روزنامه جوان: با ورود امام خمینی(ره) به کشور و با وجود حمایت آحاد مردم از رهبرشان، اما بازماندگان حکومت شاهنشاهی همچنان در انتظار فروپاشی انقلاب بودند و در این زمینه نیز از هیچ تلاشی حتی استفاده از نام اقوام برای حفظ صندلی خود روی گردان نبودند.
شاپور بختیار، نخستوزیر ایران نیز که به واسطه پذیرش این پست از جبهه ملی ایران اخراج شد به سبب وابستگی که با بختیاریها داشت از این موقعیت استفاده کرد و تلویحا در اظهاراتی به پشتیبانی بختیاری ها امیدوار بود.
روز 19 بهمنماه بود که عدهای از مردم بروجن در حمایت از امام خمینی(ره) و واکنش نسبت به مواضع شاپور بختیار راهی تهران شدند که این حرکت با عنوان بیعت بختیاریها معروف شد.
مردم چهارمحال و بختیاری در مبارزات دوران انقلاب نقش فراوانی داشتند و در مناطق بختیارینشین در خوزستان، اصفهان و چهارمحال بختیاری و شهدای بسیاری تقدیم انقلاب اسلامی کردند.
اولین دیدار بختیاری ها با امام در ۲۰ بهمن ۵۷
در دوران انقلاب مردم چهارمحال و بختیاری به ویژه شهرستان بروجن اولین دیدار آنها با امام در روز۲۰ بهمن ۱۳۵۷ در مدرسه علوی تهران انجام شد و تعدادی از مردم شهرستان بروجن با امام خمینی بیعت کردند. حرکتی که از منطقه چغاخور محل تاریخی ایل بختیاری و بختیاری های بخش بلداجی و بروجن در استان چهارمحال بختیاری شروع شد و در تاریخ ۲۰ بهمن ۵۷ با امام بیعت کردند. در برخی مطبوعات آن زمان خبر این دیدار به عنوان بیعت بختیاری ها با امام منعکس شد. حرکت خودجوش مردم چهارمحال و بختیاری برای بیعت با امام راحل از شهر بروجن شروع شد.
مردم بروجن چگونه به بیعت با امام راحل شتافتند؟
بابک زمانیپور پژوهشگر تاریخ که از سوی شورای فرهنگ عمومی استان ماموریت یافت تا تحقیق جامع و گستردهای در این خصوص انجام دهد، وی به نتیجه پژوهش خود اشاره کرد و گفت: سابقه پژوهش در این خصوص به یک پروژه تحقیقاتی در سال 94 بازمیگردد. بر اساس مصوبه شورای فرهنگ عمومی قرار شد تا در خصوص اقدام جالب مردم شهرستان بروجن در بیعت امام خمینی(ره) پژوهشی مفصلی انجام گیرد.
وی ادامه داد: در همین خصوص کار پژوهشی خود را آغاز کرده و به نکات جالبی در این تحقیق رسیدیم. بطوریکه مشخص شد مردمی که در سال 57 برای اعلام انزجار از شاپور بختیار و بیعت با امام راحل راهی تهران شدند مردم شهرستان بروجن از جمله شهر بروجن، بلداجی، نقنه، گندمان، فرادنبه و سفیددشت بودند که به نمایندگی از مردم استان در حرکتی خودجوش با یک دستگاه اتوبوس و یک دستگاه مینی بوس راهی شدند.
زمانیپور تصریح کرد: این اقدام خودجوش با برنامهریزی و هدایت شاهرخی خرم آبادی از شهر بروجن آغاز شد و تعدادی از مردم این شهرستان به دیدار امام راحل شتافتند و نکته قابل توجه در این اقدام، خودجوش و مردمی بودن اقدام بود و ساختار سیاسی در آن شکلی نداشت.
این پژوهشگر تاریخ تصریح کرد: از دیگر ویژگیهای این کاروان این بود که امکاناتی که به کار گرفته شده بود از آحاد مردم به ویژه مردم شهر بروجن بود.
