حیات در روی زمین وابسته به آب است و تالابها، شریانهای حیاتی زیستکره محسوب میشوند، همچنین تالابها جزو پر تولیدترین محیطهای طبیعی هستند که ذخیره آب و کاهش بلایای طبیعی بهویژه سیلاب از کارکردهای آنها محسوب میشود.
استان لرستان با ظرفیتی بینظیر در حوزه طبیعتگردی و صنعت اکوتوریسم دارای تالابهایی است که هرکدام میتوانند بهعنوان فرصتی بیبدیل در این حوزه مورد توجه قرار گیرند، یکی از اقدامات اساسی و مهمی که از سوی اداره کل محیطزیست لرستان در دستور کار قرار گرفته موضوع احیای این تالابها و همچنین ثبت آنها در «رامسر سایت» برای حفاظت بیشتر است.
احیای تالابهای لرستان
مدیرکل حفاظت از محیطزیست لرستان با بیان اینکه در استان لرستان ۱۴ تالاب وجود دارد، اظهار داشت: این تالابها شامل تالابهای ۱۱ گانه پلدختر، «بیشه دالان» بروجرد، «تنور در» دورود و «خروسان» شهرستان ازنا هستند.
علی سالاروند با تأکید بر اینکه ادارهکل حفاظت محیطزیست استان طی یک سال گذشته پیگیری مباحث مربوط به احیای تالابهای استان بوده است، افزود: طرحهای حفاظت از زیست بومهای تالابی استان در حال طی مراحل تصویب در کمیسیونهایی امور زیربنایی و شورای برنامهریزی استان است که متأسفانه طی سالهای گذشته مغفول مانده بود.
این مسئول با بیان اینکه هدف ما این است که در این رابطه هم نظر همه دستگاههای اجرایی و مرتبط اخذ شود و هم انتفاع مردم در تالابها دیده شود، بیان داشت: در این راستا نظر مردم و جوامع بومی و محلی از سوی مشاور محیطزیست استان اخذ شده است و منتظر نظر دستگاههای اجرایی عضو کمیسیون امور زیربنایی استان در این خصوص هستیم.
سالاروند، تصریح کرد: مشاور تلاش کرده که ابتدا ارزشهای تالابها را برای مردم تبیین کند و سپس تلاش کرده که مشاغل جایگزین را برای مردم ارائه و تبیین کند تا به ارزشهای تالابها بیشتر پی ببرند.
وی نمونه موفق در این رابطه را روستای «کپر جودکی» بروجرد دانست به طوری که مطالبه مردم در حال حاضر حفاظت از تالاب بیشه دالان بروجرد است، چون به ارزش جذب اکوتوریسم و انتفاع بالا در این زمینه پیبردهاند.
ثبت تالابها در «رامسر سایت»
در ایام تعطیلات نوروز استقبال و بازدید گردشگران داخلی و خارجی از روستای کپر جودکی بروجرد نشان داد میتوان با استفاده از ظرفیتهای موجود در مناطق مختلف، امتیازات زیادی برای ساکنان ایجاد کرد.
از جمله مزایایی که برای روستای کپر جودکی به وجود آمد میتوان به ایجاد اشتغال، فروش صنایع دستی مردم منطقه، ایجاد بومگردیها و امکانات لازم در این رابطه اشاره کرد، به طوری که درآمد مردم از رونق گردشگری چند برابر برنج کاری در این منطقه و تالابهاست.
مدیرکل حفاظت از محیطزیست لرستان با اشاره به پیگیری برای ثبت تالابهای لرستان در «رامسر سایت»، عنوان کرد: متأسفانه طی هفت تا هشت سال گذشته یک سری نواقص در این رابطه وجود داشته که رفع نشده و این بحث ابتر مانده بود در این راستا با تلاش و پیگیری صورت گرفته از طریق دفتر امور تالابهای سازمان محیطزیست در صدد رفع نقصها هستیم تا تالابهای استان در «رامسر سایت» ثبت شوند.
وی تأکید کرد: اولویت ما ثبت این تالابها و حتی دریاچه «گهر» و غار «ماهی کور» در «رامسر سایت» است تا بتوانیم در این رابطه از کمکهای بینالمللی استفاده کنیم.
سالاروند با اشاره به اینکه تالاب «گوری بلمک» که در دهه ۸۰ با ایجاد زهکش تقریباً خشک شده و به مردم واگذار شده و مقدار کمی از آب تالاب باقی مانده، اما بقیه تالابها در شرایط بهتری قرار دارند، گفت: در رابطه با این تالاب نیز در حال رایزنی با مردم هستیم تا بتوانیم این مشکل را حل و با همکاری خود مردم دوباره تالاب را احیا کنیم، همچنین انتفاع مردم در این رابطه نیز تحقق پیدا کند.
وی افزود: در قسمتهای محدودی از تالاب «بیشه دالان» در گذشته زهکشهایی ایجاد شده که خوشبختانه با دستور دادستان و کمک قابل تقدیر فرماندار محترم شهرستان بروجرد این زهکشها نیز پُر میشوند و آب تالاب پایدارتر خواهد شد و مقدار بیشتری از سال در تالاب آب وجود خواهد داشت.
مدیرکل حفاظت از محیطزیست لرستان در رابطه با تالاب «تنور در» دورود نیز، بیان داشت: در دهه ۸۰ یک سری گلخانه و مزارع پرورش ماهی در این منطقه ایجاد شده که بعضی مواقع این مراکز برای عرصه آبی تالاب مشکل ایجاد میکنند که با مکاتبات صورت گرفته از طریق سازمان محیطزیست، به دنبال هم احیای تالاب و هم تحقق انتفاع مردم در این منطقه هستیم.
سالاروند گفت: با همت مردم و مسئولان امیدواریم بتوانیم تالابهای استان را به جایگاه واقعی خود برسانیم و این اکوسیستمهای ارزشمند را حفظ و احیا کنیم و در کنوانسیون رامسر ثبت کنیم و نهایتاً این مواهب و امانات الهی را به نسلهای بعد برسانیم.
در مورد تالابها همین بس که بدانیم آنها جزو اکوسیستمهای فعال و حیاتی روی زمین هستند. در واقع این تالابها هستند که با فراهم ساختن آب و قابلیت زادآوری اولیه، به بقای گونههای جانوری و گیاهی روی زمین کمک میکنند. بسیاری از چرخههای حیات را اگر مشاهده کنید، بخش مولد آنها به تالابها برمیگردد. درون تالابها بیشمار حیات و زندگی دیده میشود. این تالابها هستند که از انبوه گونههای پرندگان، پستانداران، خزندگان، دوزیستان، ماهیان و بیمهرگان حمایت میکنند. به طور مثال، از بین ۲۰ هزار گونه مختلف ماهی که در سطح جهان یافت شدهاند، بیش از ۴۰ درصد آنها در آبهای شیرین (تالابهای طبیعی) زندگی میکنند. تالابهای طبیعی را به عنوان ذخیرهگاههای بسیار مهمی از مواد ژنتیکی گیاهی نیز محسوب میکنند.
