهرک تخصصی بادام سامان بهعنوان تنها ناحیه تخصصی صنعتی بادام ایران مستقر میشود. این ناحیه صنعتی با هدف بسترسازی برای استقرار واحدهای بستهبندی و فرآوری محصولات باغی در زمینی به وسعت ۳۰ هکتار راهاندازی خواهد شد و برای اجرای این طرح ۵۷ میلیارد ریال از اعتبارات شرکت شهرکهای صنعتی استان اختصاص داده شد.»