نام سازمان فضايي بعد از مدتها دوباره بر سر زبانها افتاده و ماهواره و موشك ماهوارهبر بعد از مدتها دوباره مطرح شده است. همزمان با آغازبهكار دولت سيزدهم بود كه اولين جلسه شوراي عالي فضايي بعد از 11سال تعطيلي و در پايان هفته گذشته نيز دومين جلسه اين شورا با حضور رئيسجمهور برگزار شد. برنامه ۱۰ساله فضايي كشور مصوبه مهم جلسه شوراي عالي سازمان فضايي بود. رئيس سازمان فضايي كشور پس از اين جلسه با تأكيد بر اينكه ايران در 10سال آينده به قطب منطقهاي در توسعه همكاريهاي فناوري تبديل ميشود، ابراز اميدواري كرد ۱۴بهمن از پروژههاي سنجشي و مخابراتي رونمايي میشود.
اندكي پيش از اين سازمان فضايي از آغاز به كار مراحل اجرايي پروژه منظومه ماهوارهاي ايران به نام شهيد سليماني خبر داد كه قرار است در آن تعداد زيادي ماهواره به فضا پرتاب شود تا يكسري فرامين و دستورات در حوزه ارتباطي و اينترنتي را اجرا كنند. يكي از مهمترين مأموريتهاي منظومه ماهوارهاي شهيد سليماني، فراهم كردن سرويس اينترنت اشيا (Internet of Things) براي مردم گفته شده كه در قالب آن، دادههاي حسگرهاي گوناگون از سطح زمين جمعآوري میشود و اين دادهها از طريق ايستگاههاي ارسال داده، به ماهواره يا ماهوارههايي كه در ديد ايستگاه قرار دارند، ارسال ميشود و سپس ماهوارههايي كه اين دادهها را دريافت كردهاند، آن را به يك يا چند ايستگاه مركزي ارسال ميكنند. همچنين ابراز اميدواري شده است با اين فرايند بتوان كار جمعآوري و ارسال دادهها از سراسر كشور را با سرعت بالا انجام داد و در مواقع بحران مثل وقوع حوادث غيرمترقبه يا حتي با ايجاد يك شبكه ملي انتقال دادهها، مشكلات مردم در اقصي نقاط كشور حتي نقاط دورافتاده و صعبالعبور را حل كرد. سازمان فضايي تأكيد دارد كه اين منظومه ماهوارهاي، در آينده تبديل به زيرساخت اساسي كشور خواهد شد.
حسين دليريان، مشاور رئيس و سخنگوي سازمان فضايي ايران در گفتوگو با «جوان» در تشريح برنامههاي پيشروي سازمان با تأكيد بر اينكه سازمان فضايي ايران در تلاش است روند حركتي كشور در حوزه فضايي را در قالب برنامه مدون و قابل اجرايي سير دهد كه اين برنامه تمام بخشهاي حوزه فضايي را دربرميگيرد، گفت: بر اين مبنا، بهترين برنامهريزي انجامشده براي بخش فضايي كشور، برنامه 10ساله فضايي است كه در جلسه اخير شوراي عالي فضايي به رياست حجتالاسلام رئيسي، رئيسجمهور بررسي شد و به تصويب رسيد. دليريان خاطرنشان كرد: اين برنامه سرفصلهاي متعددي دارد كه شامل توسعه زيرساختهاي پرتاب و ايستگاههاي زميني، سرعت بخشيدن به روند طراحي و ساخت ماهوارههاي مخابراتي، پرتاب ماهوارههاي سنجشي با دقت يك متر و كمتر، حركت در مسير تعاملات بينالمللي و اجراي پروژههاي مشترك، اجراي طرحهاي اكتشافاتي با تمركز بر توسعه زيرساختها، برنامهريزي جهت رسيدن به پرتاب محمولههايي با وزن بالا و غيره ميشود. وي برنامه 10ساله فضايي را يك گام بلند در مسير تحقق اهداف مهم كشورمان در حوزه فضايي دانست كه با حمايت و همراهي تمامي دستگاهها و بازيگران كليدي صنعت فضايي و با محوريت سازمان فضايي ايران در دولت سيزدهم تدوين، تأييد و تصويب شده است.