وی افزود: مردم شهرستان با یک دستگاه اتوبوس و یک دستگاه مینیبوس در روز 20 بهمن به دیدار حضرت امام خمینی(ره) رسیدند اما چون این دیدار از قبل تعیین نشده بود امام از پشت پنجره به ابراز احساسات مردم پاسخ داد و پس از آن کاروان عازم دانشگاه تهران شد تا از سخنرانی مهندس بازرگان نخست وزیر دولت موقت بهره مند شود.
زمانی پور خاطرنشان کرد: پس از آن عدهای از افراد کاروان به بروجن بازگشتند اما برخی دیگر در تهران ماندند.
وی ادامه داد: همزمان با مردم بروجن، گروهی هم از شهر گندمان با یک دستگاه مینیبوس راهی تهران می شوند که این همزمانی هم در نوع خود قشنگ است.
زمانی پور تصریح کرد: برخی از افراد کاروان 20 بهمن 57 نیز در دوران دفاع مقدس به فیض شهادت نائل شدند.
وی افزود: اردشیر مقیمیان بروجنی از افراد حاضر در کاروان مردم بروجن بود که خاطرات خود را لحطه به لحظه ثبت کرد که این خاطرات را بصورت اسناد مکتوب درآورد و کتابی در همین خصوص از وی به یادگار مانده است.
کاروان بروجنیها برای دیدار با امام خمینی (ره) چگونه شکل گرفت؟
حاج حمزهعلی نیکخواه یکی از طراحان اصلی کاروان بروجنیها در خصوص نحوه همبستگی مردم این شهرستان و عزیمت آنها به تهران برای بیعت با امام خمینی(ره) و اعلام انزاجار از شاپور بختیار، به خبرنگار جوان گفت: شاه که در دی ماه از کشور فراری شد، شاپور بختیار نخستوزیر ایران شد و با توجه به اینکه وی اهل استان ما بود، عدهای اظهار خوشحالی میکردند و زمزمه هایی شنیده شد که عده ای برای همبستگی با بختیار به تهران سفر کنند اما در این میان فرماندار آن زمان که مردی مومن و انقلابی بود به انقلابیون شهر بروجن خبر داد که عدهای برای حمایت از بختیار به ما اعلام آمادگی کردند.
وی ادامه داد: برای جلوگیری از زمزمه ها جلسهای در حسینیه کاروان شهر بروجن برگزار شد . مقرر گردید تا در مقابل چنین حرکتی، کاروانی از مردم شهرستان برای حمایت از امام خمینی(ره) و اعلام انزجار از بختیار به تهران سفر کنند که این موضوع نیز طی یک سخنرانی به اطلاع مردم رسانده شد و مردم با ثبت نام مهیای سفر به تهران و حمایت از بختیار هستند باید از لولههای آتش مردم بروجن عبور کنند.
این انقلابی بروجنی تصریح کرد: در نهایت هفت اتوبوس آماده جابجایی مردم بروجن، نقنه، فرادنبه، بلداجی، سفیددشت و گندمان به تهران شد و در نهایت مردم همیشه در صحنه شهرستان روز 20 بهمن به دیدار امام خمینی(ره) رسیدند و پس از اعلام حمایت از انقلاب اسلامی به دانشگاه تهران محل سخنرانی مهندس بازرگان رییس دولت موقت رفتیم و با حضور خود و سر دادن شعار "سلام بر امام درود بر بازرگان" مردم آن اطراف را تشویق به حضور گسترده در برنامه کردیم و مردم نیز با احترام همراهی خود را با ما نشان دادند و پس از برنامه ما را تا درب خروجی دانشگاه همراهی کردند.
حاج حمرهعلی نیکخواه خاطرنشان کرد: پس از آن عدهای به قم رفتند و عده دیگر به سمت بروجن حرکت کردند و در نهایت در روز 22 بهمن مردم با حضور پرشور و گسترده خود در یکی از مدارس شهر پیروزی انقلاب اسلامی را جشن گرفتند و نتیجه و ثمره حمایت و همراهی خود با امام راحل را دیدند.
