تنها دو هفته از رقابتهای لیگ برتر سپری شده، اما در همین مدت زمان کوتاه اشتباهات داوری به اندازهای پرتعداد و تأثیرگذار بوده که علاوه بر تیمها، صدای بسیاری از پیشکسوتان این رشته را هم درآورده است، اما نه فقط این دو هفته که سالهاست قضاوت داوران ایران چنگی به دل نمیزند، آنهم در شرایطی که جامعه داوری ایران نمایندههای سرشناسی در رقابتهای مهم بینالمللی داشته که مهمترین آنها علیرضا فغانی است که قضاوت در سه فینال مهم فوتبال دنیا؛ جام ملتهای آسیا، جام باشگاههای جهان، المپیک و همچنین قضاوت در جام جهانی به عنوان داور چهارم و وسط (یکهشتم نهایی) را در کارنامه دارد. با این حال بهرغم اینکه طی سالهای گذشته داوران اسم و رسمداری از ایران در لیست الیت آسیا قرار داشتند، چند سالی است که به دلیل گسترده شدن ریشه فساد در فوتبال، داوری هم ضربههای قابل توجهی را متحمل شده که از جمله آن پایین آمدن فاحش کیفیت قضاوتهاست. مسئلهای که به وضوح میتوان آن را در بازیهای لیگ مشاهده کرد و کمیته داوران را زیر سؤال برد. کمیته داوران باید تلاش کند سطح داوری را ارتقا بخشد، اما تنها کار اجراییاش، چینش داوران و گزینش برای بازی است و کار دیگری در این خصوص انجام نمیشود. ضمن اینکه به نظر میرسد برگزاری کلاسهای قبل از شروع لیگ به نظر آقایان کاری بزرگ و ارزشمند است و نهایت گامی است که میتوانند در راستای ارتقای سطح کیفی داوری فوتبال بردارند. حال آنکه برگزاری این کلاسها به تنهایی معضلی بزرگ است وقتی برای برپایی آن از چیزی حدود ۱۴۵ داور دعوت به عمل میآید. درحالیکه باید شاهد حضور تنها ۲۰ تا ۲۲ داور وسط و ۳۰ تا ۳۵ کمکداور بود، یعنی انتخاب نخبهها و بهترینها، اما تعدد داوران نشان از بیتوجهی محض متخصصان این حوزه دارد، به همین دلیل به سادگی هرچه تمامتر میتوان برای بسته شدن دلیل قضاوتهای بیکیفیت لیگ انگشت اتهام را به سمت کمیته داوران گرفت.
البته مشکل ریشهایتر از این حرفهاست. مسئله اصلی فساد است و عدم نظارت. مسئلهای که جدا از استثناها، جامعه فوتبال و داوری را چنان به احاطه خود درآورده که گویا گریزی از آن نیست! سالهاست که لیستهای ارسالی استانها نه براساس شایستهسالاری و کسب نمره قبولی در روند آمادهسازی پیش فصل که به واسطه روابط، ضوابط و لابیهای انجام شده نوشته میشود تا به جای استعدادهای داوری هر استان تنها کسانی موفق به ورود در این عرصه شوند که سمبه پرزوری دارند. نفراتی که قاعدتاً باید توسط کمیته داوران فدراسیون فوتبال غربال و بهترینهایشان برگزیده شوند، ولی نه وقتی لیستهای ارسال شده بخشی از بده و بستانهای فدراسیون با هیئتهای فوتبال استانها جهت نیل به اهداف شخصی از جمله موفقیت در انتخابات و مسائلی از این قبیل است. در کنار این داستانهای تأسفبار که تیشه به ریشه داوری فوتبال ایران زده و سدی محکم برابر استعدادهای این حوزه ایجاد کرده، بیتوجهی به تغییرات هر روزه در قوانین داوری نیز مزید بر علت ضعف داوران شده است. قوانین داوری روز به روز در حال تغییر است و هر چند وقت یکبار تفسیر کمیته داوران فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) از عبارات متفاوت از قبل میشود، اما آیا دانش داوران فوتبال ایران در پی تغییرات اعمال شده بهروز میشود وقتی تمامی گامی که در راستای ارتقای سطح کیفی داوران و بهروز کردن دانش آنها برداشته میشود به برگزاری چند روزه کلاسهای پیش از فصل خلاصه میشود!
نگاه غیراصولی که میتواند باعث از بین رفتن انگیزه داوران شود و اهمیت قضاوت صحیح را برای آنها تا حد زیادی پایین آورد و نتیجه این روند نه فقط جامعه داوری که فوتبال ایران را متحمل ضربهای مهلک میکند. اما آیا این مهم آنقدر خاطر آقایان را مکدر میکند که گامی اصولی در راستای بالا بردن اصولی سطح کیفی داوران فوتبال ایران بردارند تا باز هم شاهد ظهور نفراتی، چون فغانی و امثال او باشیم؟ پاسخ این سؤال را در اعتراضهای پرتعداد تیمهای فوتبال، آنهم در حالی که تنها دو هفته از رقابتهای لیگ میگذرد و بیتفاوتی کمیته داوران میتوان یافت.
