کانال تلگرامی «تعالی منابع انسانی» بخشی از کتاب «هنر شفاف اندیشیدن» اثر رولف دوبلی را به اشتراک گذاشت. در این بخش از کتاب میخوانیم: مهندسی فرانسوی به نام رینگلمن که روی کارایی اسبها کار میکرد دریافت که قدرت حمل بار دو اسب با دو برابر قدرت حمل باریک اسب برابر نیست. او این مطالعه را به رفتار گروهی انسانها نیز تعمیم داد. نتایج جالبتوجه بود. اگر دو نفر در یک تیم طنابکشی حاضر شوند هر یک تا ۹۳ درصد توان خود را به کار خواهند گرفت. اگر طنابکشی بین گروههای سه نفره انجام شود هر یک از اعضاء تیم ۸۵ درصد توان خود را به کار خواهد گرفت. این عدد در مورد یک تیم هشتنفره برای هر فرد تنها ۴۹ درصد خواهد بود!
در روانشناسی اجتماعی ثابتشده است که کارایی گروهها و تیمهای کاری از جمع کارایی تکتک اعضاء گروه کمتر است. کاهش تلاش فرد در یک تیم ناشی از «دیده نشدن» است. در واقع، افراد هنگامی حداکثر توان ذهنی و جسمی خود را به کار میگیرند که این تلاش بهطور مشخص قابل سنجش و ارزیابی باشد. اگر صرف توان و تلاش یک فردِ عضو یک تیم در عملکرد کلی گروه بهطور مشخص قابلاندازهگیری نباشد، «تنبلی کردن» رفتار نرمال اعضاء گروه خواهد بود. به این پدیده تنبلی گروهی گفته میشود. وقتی افراد با هم کار میکنند کارایی کاهش مییابد و این خیلی غیرعادی نیست. این کاهش کارایی تا حدی است که عملکرد کلی تیم بهطور کامل مختل نشود، چون در شرایطی که تیم ببازد هیچیک از افراد از عواقب آن ایمن نخواهد بود. افراد در تیم سطح تنبلی خود را طوری تنظیم میکنند که بهطور مشخص بازنده بودن تیم به چشم نیاید. تنبلی گروهی پیامدهای جالب توجهی دارد. هیچکس در یک گروه به تصور خود نمیخواهد پیامدهای منفی تصمیمگیریها و عملکرد گروهی را بپذیرد و مایل است (به ویژه زمانی که تیم باخته است) خود را پشت تصمیمات گروه پنهان کند. از طرفی، معمولاً ریسکپذیری گروه از یک فرد مشخص بیشتر است. چراکه همه میدانند در صورتی که کارها خوب پیش نرود پیامدهایهای آن گریبان گیر یک فرد نخواهد بود. این موضوع میتواند بسیار خطرناک باشد به ویژه در مورد تصمیمهای بسیار خاص، مانند هنگامیکه قرار است راجع به شلیک اولین موشک اتمی تصمیمگیری شود.
ولی آیا رفتار تنبلی گروهی به مفهوم عدم کارایی تیمها است؟ پاسخ این سؤال منفی است چراکه ما به جهت نیاز به تخصصهای متنوع در حوزههای مختلف و نیز آثار مثبت روانی همکاری بین افراد، الزام به تشکیل تیم داریم ولی جهت پرهیز از کاهش کارایی تیمی باید تا حد ممکن تیمهای کاری را در گروههای کوچکتر سازماندهی کنیم و به علاوه، مکانیسم مشخصی برای اندازهگیری و ارزیابی عملکرد اعضاء تیم طراحی و اجراء کنیم.
