سرویس اقتصادی جوان آنلاین: ساخت و توسعه پالایشگاه در خارج از کشور به صورت مشارکتی میتواند صادرات نفت ایران را حتی در دوران تحریم ضمانت کند. همچنین این مساله برای کشور مقرون به صرفه خواهد بود. به طور کلی اگر پتانسیلی که فرآیند اجرایی و عملیاتی آن از منظر کالا و خدمات در مقایسه با آنچه در داخل وجود دارد مقرون به صرفهتر و توجیه اقتصادی بالای یک سوم داشته باشد، به صلاح کشور و اقتصاد و مردم است که از این پتانسیل استفاده شود. در خصوص پالایشگاههای فراسرزمینی نیز شرایط به همین صورت است، یعنی با سرمایه گذاری در این بخش بتوانیم از محل برگشت منافع حاصل از این سرمایه گذاری به توسعه زیرساختهای داخل مبادرت کنیم، باید این مساله انجام شود.
جزئیاتی از پالایشگاهداری فراسرزمینی ایران
اوایل ماه مه سالجاری میلادی، یک قرارداد اولیه با هدف تأمین تجهیزات پالایشگاهی و کمک به تعمیرات اساسی و تکمیل ظرفیت پالایشگاه دولتی ۱۴۰ هزار بشکهای «الپالیتو»، در ایالت کارابوبو امضا شد. پالایشگاه «الپالیتو» کوچکترین پالایشگاه نفتی در ونزوئلا است که در حال حاضر با ۵۰ درصد ظرفیت خود در حال بهرهبرداری است. آنطور که رسانههای خارجی اعلام کردهاند ارزش این قرارداد ۱۱۰ میلیون یورو بوده است. طبق قرارداد دو کشور، منابع مالی این پروژه توسط شرکت نیکو تأمین خواهد شد و خوراک نفت خام این پالایشگاه با مشارکت شرکت ملی نفت ایران از طریق شرکت نیکو تأمین میشود.
در اوایل سالجاری نیز شرکتهای دولتی ایران قطعاتی را برای راهاندازی مجدد یک واحد تولید بنزین به «پاراگوانا» ارسال کردند. مجتمع پالایشگاه پاراگوانا مستقر در پونتو فیجو ونزوئلا است که بهعنوان سومین پالایشگاه جهان شناخته میشود. این مجتمع پالایشی، از سه پالایشگاه به نامهای پالایشگاه اوای، پالایشگاه کادون و پالایشگاه گرانده تشکیل شده است. پس از تحریم ونزوئلا توسط امریکا، سرمایهگذاری اندک در این پالایشگاه، گذشت زمان و عدم تعمیرات اساسی، موجب فرسودگی پالایشگاه و از کارافتادن برخی از بخشهای آن شد. حال ایران قصد دارد با احیای این پالایشگاه نفتی، آن را به بخشی از بازار نفتی خود تبدیل کند.
سومین پالایشگاهی که ایران سهامدار آن خواهد شد، یک پالایشگاه ۱۰۰ هزار بشکهای به نام «بولیوار سوپریم سوئنو» در نیکاراگوئه است. حجم سرمایهگذاری این پالایشگاه ۴ میلیارد دلار برآورد میشود. چهارمین و پنجمین پالایشگاه نیز دو پالایشگاه «بخارا» و «فرغانه» در ازبکستان است که تنها پس از چند ساعت از عضویت رسمی ایران در سازمان همکاری شانگهای قرارداد آن امضا شد. پالایشگاههای مورد توافق با ایران برای اجرای سیاست پالایشگاهداری فراسرزمینی با ۵۰ درصد ظرفیت کار میکنند و حالا با کمک خدمات فنی و مهندسی و دانش ایرانی، این ظرفیت کامل بازسازی خواهد شد و فرصتی برای پالایشگاهداری فراسرزمینی در اختیار ایران قرار خواهد داد.
اما ششمین پالایشگاه، پالایشگاه الفروقلس سوریه است. مطالعات ساخت این پالایشگاه ۱۴۰ هزار بشکهای در سوریه پایان یافته است و پس از آماده شدن سایر شرایط، با سرمایهگذاری مشترک وارد مرحله جدید خواهد شد.
