داشتن حجاب از جمله باورهایی است که در تمام دوران و در جوامع بشری از زمانهای گذشته تا به امروز مورد توجه قرار گرفته و بنا به اعتقادات مختلف و متنوع مردم در دین، مذهب، آداب و رسوم زندگی، به صورتهای گوناگونی وجود داشته است. در لغتنامه دهخدا حجاب به معنای در پرده کردن، حیا، شرم، عفاف، حجب و بازداشتن از درآمدن است.
بهتر است بدانیم حجاب در دوران قبل از اسلام نیز وجود داشته و اسلام مبتکر حجاب و پوشش نبوده است بلکه در زمانهای مختلف در باور انسان ها، این ذهنیت و تفکر وجود داشته که حجاب را عاملی برای ایجاد امنیت ذهنی و روانی و در نهایت حفظ سلامت جوامع میدانستند. درواقع این فریضه تنها مختص مسلمانان و تنها از ضروریات دین اسلام نیست بلکه در زمانها و جوامع مختلف، به حجاب به عنوان یک پدیده فطری برای هر انسانِ با شخصیت در هر زمان و مکانی مینگرند تا جایی که به یک ارزش تبدیل شده است. همانگونه که در داستان حضرت آدم و حوا نیز آمده است: زمانی که آنها از سیب ممنوعه خوردند، پوشش و حجاب خود را از دست دادند تا اینکه به سرعت خود را با برگ درختان بهشتی پوشاندند، پس به خوبی میتوان فهمید که گرایش فطری انسانها به پوشش و عفاف از نخستین زمانها و اولین انسانهای روی زمین شکل گرفته است. در ایران قبل از اسلام، حجاب جزو سنتهای پسندیده و از امتیازات طبقاتی بوده است که زنان فاخر و محتشم برای حفظ عزت و حرمت خود روی صورتشان را میپوشاندند و داشتن پوشش به زنان اشرافی اختصاص داشت. همچنین در تصاویری که از پوشش مسیحیان و اروپاییان انتشاریافته، مشخص است حجاب در میان زنان مسیحی و اروپایی نیز رعایت میشده و ترویج داشته است، همچنین در بسیاری از سخنان دانشمندان و هنرمندان جهان میتوان مطالبی را درباره حجاب یافت. همانطور که چارلی چاپلین خطاب به دخترش میگوید: دخترم هیچ کس و هیچ چیز دیگر را در این جهان نمیتوان یافت که شایسته آن باشد که دختری ناخن پای خود را به خاطر آن عریان کند، برهنگی بیماری عصر ماست، به گمان من تن عریان تو باید از آن کسی باشد که روح عریانش از آن توست. حجاب به عنوان یک موضوع پسندیده در تمام ادیان وجود داشته است، پس میتوان نتیجه گرفت اسلام با توجه به اینکه دینی کامل و جامع برای بشر میباشد و پس از تمامی ادیان در جهت هدایت کامل انسانها به ظهور رسیده است، حجاب را مورد تأیید قرار داده و حجاب نه تنها برای زنان محدودیت ایجاد نمیکند، بلکه حفظ کرامت، شخصیت و ارزش زن در گرو رعایت حجاب است.
تاریخ بیحجابی از اواخر قرن نوزدهم به صورت کاملاً برنامهریزی شده و به جهت فروپاشی جوامع از طریق تشویق زنان به کنار گذاشتن حجاب عنوان شده است. اقدامات ضد حجاب و عفاف به سرعت کشورهای اسلامی را نیز شامل شد و در جهت مقابله با اخلاق، شرافت، حیا و در نهایت سقوط بنیان خانوادهها از طریق کشف حجاب و بیبند و باری از هیچ تلاشی فروگذار نکردند. پدیده بیحجابی و در بعد گسترده تر، مسئله حجاب زنان، یکی از مهمترین مسائل امروز جامعه است، بنابراین بیتوجهی به این مسئله و برخورد سادهانگارانه با آن، نتایج خوبی به دنبال نخواهد داشت، زیرا حجاب و پوشش از سه منظر دینی، هویتی و سیاسی دارای اهمیت میباشد و در بسیاری از مسائل و موارد زندگی تأثیرگذار است.
مسئلهای که اکنون در رابطه با حجاب مطرح میشود و از اهم مسائل است اینکه در زمینههای فرهنگی در امر حجاب درست و خوب کار نکردهایم. اگر مدبرانه و مجدانه در جهت ترویج حجاب فرهنگسازی میکردیم امروزه شاهد بد حجابی و بیحجابی عدهای نبودیم. به راستی در مدارس دخترانه ما برای مقوله حجاب و عفاف چه کاری انجام شده است؟ در صورتی که برای بیحجابی از سوی دیگران کارهای بسیاری انجام شده است و میشود. مدارس، مراکز تعلیم و تربیت و تزکیه دانشآموزان هستند که باید عفاف و حجاب را در وجود دختران که سرمایههای ارزشمند جامعه هستند نهادینه کنند. با توجه به اینکه اصل حجاب و عفاف ریشه در ذات و سرشت انسانها دارد، اگر به خوبی و با روشهای درست به دخترانمان و اجتماع معرفی شود، مورد پذیرش قرار خواهد گرفت.
* پژوهشگر و کارشناس ارشد حقوق
