نعمت کریمی، پژوهشگر تاریخ معاصر با بیان این مطلب در نشستی که با عنوان «ساواک از آغاز تا پایان» در مجموعه فرهنگی نیاوران برگزار شد، گفت: رژیم پهلوی کودتا در کودتا بود. در کتاب مجلس پنجم و ششم اسنادی گردآوری شده که مربوط به دوره رضاخان هستند و از دربار جمعآوری شده و مورد تأیید اساتید تاریخیاند. به عنوان مثال اسنادی در این کتاب آورده شده که نشان میدهد تمامی رؤسای نظامی کشور به جز اصفهان به رضاخان نامه نوشتهاند که در قبال دریافت مبلغی پول او را در انتخابات نفر اول کشور میکنند.
این پژوهشگر تاریخ معاصر اظهار داشت: رژیم پهلوی هنگامی که اسناد خود را تشکیل میداد، هیچگاه فکر نمیکرد روزی سقوط کند، از این رو تمامی اسناد به صورت طبقهبندی تهیه و نگهداری میشد و همین اسناد پس از انقلاب و در زمان حاضر نیز قابل استناد جهت نشان دادن جنایات هستند.
او با بیان اینکه در زمان حاضر جنگ، جنگ شناختی است و برای جوانها و نوجوانها باید مسائل را تبیین کرد، ادامه داد: تفاوت دستگاه اطلاعاتی ساواک با دستگاه اطلاعاتی حاضر کشور در چند چیز است؛ اولین آن مشروعیت است که ساواک غیرمشروع و وزارت اطلاعات کنونی مشروع میباشد. او گفت: دومین مورد این است که ساواک وابسته به دیگران است و پنج سرویس اطلاعاتی شبانهروز با آنها کار میکردند و مأموران ساواک دورههای خود را زیر نظر اساتید امریکایی، انگلیسی و اسرائیلی میگذراندند و به همین دلیل تمامی ترفندهای امنیتی ما را بیگانگان میدانستند، اما دستگاه اطلاعاتی حاضر خودبنیاد است و متکی به جوانان داخل کشور بوده و شگردها متعلق به خودمان است و هیچ بیگانهای از آن خبر ندارد.
او افزود: سومین مورد اینکه ساواک بدون ضابطه و قانون بود و بازجوها افرادی لاابالی و غیرمنزه بودند، حال آنکه در دستگاه امنیت کنونی ضابطه شرع حاکم است و پاکی و اصول اخلاقی و عمل کردن بر اساس ضوابط و دستورالعملها که بر مبنای شرع، قانون اساسی و اخلاق تدوین شدهاند حرف اول را میزند. کریمی گفت: برخی برگههای بازجویی ساواک به دست آمده از انقلابیون نشان میدهد انتهای صفحات رد خون است. این خون انگشتان فرد تحت شکنجه و بازجویی است که صفحات را ورق زدهاست.
او با اشاره به تفاوت دیگر دستگاه اطلاعات کشور پیش و پس از انقلاب اسلامی خاطر نشان کرد: دستگاه ساواک فاقد عملکرد حرفهای بود و به تفتیش عقاید میپرداخت، اما دستگاه حاضر براساس اصول تدوین شده شرعی و قانونی عمل مینماید.
کریمی درباره دلایل و چرایی رونمایی از پرویز ثابتی، چهره بلندپایه ساواک بعد از چهار دهه انزوا گفت: نقش ثابتی در افزایش خشونت ساواک در برخورد با جریانهای سیاسی قبل از انقلاب به ویژه نیروهای انقلابی کاملاً روشن است و او به جهت وابستگی به اسرائیل و همچنین پیروی از فرقه ضاله بهاییت به خوبی شیوههای بازجویی موساد را در مواجهه زندانیان به مرحله اجرا در میآورد و البته هم ساواک و هم شاه و دیگر دستگاههای اطلاعاتی نیروهای بیگانه از این مسئله غافل بودند که موج اسلامخواهی ملت ایران به رهبری امامخمینی از چنان وسعت و فراگیری برخوردار است که هرگونه شدت عمل در برخورد با انقلابیون باعث اوجگیری مخالفت با نظام شاهنشاهی میشود.