بیعت با امام راحل نقطه عطف تاریخ شهرستان بروجن
حاج عباس اسکندری از دیگر بروجنیهایی است که در بیعت 20 بهمن با امام خمینی(ره) حضور داشته است. این معلم بازنشسته دیدار با امام خمینی(ره) را از بهترین لحظات زندگی خود میداند و به خبرنگار جوان میگوید: زمانی که وارد مدرسه علوی برای دیدار با امام راحل شدیم، حضور امام چنان فضا را نورانی کرده بود که همه محو آن شده بودند و از سر خوشحال اشک شوق می ریختند و با "شعار الله اکبر خمینی رهبر" ابراز احساسات کردند.
وی افزود: مهرعلی نوایی( شهید دوران دفاع مقدس) از همراهان ما زمانی که امام خمینی(ره) را دیدار کرد چنان گریهای کرد که از هوش رفت و پس از دقایقی با کمک حاضران به حالت عادی بازگشت.
اسکندری حضور مردم استان با پوشش محلی در تهران و دیدار با امام راحل و برنامه سخنرانی مهندس بازرگان را عامل مهمی در نشان دادن این موضوع که بختیاریها مدافع بختیار نیستند و برعکس از انقلاب اسلامی حمایت میکنند، اظهار داشت: مردم استان به ویژه مردم شهرستان بروجن آن روز نشان دادند که مدافع انقلاب اسلامی هستند و با امام راحل بیعت میکنند و در عین حال از بختیار بیزاری میجویند.
وی افزود: آن روز عده ای از مردم استان با لباسهای بختیاری سوژه عکسان و فیلمبرداران شدند و مردم تهران احترام زیادی برای ما قائل بودند و با وجود شایعات بسیار مبنی بر اینکه بختیار با این بختیاریهایی که با امام بیعت کردهاند برخورد میکند، اعضای کاروان مصممتر از گذشته در مسیر حمایت از انقلاب گام برداشتند.
اهداف مردم بروجن در بیعت با امام راحل
ابوالقاسم منصوری از دیگر اعضای کاروان شهرستان بروجن در بهمن سال 57 نیز در گفتوگو با خبرنگار جوان گفت: 300 تا 350 نفر از شهرستان بروجن برای دیدار با امام خمینی(ره) در 20 بهمن عازم تهران شدیم و در این دیدار سه هدف را دنبال می کردیم.
وی افزود: اعلام پشتیبانی از امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی، اعلام بیزاری از دولت بختیار و اعلام حمایت از دولت موقت مهندس بازرگان سه هدفی بود که کاروان شهرستان پیگیری میکرد و از آنجاکه یک جو سیاسی اجتماعی ایجاد شده بود که بختیاریها به حمایت از شاپور بختیار بلند میشوند این سفر از اهمیت دوچندانی برخوردار شده بود.
منصوری تصریح کرد: صبح روز 20 بهمن کاروان به تهران رسید و در ابتدا با امام راحل در مدرسه علوی شتافتیم و سپس عازم دانشگاه تهران که محل سخنرانی مهندس بازرگان بود رفتیم، مردم حاضر در سخنرانی ما را مورد تشویق قرار دادند و موج خوبی به حمایت از مهندس بازرگان و دولت موقت شکل گرفت و پس از پایان سخنرانی مهندس بازرگان، حمزه علی نیکخواه به نمایندگی از استان و بختیاریها قرائت کرد.
این انقلابی مبارز با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، ادامه داد: پس از سخنرانی، تعدادی از جوانترها در تهران ماندند تا به جمع انقلابیون بپیوندند و تعدادی هم به بروجن بازگشتند.
مردم بروجن تیر خلاص را به شاپور بختیار زدند
اردشیر مقیمیان بروجنی از دیگر اعضای کاروان بختیاریها در 20 بهمن اظهار داشت: انقلاب اسلامی که در سال 56 و 57 به اوج خود رسید و هر روز مردم انقلابی در سراسر کشور علیه رژیم طاغوت تظاهرات میکردند و این اقدام انقلابی مردم باعث به لرزه افتادن پایه های رژیم پهلوی شده بود و این رژیم روزهای پایانی خود را سپری می کرد.
وی افزود: رژیم پهلوی که با رفتار جنونآمیزی هر چند ماه یک بار نخست وزیر انتخاب می کرد و آخرین آن شاپور بختیار فردی بود که در اذهان با عنوان مبارز علیه حکومت پهلوی جا افتاده بود و جزو جبهه ملی بود و فرزند محمدرضا خان سردار فاتح بختیاری از روستا کنرک از توابع بخش گندمان و شهرستان بروجن بود و روی آن حساب می کرد تا بتواند از این طریق مردم را با دولت همراه کند و میتواند جلوی سیل خروشان مردم را بگیرد.
