همایش علمی محله اسلامی تهران به منظور تولید ادبیات نظری و تجربی و نیز گفتمانسازی و جریانسازی اجتماعی در خصوص محله اسلامی به عنوان هسته اصلی در ایجاد جامعه اسلامی و تمدن نوین اسلامی با برنامهریزی و تلاش سپاه حضرتمحمد رسولالله (ص) تهران بزرگ و مشارکت دانشگاه امام حسین (ع) در شرایطی روز پنجشنبه گذشته شاهد برگزاری مراسم اختتامیه بود که تا قبل از آن ۱۱۷ اثر علمی به دبیرخانه همایش ارسال و در همین راستا پنج نشست ویژه برگزار کرده بود.
این مراسم در سالن شهید چمران دانشگاه تربیت مدرس برگزار و مهمانان ویژهای از جمله احمد وحیدی وزیر کشور، سردار علی فدوی جانشین فرمانده کل سپاه، سردار حسن حسنزاده فرمانده سپاه تهران بزرگ و حجتالاسلام والمسلمین علیرضا پیروزمند مسئول مرکز تحقیقات بنیادین فرهنگستان علوم در آن حضور داشتند.
محله امتداد مردمسالاری دینی
وزیر کشور در همایش علمی محله اسلامی تهران با بیان اینکه موضوع محله اسلامی بسیار مهم و زمان پرداختن به آن هم قابل توجه و از اهمیت ویژهای برخوردار است، گفت: «یک سؤال اینجا مطرح میشود که اهمیت پرداختن به این موضوع از چه منظری است؟ ممکن است که این موضوع را از منظر سیاست اجتماعی نگاه کنیم.»
احمد وحیدی با تأکید بر اینکه ما در موضوعات اجتماعی یک خلأهایی داریم که این موضوع در سیاستگذاری و همچنین در اقدام به چشم میخورد، ادامه داد: «در سایر حوزهها از این جهت خلأ کمتری داریم، به طور مثال شورای عالی انقلاب فرهنگی عموماً به مسائل فرهنگی میپردازد. خب جایگاه تنظیم سیاستهای اجتماعی ما کجاست و چگونه باید به آن پرداخته شود، البته در حوزه اجتماعی کارهای خوبی از سوی بسیج صورت گرفته است.»
وی تصریح کرد: «یکی از مسائل مهم ما مردمسالاری دینی است که این مفهوم سیاسی باید در امتداد خودش از پایین بجوشد و بالا بیاید که این مسئله نیز در محلات رخ داده و در نهایت پدیده مردمسالاری دینی شکل میگیرد.»
وحیدی با اشاره به نقش محله اسلامی در مردمسالاری دینی گفت: «ما گاهی محله را از این جهت نگاه میکنیم که محله امتداد مردمسالاری دینی است یا مقدمات تشکیل اجتماعاتی که هویت سیاسی کلان را بتواند شکل دهد.»
ممانعت از آسیب رسیدن به هویت محلات
در ادامه همایش، سردار علی فدوی جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با بیان اینکه آنهایی که سردمدار بلند مرتبهسازی در اروپا بودند، ۷۰۰ صفحه علیه بلندمرتبهسازی صحبت کردند و نوشتند که اشتباه کردیم، گفت: «آنها خود اعتراف میکنند که در بلندمرتبهسازی اشتباه کردند، اما ما همچنان اینکار را ادامه میدهیم، با این استدلال که با فروش تراکم، کمک به هزینههای شهر میکنیم.»
وی تصریح کرد: «با معماریهای امروزی، شهر را از کارکرد اصلیاش خارج میکنیم که پول در بیاوریم و با آن پول هزینههای شهر را تأمین کنیم؟ آیا این کار درست است.»
جانشین فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تأکید کرد: «نباید اقدماتی صورت بگیرد که نقش محله دچار خدشه شود، ما همه مواردی را که لازم است در محله انجام دهیم تا به هدف غایی برسیم را باید مصرانه انجام دهیم، چون اگر کاری نکنیم تحولی در محله اتفاق نمیافتد.»
سردار فدوی عنوان کرد: «مسئولان مربوطه در حوزه معماری و شهرسازی باید دائماً در معرض این مطالبهگری باشند که باید مانع از وارد شدن آسیب به هویت محلات کلانشهرهایی همچون تهران شوند.»
آمایش ۱۱۰۰ محله در تهران
به اعتقاد فرمانده سپاه محمد رسولالله (ص)، محلههای اسلامی چند سالی است که دغدغه جدی بسیاری از دلسوزان انقلاب اسلامی است.
سردار حسن حسنزاده در همایش علمی محله اسلامی تهران گفت: «طرح محله اسلامی یکی از مهمترین راهکارهای رسیدن به جامعه اسلامی و سپس تمدن نوین اسلامی میباشد. بر همین اساس برای رسیدن به جامعه اسلامی که مبتنی بر مشارکت مردمی است، جغرافیای کوچکتری را باید محور قرار دهیم که آن همان محلات است.»
وی تصریح کرد: «مهمترین گام در اجرایی کردن محله اسلامی مشارکت دادن مردم است که در گام اول لازم است شورای محله اسلامی تشکیل شود، اگر این طراحی از ابتدا با مشارکت مردم نباشد، ما در اجرا تنها میمانیم.»
این مسئول با بیان اینکه محله اسلامی مبنای مهمی برای رسیدن به تمدن اسلامی است، گفت: «در حال حاضر آمایش ۱۱۰۰ محله براساس وجود مساجد و مدارس و مجموعههای فرهنگی و اجتماعی صورت گرفته و تشکیل ۵۲۰ محله اسلامی نیز تاکنون اجرایی شده است.»
