هرچند شاغلان ثبت شده در حوزه صنایع ۵۱۹ هزار نفر هستند، اما رقم واقعی بیش از اینهاست و همراه با خانوارهایشان میلیونها نفر را دربر میگیرد. ما ۱۸ گروه رشته داریم که بافتههای داری و غیرداری، رودوزیهای سنتی، صنایع دستی چوبی و حصیری، صنایع دستی پوشاک سنتی، نساجی سنتی، صنایع دستی فلزی، چرمی، کاشی و سفال و سرامیک، صنایع دستی آبگینه یا شیشه، طراحی و نقاشی سنتی، میناکاری، سازهای سنتی، چاپهای سنتی، هنرهای وابسته به معماری، هنرهای صنایع دستی دریایی، کاغذی و استخوان را شامل میشود و یکسری پیشههای وابسته است که در همه رشتهها وجود دارد. بیشترین فراوانی را در بافتههای داری و غیرداری داریم که حدود ۱۶۰ هزار نفر هستند و بعد رودوزهای سنتی که حدود ۶۸ هزار نفر هستند و بعد صنایع دستی چوبی و حصیری که حدود ۶۴ هزار نفر و در پوشاک سنتی ۵۹ هزار نفر، نساجی سنتی حدود ۴۷ هزار نفر، صنایع دستی فلزی ۲۴ هزار نفر، صنایع دستی چرمی ۲۲ هزار نفر، کاشی و سفال و سرامیک ۱۳ هزار نفر، صنایع دستی سنگی ۹ هزار نفر، آبگینه حدود ۶ هزارو ۷۰۰ نفر و طراحی و نقاشی ۵ هزارو ۹۰۰ نفر، میناکاری ۴ هزارو ۴۰۰ نفر، سازهای سنتی ۳ هزارو ۳۴۰ نفر، چاپهای سنتی ۲ هزارو ۶۰۰ نفر، کارهای وابسته به معماری ۲ هزارو ۳۹۱ نفر، هنرهای دریایی ۵۰۰ نفر، صنایع دستی کاغذی ۳۵۰ نفر و صنایع دستی استخوان ۵۶ نفر فعال هستند، در پیشههای وابسته نیز ۲۵ هزار نفر شاغل داریم.
بیش از ۷۰ درصد آمار ارائه شده در حوزه صنایع دستی و هنرهای سنتی مربوط به اشتغال زنان است. بخشی از این جامعه روستاییان هستند که میتوانند به تقویت اقتصاد خانواده کمک کنند. علاوه بر این شاغلان صنایع دستی اشراف دارند که ارزش کاری که با دست ساخته میشود بالاست و ارزش افزوده کار بالا میرود. به طور مثال از حصیر ساده اثر فاخر ایجاد میشود. از آنجا که صنایع دستی صرفاً نیازمند مواد اولیه داخلی است، در نتیجه به هرگونه واردات بینیاز است و به اقتصاد جوامع محلی به شدت کمک میکند. از سویی صادرات بالاتر موجب میشود ارزش افزوده صنایع دستی ایران بالاتر برود. صنایع دستی در بعد اقتصادی خانواده و هم در کشف بازارهای جدید داخلی و خارجی مفید است.
هر جا گردشگری پررنگ بوده بازار صنایع دستی هم پررنگ بوده است، یعنی هم صنایع دستی جاذبه است که نقشهای ایرانی دیده میشود و هم به عنوان بازار جانبی برای گردشگری است. در واقع صنایع دستی اقتصاد مکمل جوامع محلی محسوب میشود. نکته دیگر اینکه اشتباه است که صنایع دستی را صرفاً یک صنعت ببینیم بلکه صنایع دستی ترویج هنر ایرانی است. تنوع نشانگر فرهنگ غنی ایرانی است و این فرهنگ غنی جای ترویج در دنیا دارد تا داشتههای کشورمان را معرفی کند. صنایع دستی برای تمام ذائقهها ارمغان و محصولی برای عرضه دارد. اگر صنایع دستی به نیاز روزمره گره بخورد بسیار موفق است. گاهی هنرمند کالایی فاخر برای مشتری خاص تولید و گاهی در حد معمول برای رفع نیاز داخلی اقدام به تولید میکند، اما هر دو را باید همزمان مدیریت و نیاز هر دو گروه را مرتفع کرد. هر گروه هنری مشتری خاص خود را دارد. مهم این است که برای پاسخ به نیاز طبقه متوسط به پایین تلاش بیشتری برای کاربردیتر کردن صنایع دستی صورت گیرد.