مقیمیان بروجنی تصریح کرد: اما امام با بصیرت کامل نخست وزیری شاپور بختیار را رد کرد و گفت این دولت در راستای رژیم پهلوی است و مهدی بازرگان را به عنوان رییس دولت موقت انتخاب کرد.
این مبارز انقلابی شهرستان بروجن اقدام مردم این شهرستان در بیعت با امام راحل را عامل مهمی در نشان دادن ماهیت بختیار دانست و گفت: در حالیکه شاپور بختیار فکر می کرد با حمایت مردم استان می تواند دوام بیاورد اما وقتی این موضوع به گوش مردم فهیم بروجن رسید قصد کردند به دیدار امام بروند و بیزاری خود را از بختیار اعلام کنند.
مقیمیان بروجنی ادامه داد: در نهایت در کمیته مرکزی شهر مشورت کردیم و مقرر شد کاروانی از مردم شهرستان تشکیل شود و به تهران برویم و مخالفت خود را از نخست وزیری بختیار اعلام کنیم و در همین راستا اتوبوسهایی تهیه شد و در میزی کنار مسجد مرحوم مدنی ثبت نام شروع شد و هزینه سفر پنج تومان بود و تعدادی از مردم مجاهد و دشمن شناس بروجن همراه شدند و در نهایت هشت اتوبوس پر از جمعیت از طرف بروجن به سمت تهران حرکت کردیم و هوا خیلی سرد بود و شیشه اتوبوس یخ زده بود و بیرون پر از برف بود و بخاری ماشین توان گرم کردن را نداشت اما مردم احساس سرما نمی کردند.
وی ادامه داد: در مسیر بین بروجن تا تهران چندین بار در شهرهای مختلف از جمله شهرضا و دلیجان با ممانعت نیروهای انقلابی روبرو شدیم و تصور می کردند ما برای اعلام حمایت از بختیار قصد سفر به تهران را داریم اما زمانی که متوجه شدند راست می گوییم اجازه حرکت را به ما دادند.
مقیمیان بروجنی تصریح کرد: همچنین 2 موتور سوار نیز جلوی اتوبوس حرکت میکردند و در هوای سرد زحمت زیادی را متحمل شدند.
وی افزود: در نهایت از هشت اتوبوس، 2 اتوبوس ساعت 5 صبح به بهشت زهرا رسیدیم و آماده شدیم برای نماز و منتظر ماندیم که بقیه اتوبوس ها برسند و ساعت 9 و نیم به ما ملحق شدند و به دیدار با امام شتافتیم و در خیایان ایران که رسیدیم شعار دادیم "ما بختیاریها بیداریم از بختیار بیزاریم".
مقیمیان بروجنی خاطرنشان کرد: دیدارکننده ها زیاد بودند و نوبت ما شد و شعار دادیم "بختیار بختیار تو ننگ ما بختیاری ها هستی" و امام نیز از پشت پنجره نسبت به ابراز احساسات ما پاسخ دادند و پس از آن ساعت 11 به دانشگاه تهران رفتیم و دوباره شعار دادیم "ما بختیاری ها بیداریم از بختیار بیزاریم" و مردم تهران تعجب کردند و همه دانشگاه فریاد زدند درود بر عشایر بختیاری و ابراز احساسات می کردند و شور و شعف وصف ناپذیری شکل گرفت و حمزهعلی نیکخواه شروع کرد به سخنرانی و مردم دور ما جمع شدند و خواستیم به ورزشگاه امجدیه برای حمایت از امام برویم که یکی گفت نروید آنجا بختیار نقشه کشیده که شما را بزنند و چوب دستی به ما دادند که از خود دفاع کنیم اما با توکل به خدا رفتیم و حرکت کردیم به قم و حمایت خود را از مردم قم اعلام کردیم و به سمت بروجن حرکت کردیم.