سخنگوي سازمان فضايي همچنين افزود: تحقق برنامه 10ساله فضايي كشور ميتواند جمهوري اسلامي ايران را به يك قطب منطقهاي در حوزه فضايي تبديل کند و آوردههاي زيادي براي كشورمان داشته باشد. وي در پاسخ به سؤالي در خصوص پرتابهاي ماهوارهاي تا پايان سال نيز اظهار داشت: سازمان فضايي ايران در تلاش است با همكاري بخش دفاعي به عنوان متولي پرتاب ماهوارهها تا پايان سال حداقل دو پرتاب انجام شود كه يكي از اين پرتابها مربوط به ماهواره ناهيديك خواهد بود. دليريان در تشريح ماهواره ناهيديك آن را ماهوارهاي مخابراتي ناميد كه به دست متخصصان صنعت فضايي كشورمان ساخته شده است و ادامه داد: در واقع اين ماهواره اولين گام فضايي ايران در حوزه ماهوارههاي مخابراتي است.
وي با اشاره به اينكه طراحي و ساخت ماهواره ناهيديك به كارفرمايي سازمان فضايي ايران، توسط پژوهشكده سامانههاي ماهواره پژوهشگاه فضايي ايران انجام شده است، گفت: اين ماهواره، با هدف كسب دانش، توانمندي فني و تجربه در زمينه طراحي، ساخت، پرتاب و بهرهبرداري از ماهوارهها تعريف شده است تا به این ترتيب، زيرساختها و الزامات دستيابي به توانمندي ساخت و توسعه ماهوارههاي عملياتي، به ويژه ماهوارههاي مخابراتي زمينآهنگ فراهم شود.
سخنگوي سازمان فضايي با اشاره به اينكه ماهواره ناهيديك به عنوان مرحله اول از برنامه راهبردي دستيابي به ماهوارههاي مخابراتي عملياتي ساخته شده و مأموريت آن نيز در همين راستا تعريف شده است، اظهار كرد: با تداوم مراحل توسعه اين پروژه، نمونه كيفي آن ساخته و پس از گذراندن آزمونهاي عملكردي مورد نظر، در بهمنماه 1395 رونمايي شد و در حال حاضر نيز در نوبت پرتاب قرار دارد.
وي با اشاره به اينكه ناهيديك داراي ساختاري مكعبيشكل با ابعاد 80*80*85 سانتيمتر و جرمي حدود 50كيلوگرم است، ابراز اميدواري كرد ناهيد یک تا پايان سال توسط پرتابگر بومي در مدار كم ارتفاع (LEO) قرار گيرد.
دليريان با اشاره به اينكه روي چهار وجه از شش وجه ماهواره ناهيد يك، سلولهاي خورشيدي نصب شده است، ادامه داد: دو صفحه كوچك تاشونده كه روي آنها تعدادي ديگر سلول خورشيدي قرار گرفته، روي اين ماهواره تعبيه شده است تا پس از قرارگيري در مدار موردنظر، باز شوند و عملكرد مجموعه مكانيسم آن به صورت تصويري مورد بررسي قرار گيرد.
وي افزود: اين صفحات بازشونده براي اولين بار روي ماهوارههاي بومي كشور نصب شدهاند و به این ترتيب ماهواره ناهيديك، اولين ماهواره ايراني مجهز به مكانيسم بازشونده است. هدف از تعبيه اين دو صفحه، كسب تجربه در زمينه طراحي و بهكارگيري مكانيسمهاي بازشونده فضايي است تا بر پايه توانمندي حاصل شده در اين زمينه، آرايههاي خورشيدي گسترده و با ابعاد بزرگتر، در ماهوارههاي آتي كشور به كار گرفته شوند.
سخنگوي سازمان فضايي مدار در نظر گرفتهشده براي ماهواره ناهيديك را بيضوي و ارتفاع اوج و حضيض آن را به ترتيب برابر با 375 و 250كيلومتر همراه با زاويه ميل 55درجه اعلام كرد. وي در پاسخ به سؤالي در خصوص اهداف اصلي از طراحي و ساخت ماهواره ناهيديك، اين ماهواره را نخستين گام در برنامه راهبردي دستيابي به ماهواره مخابراتي زمينآهنگ دانست و دستيابي به بخشي از فناوريهاي مورد نياز در ماهوارههاي مخابراتي زمينآهنگ، انجام مخابرات ماهوارهاي در باند Ku و بهرهمندي از مكانيسم گسترش آرايههاي خورشيدي را از جمله اهداف اين ساخت اين ماهواره اعلام كرد. دليريان در پايان تأكيد كرد: كشورمان در حوزه مخابرات فضاپايه برنامه مفصلي دارد كه اين برنامه در قالب برنامه 10ساله فضايي و با محوريت سازمان فضايي ايران اجرايي خواهد شد.