مزیتهای ایجاد پالایشگاه فرامرزی
رضا پدیدار، عضو اتاق بازرگانی ایران درباره مزایای ایجاد پالایشگاههای فراسرزمینی گفت: توسعه، تجهیز و یا ساخت شاید برای ما دو مزیت داشته باشد، اول اینکه نفت خام را به صورت ضمانت شده تولید و صادر میکنیم، این یعنی منفعت اقتصادی از بابت فروش نفت خام، نکته دوم اینکه سرمایه گذاری که در این کشور روی پروژه پالایشگاهها انجام میدهیم، از آسیبهای داخلی مصون است، در عین حال سبب کاهش قیمت تمام شده و افزایش سود حاصل از سرمایه گذاری هم میشود.
این فعال اقتصادی بخش خصوصی سپس عنوان کرد: با مازاد سود به دست آمده از این سرمایه گذاری میتوانیم مواد خام و اولیه مورد نیاز داخل را خریداری و تأمین کنیم، بدون اینکه پولی در این قبال پرداخت کنیم، در ادامه سبب توسعه سرمایه گذاری و کاهش قیمت تمام شده محصول در داخل کشور میشود. در نهایت با افزایش سود راندمان نیز بالا رفته و این سود از نظر اقتصاد برون مرزی و یا همان دیپلماسی اقتصادی و ملی مجدداً سبب سرمایه گذاری مضاعف برای کشور میشود.
عضو هیأت نمایندگان اتاق ایران در ادامه تاکید کرد که، ایران در خاورمیانه در مجموع ۱۴ کشور، ۱۵ کشور در اوراسیا و ۱۲ کشور هم شمال آفریقا همسایه بوده و یا ارتباط دارد؛ که در مجموع ۴۰ کشور را شامل میشود؛ و ورود به بحث پالایشگاههای فرا سرزمینی با یک برنامه ریزی و محاسبه درست و دیپلماسی فعال میتوانیم با این چهل کشور در این بخش همکاری کنیم.
محمدصادق جوکار، رئیس موسسه مطالعات بینالمللی انرژی وزارت نفت، نیز درباره این موضوع گفت: بازارسازی برای فروش نفت ایران بدین معناست که موضوع تحریم از موضوع دوجانبه آمریکا و ایران تبدیل شود به موضوع مورددغدغه کشور طرف ثالث در تعاملات نفتی ایران. بدین صورت بازار فروش نفت ایران اثرپذیری حداقلی از بازگشت تحریمها داشته و تداوم یابد.
هادی بیگینژاد، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی هم در این خصوص گفت: منابع نفتی کشور میتواند در پالایشگاههای فراسرزمینی بدون مشکلات تحریم در بازار جهانی به فروش برسد. در واقع ما با سرمایهگذاری در این پالایشگاهها از طریق صادرات خدمات فنی و مهندسی میتوانیم افزون بر صادرات تضمینی نفت خام خود، در خروجی پالایشگاه نیز شریک شویم و نفت خام را به بنزین و دیگر فرآوردهها تبدیل کنیم.
فریدون حسنوند، رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای نیز گفت: خوشبختانه علیرغم وجود تحریم و تشدید اقدامات خصمانه آمریکا در مقابل کشورمان، دیپلماسی انرژی ما در آسیای میانه، روسیه، حوزه خلیج فارس و شرق و غرب به خوبی رو به جلو پیش میرود و تاکنون تفاهمنامهها و قراردادهای بسیار خوبی منعقد شده است. او تصریح کرد: ایجاد پالایشگاه فراسرزمینی، افزایش تولید و فروش نفت علیرغم تشدید تحریمها و صدور خدمات فنی و مهندسی ازجمله اهداف ایران از برقراری این ارتباطات است. به گفته او البته نفت ایران برای تبدیلشدن به محور سوآپ نفت و گاز منطقه شرایط کافی و لازم را دارد و باید جمهوری اسلامی ایران را به عنوان یک هاب در دنیای انرژی قلمداد کرد.
بر این اساس، بسیاری از کارشناسان باور دارند تشدید تحریمهای امریکا علیه ایران نمیتواند مانع از فروش میزان کنونی نفت شود، چراکه ایران راه خنثیسازی تحریمهای نفتی را در ماههای اخیر دنبال کرده است.
جهت اطلاع ژنرالهای نفتی که دیگران را گروهبان فرض میکردند وتنها هنر شآن تحمیل قراردادهایی سراسر ضرر به کشور بود 