وی افزود: مردم بروجن هم بصیرت هم موقعیت شناسی، هم مجاهدت و هم فداکاری بداشتند و بر اساس احساس تکلیف وارد میدان شدند.
روایت مجاهدت گندمانیهای انقلابی در بیعت با امام راحل
حاج محمدعلی غیاثی از مبارزین انقلابی و کاروان مردم شهر گندمان در بیعت با امام خمینی در 20 بهمن 1357، نیز به خاطرات آن دوران خود اشاره کرد و گفت: رژیم ستمشاهی در سال 57 در آخر عمر خود هر چند وقت یک نخست وزیر تعیین می کرد و آخرین آن شاپور بختیار بود و این در حالی بود که پدرش را همین خانواده پهلوی به طرز فجیعی به قتل رسانده بودند و عده ای تصور می کردند شاپور بختیار خونخواهی کند اما به سبب جاهطلبی مخالفت خود را با امام اعلام کرد و از ورود هواپیمای امام مخالفت کرد و می گفت من بختیاری هستم و مردم این استان به تهران خواهند آمد و از من حمایت می کنند.
وی ادامه داد: مردم گندمان تلاش کردند تا برای خنثی کردن جوی که بختیار ایجاد کرده بود با عزیمت به تهران حمایت مردم استان از امام راحل را اعلام کنند، در آن زمان پایگاه انقلابی گندمان در مسجد امام علی شهر گندمان بود و رابط بین بچههای انقلابی گندمان و بروجن حاح محمدرضا زمانی بود و در جلسات ایشان شرکت می کرد و اطلاعات و اخبار را به نیروهای انقلابی گندمان منتقل می کرد.
این مبارزه انقلابی تصریح کرد: یک روز اطلاع دادند تعدادی از مردم شهرستان بروجن عازم تهران هستند تا پشتیبانی خود را از امام اعلام کنند و از بختیار اعلام انزجار کنند و کسانی که مایلند از گندمان همراه شوند ثبت نام کنند.
حاج محمدعلی غیاثی گفت: در همین راستا 25 نفر ثبت نام کردند و قرار بر این شد که عصر روز 19 بهمن سال 1357 در کنار میدان کوچک گندمان جمع شویم، همگی جمع شدیم و با یک دستگاه مینی بوس که داشتم به اتفاق برادران بروجنی راهی تهران شدیم.
این مبارز انقلابی اظهار داشت: ساعت 8 بعدازظهر سوار شدیم و به سمت تهران حرکت کردیم و ساعت 9 و نیم روز 19 بهمن به شهرضا رسیدیم و بچه های کمیته مردمی جلوی ما را گرفتند و گفتند می خواهید بروید از بختیار اعلام حمایت کنید و باید برگردید تا آنکه یکی از برادران داخل ماشین را شناخت و مطمئن شد راست می گوییم و اجازه حرکت دادند.
وی افزود: در مسیر شاهد بارندگی هم بودیم و دیدیم ماشین سواری بروجنی در مسیر خراب شده و حاج آیت الله بنایی بود و هرکار کردیم روشن نشد و ماشین را بوکسل کردیم.
این مبارز انقلابی ادامه داد: در تهران با ترافیک سنگینی مواجه شدیم و موفق نشدیم همزمان با برادران بروجنی به دیدار امام بشتابیم و در مسیر برادران کاروان بروجنی را ملاقات کردیم و گفتند می خواهیم به دانشگاه تهران برویم و شما هم بیایید که ما هم با آنها همراه شدیم.
غیاثی اظهار داشت: در دانشگاه تهران مردم حاضر استقبال گرمی از ما داشتند و بعد از سخنرانی برادران بروجنی به سمت بروجن رفتند اما ما که موفق نشده بودیم امام را زیارت کنیم تصمیم گرفتیم شب را در تهران بمانیم و این در حالی بود که شرایط تهران وخیم شده بود و نیروهای گارد شاهنشاهی انقلابیون زیادی را به شهادت می رساندند .
وی ادامه داد: روز 21 بهمن امام راحل دستور دادند که درب مسجد رفاه به روی همه باز باشد اما اعلام کرده بودند که گارد شاهنشاهی قرار است چند نقطه از جمله مدرسه رفاه و محل دولت موقت را بمباران کند با این وجود ما وارد مدرسه شدیم و با شعار "درود بر خمینی مرگ بر بختیار" و "بختیار بختیار ننگت باد ننگت باد" حمایت خود را از امام راحل نشان دادیم.
