حجتالاسلام والمسلمین فخرالدین صابری در گفتگو با «جوان» در پاسخ به سؤالی مبنی بر اثرات تربیتی محافل دینی و مجالس روضه و عزاداری در تربیت دینی فرزندان میگوید: یکی از وظایف والدین در ارتباط با فرزندان در کنار انتخاب نام نیکو، تربیت دینی و ادبآموزی است که در جامعه دینی این مهم باید تحقق پیدا کند.
محملی جذاب و اثرگذار در تربیت دینی
وی ماه محرم و مجالس دینی را یکی از محملهای جذاب و ظرفیتهای مهم و ارزشمند برای انتقال مفاهیم متعالی اسلام و مکتب تشیع به کودکان، نوجوانان و جوانان میداند و میگوید: همه ما میدانیم در گذشته مراکز آموزشی عمومی توجهی به تعلیم آموزههای اصیل دینی نمیکردند و نیاز تودههای مردم در این زمینه از طریق مواعظ و پندیات در مجالس عزاداری که در مساجد و حسینیهها برگزار میشد، انتقال پیدا میکرد، همچنین در روزگارانی که کتابخانهها و مکتبخانه اندک بود، مردم از طریق واعظ و روضهخوان با این مفاهیم آشنا میشدند.
وی با اشاره به کتاب «شرح زندگانی من» نوشته مرحوم عبدالله مستوفی که خاطرات عزاداری در دوره قاجار را نگاشته است، بیان میکند: در این کتاب اشاره شده است که مردم بیسواد، خوشرفتاری و نکتهسنجی خود را از مجالس عزاداری امام حسین (ع) دریافت میکردند.
به اعتقاد وی چنانچه خانوادهها فرزندان خود را تشویق به حضور در این مجالس کنند، از طریق فرهنگ حسینی با خدا و پیامبر (ص) بهتر و بیشتر آشنا میشوند. این یک روش درست محسوب میشود چراکه درخت اسلام را باید از میوهاش شناخت و یکی از بهترین این میوهها وجود سیدالشهدا (ع) است.
حجتالاسلام صابری با بیان این مطلب که احساسات مذهبی فرزندان منشأ عقاید و باورهای آنان میشود، ادامه میدهد: با دانستن مظلومیت امام حسین (ع) احساسات برانگیخته میشود و عقاید شکل میگیرد، ضمن اینکه در پرتو مجالس عزاداری و روضهخوانیها و وعظ واعظان، معارف اسلامی نیز منتقل میشود و این مراسمات در اخلاق، منطق و مذهب فرزندان تأثیراتی شگرف خواهد داشت.
رئیس موزه ملی قرآن کریم توصیه میکند: خانوادهها از موقعیت و فرصت دهه محرم برای تربیت دینی فرزندان بهره بگیرند و با تدابیر خاص، فرزندان خود را به این محیطها بیاورند تا آثار اجتماعی و فرهنگی آن را در زندگی شاهد باشند.
احترام به فرزندان در مجالس دینی
وی درباره شیوه رفتار با نسلهای جدید میگوید: تمام کسانی که در برپایی یک هیئت و خیمه امام حسین (ع) دخیل هستند، حتی وعاظ و مادحین باید برای مخاطب کودک، نوجوان و جوان ارزش ویژه قائل شوند، همچنین کارگزاران این مجالس باید کودکان و نوجوانان را مورد احترام قرار دهند.
حجتالاسلام صابری ادامه میدهد: همانطور که به بزرگترها احترام میگذاریم، باید این فرهنگ جا بیفتد که به نسل جدید در مراسم عزاداری بها دهیم و آنها را راهنمایی کنیم تا احساس کنند شخصیت دارند و مورد توجه قرار میگیرند نه اینکه با بیمهری آنها را کنار بگذاریم و افراد بزرگتر را مورد تفقد قرار دهیم.
به اعتقاد وی این رفتار یعنی انتقال ادب به شیوه مناسب و افزون بر این، جاذبه فضای مراسم نیز از این طریق اثرگذار خواهد بود.
انتقال مفاهیم به شیوه منطقی و اقناعی
یکی دیگر از نکات مورد اشاره در صحبتهای مدیر موزه ملی قرآن کریم نوع انتقال مفاهیم در مجالس دینی است. وی در این زمینه میگوید: وعاظ باید به مقتضای حال و شرایط مخاطبان، وعظ و خطابه تنظیم کنند تا مخاطب احساس کند نیاز فکری او تأمین میشود، جمعیت خاص جوان و نوجوان نیز در انتقال مفاهیم مورد توجه قرار گیرد، به خرافه نیز پرداخته نشود چراکه بیان این موضوعات مورد پذیرش نیست و ایجاد دافعه میکند.
صابری بیان میکند: مطالب باید اقناعی و منطقی باشد و اصول و شرایط را رعایت کنیم، در نتیجه هر روایت و هر مطلبی در هر مجلسی نباید بازگو شود و از آنجا که مخاطب نسل جوان و متنوع داریم، نباید باعث گریختن مخاطبان جوان و نوجوان از مجالس روضه شویم.
حجتالاسلام والمسلمین صابری با ذکر مثالی از نماز پیامبر اکرم (ص) میگوید: روزی پیامبر اکرم (ص) رکعت اول و دوم نماز را به آرامی خواندند، اما رکعت سوم را تند و سریع خواندند. مردم نگران شدند و فکر کردند چه پیش آمده است که پیامبر (ص) نماز را تند میخواند، به همین دلیل این مطلب را پس از نماز از ایشان پرسیدند. پیامبر (ص) به آنها نگاه کرد، سپس لبخندی زد و با مهربانی جواب داد: مگر شما در رکعت سوم نماز، صدای گریه کودکی را نشنیدید؟ من به خاطر آن کودک، نماز را تند خواندم تا مادرش زودتر برود و او را آرام کند.
وی با تأکید دوباره نسبت به توجه پیامبراکرم (ص) به حضور نوجوانان و جوانان در محیطهای دینی میگوید: پیامبر (ص) نسبت به مستعمین جوان خود توجه ویژه داشتند، در نتیجه وعاظ نیز باید این مهم را در نظر بگیرند.
