به تازگی شبکه ۳ سریالی را روی آنتن پخش بردهاست، به نام «نیکان» که یک ملودرام اجتماعی به کارگردانی علی سراهنگ است. داستان آن درباره دختر نوجوانی به نام «نیکان» است که کارآفرینی میکند و در این بین با مشکلات و چالشهای مختلفی روبهرو میشود. هر چند هنوز زود است تا این مجموعه را نقد و بررسی کنیم و باید حداقل نیمی از آن پخش شده باشد، ولی آنچه باعث شد به «نیکان» بپردازیم، نکتهای در لابهلای مجموعه است و آن اینکه در همان ابتدا وقتی سیما مادر نیکان به خاطر مکملهای تقلبی شرکت دستگیر شد، او را با پوشش چادر نشان دادند، در ملاقات با مادر هم نیکان و مهتاب دوست سیما با چادر مشکی به زندان آمدند و بعد از آن چادر را کنار گذاشتند یا در جلسه دادگاه هیچکدام از شاکیان چادری نبودند، آن وقت خانم متهم با پوشش چادر به دادگاه احضار شدهبود، گویا چادر نشان و لباس متهم، زندان و دادگاه است، اتفاقی که اصلاً زیبنده و مناسب در سریال نبود و دل هر مخاطب معتقد و محجبهای را به درد آورد، چراکه توقع میرفت پس از دورهای اعتراض و انتقاد به این رویه غلط، شاهد عدم تکرار آن باشیم، ولی متأسفانه در یک مجموعه تازه پخش تلویزیونی به این مسئله توجهی نشدهاست. گویا پروتکلهایی وجود دارد تا همیشه چادر در سریالها تداعی منفی داشته باشد.
سالها قبل در سکانسی از فیلم سینمایی «دستهای خالی» ساخته ابوالقاسم طالبی، مریلا زارعی هنگامی که بازداشت شدهبود، در نقش متهم حاضر به سر کردن چادر مشکی نشد و خیلی با معنا خطاب به مأموران گفت: «قرار نبود چادر مشکی لباس متهم بشود.» به واقع هم همین است نباید هر کس را که به هر دلیلی متهم و دستگیر شدهاست، با پوشش چادر نشان بدهند در حالی است که پیش از این پوشش دیگری داشتهاست. محمود ضیاییفرد، مدیر کل پیشین روابطعمومی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور هم در سال۹۳ تأکید کردهبود استفاده از چادر برای زنان زندانی الزامی و اجباری نیست. اگر لباس زنان زندانی هنگام اعزام به دادگاه زننده و مندرس نباشد، الزامی برای پوشیدن چادر برای آنها وجود ندارد، اما از قرار جدی گرفته نمیشود!
به طور قطع پوشش چادر، مقام و منزلت بالایی دارد و استفاده زنان متهم از چادر در دادگاه بیحرمتی و اهانت به خانمهایی است که این نوع پوشش را برای حجاب خود انتخاب کردهاند، آن هم در شرایط کنونی که حجاب و عفاف سیبل دشمنان انقلاب اسلامی و فتنهگران شدهاست. بهتر است برای زنان متهم پوشش دیگری در نظر بگیرند، نه اینکه چادر بر سر کنند. در هر حال رسانه ابزاری برای هدایت فکر و تأثیرگذاری است و با چنین سهلانگاریهایی این تفکر در ذهن مخاطب ایجاد میشود که چادر پوشش زنان مجرم است و ناخواسته ذهنیت مخاطبان به خصوص نوجوانان را نسبت به پوشش چادر و حجاب منفی میکند. برای همین در تولیدات نمایشی باید نسبت به چنین نکاتی توجه داشت؛ یادمان نرود رسانهها بهخصوص سینما و تلویزیون به دلیل استفاده از المان تصویر میتوانند مروجهای خوبی در عرصه فرهنگسازی و الگوسازی باشند؛ چنانکه تاکنون هم بسیاری از پدیدههای عارضی جامعه چه مثبت و چه منفی عمدتاً از طریق این دو رسانه در جوامع تزریق و منتشر شدهاست، بنابراین انتظار میرود تلویزیون این رسانه فراگیر و عمومی در تولیدات خود به این مسائل بیشتر دقت کند تا ناخواسته فرهنگسازی معکوس نداشتهباشد.
