این روزها که شاهد پیشرفت فرمی و محتوایی در اجرای سرودهای مختلف ملی و مذهبی توسط کودکان و نوجوانان هستیم، بحثهای بسیاری در زمینه این رشته هنری در محافل مختلف هنری در جریان است. یکی از گروههایی که اجراهای مختلف آن برای بسیاری از مخاطبان سرود تحسینبرانگیز بوده، گروه سرود زهرائیون است. این گروه که حالا دیگر اجراهای آن در سطح بینالمللی شناخته شده است، متشکل از پسرهای نوجوان اهل استان خوزستان است. اشعار این گروه سرود که مورد حمایت حوزه هنری استان خوزستان است، دوزبانه (به عربی و فارسی) سروده میشوند و بنمایه مذهبی آنها در کنار ملودی و اجرای حرفهای بچهها مورد پسند هنرمندان و مخاطب عام قرار میگیرد تا جایی که در رویداد تلویزیونی «همآهنگ» گروه زهرائیون با جلب نظر داوران به مقام دوم این مسابقه تلویزیونی دست پیدا کرد، به همین بهانه گفتوگوی کوتاهی با سرپرست گروه داشتیم. علیاکبر فلاحی در این گفتگو مسیر «زهرائیون» تا رسیدن به این جایگاه را مرور میکند.
درباره خودتان، فعالیتهای هنریتان در گذشته و نحوه ورود به این رشته هنری بگویید.
من ۲۵ سال دارم، علوم سیاسی خواندهام که خب خیلی با حرفهای که در آن مشغول هستم مرتبط نیست، اما زندگی و گذشتهام در ارتباط تنگاتنگ با جایی که الان در آن ایستادهام است. من از کودکی به مداحی علاقهمند بودم. در هیئتهای محلهمان نوحه میخواندم، تکخوان تواشیح بودم و از همان روزها با صوت و لحن آشنایی پیدا کردهام. چند سال پیش با یک جمع هفتنفره در مسجد محل کار سرود را آغاز کردم و به لطف خدا هم اکنون به شکل حرفهای با حدود ۶۰ نفر، کار سرپرستی سرود را دنبال میکنم.
درباره شکلگیری گروه زهرائیون توضیح بدهید.
مسجد امام جعفرصادق (ص) در یکی از مناطق کمبرخوردار حاشیه شهر اهواز است. من بزرگشده همین محله هستم و با همان گروه هفتنفره که آن زمان به سرود علاقهمند بودند، کار سرود را با تمرین در مسجد شروع کردیم. کمکم بچههای دیگری هم به این رشته هنری علاقهمند و به ما اضافه شدند. همه چیز با عشق و انگیزه بچهها و همراهی خانوادههایشان جلو رفت و فراخوان و گزینش خاصی نداشتیم. اشعار سرود را هم اغلب مرتضی آلکثیر میسراید. فکر میکنم در حال حاضر هم سرود «ماه منیر» از باقی سرودها بیشتر به دل مخاطب نشسته است. بازخوردهای مخاطبان نسبت به این سرود بسیار انگیزهبخش بود.
جالب توجهترین واکنشهایی که از مخاطبان سرودها گرفتید چه بود؟
برای خود من و بچههای گروه یکی از جذابترین اتفاقات این بود که حین اجراها مردم با بچهها شعرها را زمزمه میکنند. بعضی از والدین از علاقه فرزندانشان به اجراها گفتند و مثلاً بعد از یکی از اجراها چندین نفر به ما گفتند بچهمان در ماشین و خانه دوست دارد سرودهای شما را پخش کنیم. خدا را شکر میکنیم که مخاطبان ما با بسیاری از سرودها انس گرفتهاند و فرموده رهبری در زمینه اشعار و سرودهای مذهبی را به سهم خودمان توانستهایم جامه عمل بپوشانیم.
با توجه به این مسئله که کار شما با نوجوانان است، از همراهی این رده سنی و از سختیها و شیرینیهایش نکته خاصی اگر به خاطرتان میرسد بفرمایید.
همراهی کردن با نوجوانان هم سختی دارد و هم شیرینی که برای خود من خاطرات شیرین همیشه غالب بوده است. برای سرود «ماه منیر» نزدیک ایام غدیر بود که برای تکخوان ما مشکلی پیش آمد و نمیتوانست گروه را همراهی کند. ما خیلی نگران بودیم که کار به غدیر نرسد. من با پدر یکی از بچههایی که قبلاً از او تست گرفته بودیم، تماس گرفتم و خواستم که فوری او را به گروه برساند. خودم زیاد از این انتخاب مطمئن نبودم و میترسیدم از کیفیت کار کم بشود. پدرش با همان موتور قدیمیای که داشت او را به مرکز شهر، محل تمرین رساند و بعد از اجرای تکخوانی او در تست اتفاقاً تازه متوجه استعدادش شدیم. برای من این همراهی والدین بچهها در موقعیتهای مختلف و این کشف استعدادی که اتفاق میافتد هم بسیار شیرین و امیدبخش است.
به نظر شما برنامه همآهنگ و مسابقات اینچنینی چه تأثیری در روند پیشرفت سرودهای ملی و مذهبی میگذارد؟
به صورت کلی من با برگزاری این مسابقات و رقابتهای تلویزیونیای که منجر به کشف استعدادها میشود و انگیزه بچههای ایران را بالا میبرد، موافقم. خود همآهنگ هم برای ما نقطه روشنی در کارمان بود، گرچه ایراداتی را هم متوجه طرح کلی برنامه و نحوه اجرای آن میدانم. برای مثال از نظر من برنامه میتوانست کاملتر باشد و در انتخاب گروههای شرکتکننده خوشسلیقهتر عمل کند، اما نکته مثبت و مهم این برنامه به نظرم تأثیر آن در بالا بردن کیفیت سرودها در آینده است. همآهنگ و برنامههای با این سبک، از نظر من باعث میشوند سلیقه مخاطب، توسط گروهها بیشتر شناخته شود و خود ما در زهرائیون، بازخوردهایی که از مخاطبان گرفتیم را چراغ راهمان در کارهای بعدی قرار میدهیم.
نظر شما درباره تلاش برای پیشرفت هنر سرود و تأثیری که بر احساسات و شور ملی و مذهبی میگذارد، چیست؟
از نظر من، چون اساساً سرود با ملودی و ریتم همراه است و گروه مخاطب هدف آن این سبک برایش جذاب و گوشنواز است، تأثیر بسزایی در ایجاد علاقه به مضامین دینی و ملی به وجود میآورد تا جایی که یک سرود پنج دقیقهای اثر مثبتش روی یک نوجوان از یک سخنرانی یک ساعته بیشتر خواهد بود. بچهها انس بیشتری با محتوایی که به این شکل ارائه میشود، میگیرند و خب این هم اهمیت تلاش در این رشته هنری را میرساند و هم ضرورت دقت در انتخاب محتوای اشعار را میطلبد.