وی تصریح کرد: در مورد نقش پرویز ثابتی در ساواک و همچنین خشونتهایی که در دوره او نسبت به زندانیان سیاسی اعمال میشد، البته میتوان ساعتها صحبت کرد و مجموعه مصائب و سختیهایی که انقلابیون بازداشتشده در این دوره متحمل شدند آنقدر زیاد است که باید جلسات متعددی را برای شرح این اتفاقات اختصاص داد و البته برخی از آنها هم ناگفتنی است، اما در مجموع باید گفت بهرغم همه صحبتهایی که در مورد اهمیت نقش اجرایی ثابتی در ساواک مطرح میشود و در جای خود درست است، اما باید بگویم که در مورد برخی تعابیر از جمله اینکه او مغز متفکر ساواک بوده موافق نیستم و معتقدم که او از توان فکری و درایت بالایی برخوردار نبودهاست.
تخصص ساواک در دار و درفش و شکنجه
در ادامه این نشست، دکتر علیمحمد بشارتی از مبارزان و انقلابیون دوران پهلوی اظهار داشت: محمدرضا پهلوی برای حکومت خود تمامی ابزار و لوازم را داشت، اما یک چیز بسیار مهم نداشت و آن هم سواد کافی بود. در خاطرات فرح آمدهاست که محمدرضا از طفولیت به سوییس رفت و با پولهای بسیار زیاد پدرش کلاسی را گذراند و بعد وارد دانشگاه افسری شد. هیچکس ندیده او، اشرف، شمس، رضاخان و تاجالملوک درس خوانده باشند و هیچکس محمدرضا را هنگام مطالعه ندیدهاست. همچنین در خاطرات فردوست آمده رضاشاه پس از تبعید ماهی یک نامه برای محمدرضا مینوشت، اما، چون سواد نداشت پایین نامه برای امضا رضا را نقاشی میکرد.
او افزود: به رغم آنکه ساواک اطلاعات زیادی داشت و تبلیغات گستردهای میکردند که در همه جا حضور دارد، اما به ساواک اکتفا نکردند و کمیته مشترک ضد خرابکاری را که مکمل کارهای اطلاعاتی ساواک بود، به توصیه اسرائیل ایجاد کردند.
این مبارز انقلابی دوران پهلوی با بیان اینکه در دوران بازداشت پنج ناخن مرا زیر شکنجه کشیدند، افزود: مقام معظم رهبری هشت ماه در بازداشتگاه کمیته مشترک ضد خرابکاری (موزه عبرت حاضر) بودند که در این مدت حتی یک بار هم به ایشان اجازه استحمام ندادند.
بشارتی تصریح کرد: به رغم تشکیل ساواک و حمایتهای همهجانبه امریکا و اسرائیل از شاه این رژیم پایدار نماند، چراکه این رژیم ریشههای مردمی نداشت.
این خانواده سه ویژگی بارز فساد شدید جنسی، پولپرستی و فساد شدید در موادمخدر داشتند و ۵۷ سال بر کشور حکومت کردند.
او گفت: در خاطرات فرح آمده ساواک در پیشبینی انقلاب ایران ناتوان بود. آنان تخصصشان بر دار و درفش و شکنجه افراد در حد مرگ به دلیل خواندن یک اعلامیه یا گوش دادن به رادیوی خارجی بود.
این زندانی سیاسی رژیم ستمشاهی ادامه داد: در زمان شاه به دلیل آنکه دانشجویان انقلابی بودند به تعداد بسیار کم پذیرش انجام میشد و مانند رشته پزشکی، حال آنکه به دلیل نبود پزشک داخلی مجبور بودند پزشکانی از کشورهایی همچون فیلیپین، پاکستان و هند به ایران بیاورند که با مترجمانی در کنار خود طبابت میکردند و این نوع طبابت از نظر حرفهای جای بسی تأمل دارد.
او افزود: فرح در خاطراتش میگوید من با وطندوستی مخالفم و در جایی دیگر میگوید ما ۷ میلیارد دلار در سال ۱۳۵۶ به ایتالیا، انگلیس و فرانسه دادیم. در حالی که حقوق یک معلم ۵۰۰ تومان بود.