غیاثی افزود: پس از خروج از مدرسه شهر تهران حال و هوای دیگری پیدا کرده بود و دیدیم که انگار که یک شهر جنگی شده بود و از آنجاکه رژیم پهلوی اعلام کرده بود که از ساعت 4 بعدازظهر حکومت نظامی میشود به سمت بهشت زهرا حرکت کردیم و انجا شهیدان زیادی را می آوردند که واقعا دردآور بود در آنجا کسی دست بر شانه ام و دیدم یکی از نیروهای هوانیروز است و این امیدواری را داد که بزودی ارتش به مردم ملحق میشود.
وی ادامه داد: بلاخره به شب رسید و به سمت بروجن حرکت کردیم و ساعت 5 صبح روز 22 بهمن وارد گندمان شدیم و تصور ما بر این بود که ساواک در این روزها همچنان قدرت داشت هر لحظه ممکن است بیاید و ما را دستگیر کند امادر همین لحظه رادیو را روشن کردیم و نوای پیروزی انقلاب در همه کشورها نواخته شده بود.
وی خاطرنشان کرد: یاد آن روزها و وحدت و یکدلی مردم بخیر و امید میرود اکنون نیز همه در سنگر ولایت به پشتیبای از رهبر راه امام را ادامه میدهیم.
تشکیل کمیته مردمی بزرگداشت روز 20 بهمن در بروجن
این اقدام بزرگ که یکی از حرکت های ارزشمند و ماندگار انقلابیون شهرستان بروجن بود پس از انقلاب هیچگاه بازخوانی نشد تا اینکه سال ۱۳۹۴ در دیدار نماینده ولی فقیه در استان چهارمحال و بختیاری با مقام معظم رهبری طی گزارشی از استان به این رخداد تاریخی اشاره شد که مورد توجه معظم له قرار گرفت، رهبرمعظم انقلاب ضمن ارج نهادن به این حرکت فرمودند: «آمدن مردم چهارمحال و بختیاری به تهران برای بیزاری از بختیار خیلی مهم است ، ممکن است مردم مشهد، مردم تبریز هم بیایند از بختیار ابراز بیزاری بکنند اما خیلی فرق می کند که مردم بختیاری بیایند از یک فرد سیاسی شاخص بختیاری که در مقابل انقلاب و در مقابل امام قرار گرفته ابراز بیزاری کنند، این نکته مهم است این هم که مردم توقع دارند که آن روز ،روز شاخص باشد درست است و این واقعاً جا دارد.»
پس از این دیدار و بر اساس رهنمود رهبر معظم انقلاب اسلامی امام خامنه ای مدظله العالی، کمیته مردمی بزرگداشت ۲۰بهمن ۱۳۵۷ شکل گرفت و سال ۱۳۹۵ حدود ۲۰۰ نفر از شرکتکنندگان در کاروان بیعت شناسایی و در یک تجمع، حدود ۱۰۰ نفر از آنان گرد هم آمده خاطرات زیبا و ماندگار آن روزهای پر خاطره و خطر را بازخوانی کرده و در سالهای بعد مراسم گرامیداشت و بازخوانی و تجلیل از این حرکت انقلابی برگزار میشود.
نکته حائز اهمیت و افتخارآمیز، شناسایی ۲۲ نفر از اعضای کاروان بود که پس از پیروزی انقلاب اسلامی در دفاع از کشور و کیان ایران به شهادت رسیدند .این شهادتها حکایت از وفاداری مردان انقلاب دارد که نه اینکه در به ثمر رساندن انقلاب در صف اول بودند بلکه برای تداوم آن و حفظ آن تا پای جان بر پیمانی که بسته بودند ایستادگی کردند و با شهادت خود وفاداریشان را به اثبات رساندند.
پیام شهیدان کاروان ۲۰ بهمن،استمرار انقلاب اسلامی تا وصول به اهداف والای آن است که ترجمان آیه شریفه قرآن کریم است که فرمود: «فاستقم کما امرت»