سردار حسنزاده افزود: «ما یک مدیر محله داریم که دورههایی را میگذارد و کارگروههایی ایجاد میکند؛ مثل آموزشهای فرهنگی، ورزشی و... که اینها را با اهالی محله تشکیل میدهد و موضوع محله اسلامی را پیش میبرد و امیدوارم که امسال ساماندهی این ۱۱۰۰ محله به طور کامل شکل بگیرد و بتوانیم موضوعاتمان را در تهران محله محور دنبال کنیم.»
محلات اسلامی زمینه ساز جامعه اسلامی
دبیر علمی همایش علمی محلات اسلامی تهران در این همایش با اشاره به اینکه هسته اصلی تمدن نوین اسلامی، ساخت محلات اسلامی است، گفت: «امروز تمدن غرب مبتنی بر بروکراسی ساخته شده و شاهد هستیم که تمامی اختیارات در دولتها متمرکز شده است و حداقل اختیارات و مسئولیتها به مردم واگذار شده است.»
مهدی ناظمی اردکانی افزود: «سپردن حداقل اختیارات و مسئولیتها توسط دولتها به مردم موجب شده تا مردم مشارکت بسیار کمتری برای حضور در مسائل و حل این مشکلات داشته باشند. این موضوع موجب شده تا مردم زحمات فراوانی در برخورد با مسائل و مشکلات جامعه بر دوش بکشند.»
وی تصریح کرد: «انقلاب اسلامی بعد از پیروزی در ایران همواره به دنبال این موضوع بوده اختیاراتی که در زمان حکومت شاه در دستان دولت و حاکمیت متمرکز بوده را به خود مردم بازگرداند تا مردم در قبال امور جاری خود و نیازهای خودشان نقش پیدا کنند.»
دبیر علمی همایش علمی محلات اسلامی تهران تأکید کرد: «این همایش و همایشهای بعدی باید زمینه فهم نظریههای نهادی را برای ما روشن کند تا بتوانیم نهاد محلات را شکل بدهیم. زیرا بعد از شکل دادن محلات اسلامی شاهد شکلگیری شهر اسلامی و بعد از شکلگیری شهر اسلامی، جامعه و کشور اسلامی خواهیم داشت.»
تقویت ارتباط خانواده با مسجد
مسئول مرکز تحقیقات بنیادین فرهنگستان علوم به عنوان سخنرانی بعدی همایش علمی محله اسلامی تهران گفت: «یکی از کلیدواژهها در قرآن قریه است که آن را به روستا معنا میکنند. خداوند میفرماید: «اگر میخواهید تمدن و قریه بسازید باید اساس آن تقوا باشد.» همچنین تمدن و قریه باید ویژگی مصلح بودن نیز داشته باشد. این ویژگی در محله اسلامی نیز باید رعایت شود.»
حجتالاسلام والمسلمین علیرضا پیروزمند با بیان اینکه تمدن مادی خاستگاهش مبتنی بر طاغوت است، ادامه داد: «برخلاف تمدن مادی، در تمدن اسلامی خاستگاه ولایت الهی است و مقصد نیز تقرب به خداوند است. همچنین در تمدن اسلامی زمینهسازی برای حیات مهدوی شکل میگیرد.»
وی موانع شکلگیری محله اسلامی را عدم وجود نقشه جامع شهر مناسب، عدم کمک زیرساختی توسط حاکمیت، تضعیف ارتباط خانواده و مسجد و نفوذ نظام سرمایهداری بر الگوی کسب و کار عنوان کرد.
ارسال ۱۱۷ اثر علمی به دبیرخانه
جانشین فرمانده سپاه محمدرسول الله (ص) تهران بزرگ در این همایش با بیان اینکه ایده اولیه همایش محله اسلامی حدود یک سال پیش توسط سردار حسنزاده فرمانده سپاه تهران مطرح شد، گفت: «بعد از تأکیدات فرمانده سپاه تهران بزرگ، جمعی از صاحب نظران سپاه و بسیج ایده محله اسلامی را پردازش کردند و در تابستان سال گذشته فراخوان همایش در سطح کشور از طریق رسانهها و شبکههای مجازی آغاز شد و در نتیجه ۱۱۷ اثر علمی به دبیرخانه این همایش ارسال شد.»
سردار محمود توکلی ادامه داد: فراخوان این همایش در هشت محور و در سه قالب دریافت شد و مقالات علمی و همچنین تجربیاتی که برخی از بزرگواران در سطح کشور در حوزه محلات اسلامی داشتند را دریافت کردیم و این آثار را مورد ارزیابی قرار دادیم و در نهایت ۳۰ اثر مورد پذیرش قرار گرفت و از این میان شش مقاله به عنوان مقالات برتر انتخاب شد که امروز مورد تقدیر قرار خواهند گرفت.
این مسئول افزود: «همکاران ما در دانشگاه امام حسین (ع) و داوران این همایش، سلسله نشستهایی را انجام دادند که بسیار عمیق و پرمحتوا با موضوع محلات اسلامی بود که از طریق فضای مجازی این نشستها قابل دسترسی قرار گرفت.»
سردار توکلی خاطر نشان کرد: «کتاب مقالات همایش هم تدوین و منتشر خواهد شد و ما برنامهریزی کردیم که این نشستها ادامه پیدا کند و بتوانیم به آن هدف اولیه که این همایش یعنی توسعه ادبیات نظری مربوط به محلات اسلامی و جمعآوری تجربیات میدانی و گفتمانسازی در طرح محلات اسلامی دست پیدا کنیم.»
اگر درختی ریشه دار باشد حتی اگر تمام شاخ و برگ ان را قطع کنند از یک ریشه باریک دو باره تنومند می شود. 
