موقعیت استراتژیک سرخس و تغییر مقدار نهادهای تولید در قیمت تمام شده در تمامی کالاها با افزایش وزن هزینههای حمل و نقل موجب شده تا جایگاه منطقه ویژه اقتصادی سرخس در صدر فهرست بررسی امکانسنجی اغلب پروژههای لجستیکی قرار بگیرد. بحث حملونقل ریلی با توجه به همجواری سرخس با اتحادیه کشورهای مستقل یا همسود یا همان حوزه CIS و بخشی از پروژههای تولیدی خصوصاً صنایع و انرژی از جمله مهمترین موضوعات برای این منطقه است. بر همین اساس یکشنبه گذشته بود که مراسم امضا تفاهمنامه همکاریهای اقتصادی و لجستیکی فی مابین منطقه ویژه اقتصادی سرخس و سرمایهگذاران ایرانی و بینالمللی برگزار شد تا به گفته مدیرعامل این منطقه به جای حرف زدن، کارها در عمل پیش برود.
منطقه ویژه اقتصادی سرخس در اردیبهشت ۱۳۷۵ با حضور سران و نمایندگان عالیرتبه بیش از ۷۰ کشور جهان با اتصال خط آهن مهم و حیاتی مشهد - سرخس - تجن که به مثابه شاهرگی حیاتی رگه اتصال کشورهای حوزه آسیای میانه و روسیه تا چین را به آبهای آزاد متصل میکرد، در زمینی به مساحت ۵۲۹۰ هکتار با اهداف انجام امور زیربنایی، عمران و آبادانی، رشد و توسعه اقتصادی و... تشکیل شد.
طی ۲۵ سال اخیر اقداماتی در این منطقه صورت گرفت، اما حالا قرار است سرخس در چهارراه اتصال جهانی نقش ویژهای داشته باشد. بر همین اساس نشست بررسی فرصتهای سرمایهگذاری و توسعه تجاری در منطقه ویژه اقتصادی سرخس با حضور سفرا، نمایندگان دیپلماتیک و سرمایهگذاران ایرانی و بینالمللی برگزار شد تا تفاهمنامههایی برای شروع کارها به امضا برسد.
همه به دنبال تقویت نقش و جایگاه سرخس
مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی سرخس با بیان اینکه حجم گسترده سرمایهگذاریها و اقدامات اقتصادی موجب شده تا این منطقه مورد توجه کشورهای همسایه قرارگیرد، به «جوان» میگوید: «در حال حاضر تمام مسئولان در جهت توسعه اقتصادی کشور به دنبال تقویت نقش و جایگاه سرخس هستند.»
محمدرضا کلائی ادامه میدهد: «ما امروز به عنوان یک نقطه ژئوپلتیک و نقطه عزیمت سیاسی در تحولات جدیدی که در منطقه روبهرو هستیم، توانستهایم سرخس را به اصلیترین کریدور اقتصادی برای ارتباطات شمال جنوب تبدیل کنیم. حجم گسترده ترانزیت بار و گسترش سرمایهگذاری برای توسعه انبارداری و مخازن مختلف کالا بخشی از این کارهاست که انشاءالله با راهاندازی فرودگاه این منطقه و شهرستان، سرخس به یکی از بزرگترین قطبهای ترانزیت ریلی و جادهای و هوایی کشور تبدیل خواهد شد.»
به گفته این مسئول، در کنار تقویت حوزه جاده ابریشم، تقویت بازار کشورهای CIS، ارتباط با خلیج فارس و در کنار آنها تقاطع با ایستگاه شهید مطهری میتواند تبادل کالا را به شدت بالا ببرد و در این مسیر اتصال به محورهای غربی کشور در حوزه همسایگان غرب ایران هم توان کارها را بالا میبرد.
امتیازات ویژه سرخس
نماینده مردم سرخس و فریمان در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه وجه ممیز سرخس باعث شده تا ما با جدیت مسائل را دنبال کنیم، به «جوان» میگوید: «در یکسال اخیر و با توجه به تحولات گسترده سیاسی بینالمللی و منطقهای شاهد رشد سرمایهگذاری و توجه ویژه به حوزه مرزی سرخس هستیم.»
سیداحسان قاضیزاده هاشمی ادامه میدهد: «به این نکته هم باید اشاره کنم که وجوه برتری سرخس نسبت به سایر گذرگاههای مرزی بسیار برجسته است. هم به لحاظ مدت زمان حملونقل، جابهجایی کالا و هم سرعت آن و همچنین کارهایی که در حوزههای گمرکی و پایانههای مرزی و افزایش خدمات برای سرعت بخشیدن به تبادل کالا انجام شده، امتیاز بسیار خوبی برای این منطقه به وجود آوردهاست.»
نقش سرخس در تجارت جهانی
در نشست بررسی فرصتهای سرمایهگذاری و توسعه تجاری در منطقه ویژه اقتصادی سرخس، خسرو ناظری دبیرکل سازمان همکاریهای اقتصادی (اکو) با بیان اینکه یکی از اولویتهای این سازمان گسترش و افزایش تجارت درون منطقهای است، به «جوان» گفت: «طبق سند بنیادین اکو که چشمانداز آن سال ۲۰۲۵ است، در سازمان همکاری اقتصادی که عبارت از ۱۰ کشور است، هدف قرار دادیم تا تجارت درون منطقهای اکو را دو برابر کنیم.»
ناظری با اشاره به حجم مبادرات کنونی این سازمان ادامه داد: «آن حجم از تجارتی که در حال حاضر داریم ما را قانع نمیکند و زیر ۱۰ درصد تجارت عمومی ما با جهان است؛ یعنی از تمام تجارتی که ۱۰ کشور اکو با جهان دارند تنها ۸ درصد آن تجارت درون منطقهای است.»
به گفته دبیرکل اکو، برای رسیدن به اهداف سازمان، منطقههای ویژه اقتصادی و از جمله منطقه ویژه اقتصادی سرخس میتواند نقش بارزی ایفا کند و با فعال شدن ظرفیتهای آنها در دستیابی به هدف اصلی، امروز سرخس میتواند سهم ارزندهای داشته باشد.
