شالیزارهای مازندران ظرفیت تأمین ۴۲ درصد از برنج مورد نیاز کشور را دارند، اما هر سال و با شروع فصل نشاءکاری بیماری مرموزی به نام تب شالیزار گریبان فعالان این عرصه را گرفته و آنها را تهدید میکند. امسال نیز با توجه به گزارشهای منتشر شده روزانه حدود ۱۲۰نفر افراد مشکوک و همچنین ابتلا قطعی به بیمارستانهای مازندران مراجعه میکنند که به بستریشدن ۴۵ نفر از آنها منجر میشود. موضوع حائز اهمیت اینکه افزایش نگرانیها از شیوع این بیماری خطرناک، باعث شده تا تب شالیزار، کرونا را کنار زده و حالا شالیزارها را به جولانگاه خود تبدیل کند.
وقتی به آمار مراجعهکنندگان به بیمارستانها رجوع میکنیم باید بگوییم حال شالیکار و شالیزار خوب نیست.
چند وقتی است که بیماری تب شالیزار در گیلان و مازندران اوج گرفته و با مراجعه روزانه ۱۲۰نفر افراد مشکوک و همچنین ابتلا قطعی و بستری ۴۵نفر در بیمارستانهای مازندران علاوه بر افزایش نگرانیها از شیوع این بیماری خطرناک، باید گفت کرونا عقب مانده و تب شالیزار در حال تاخت و ساز و از کار انداختن شالیکاران است.
در حال حاضر بیش از ۲۱۵هزار هکتار شالیزار در مازندران وجود دارد که جمعیت زیادی به عنوان بهرهبردار و تأمینکننده برنج ۴۲درصد نیاز کشور در این زمینها تلاش میکنند.
بر همین اساس هرگونه بیتوجهی و بیمبالاتی و عدم توجه به شیوهنامههای بهداشتی و بروز بیماری تب شالیزار در سایه کرونا میتواند، نفرات زیادی را درگیر این بیماری کند.
افزایش مبتلایان در میان شالیکاران
اوایل اردیبهشتماه بود که معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران با اشاره به آغاز زمان نشاء در شالیزارهای این استان با ارائه آمار شناسایی ۳۰ بیمار مشکوک و تجویز بستری برای ۱۸ نفر و قطعی شدن ابتلای سه نفر به شیوع تب شالیزار هشدار داد و از کشاورزان خواست در فعالیت کشاورزی برای در امان ماندن از این بیماری نکات بهداشتی را رعایت کنند.
حالا نزدیک به دو ماه از آن روزها میگذرد و با روند شیوع تب شالیزار و افزایش مراجعه به مراکز درمانی و همچنین بستری در بیمارستانها شکل جدیدی به خود گرفته و باعث افزایش نگرانیهای عمومی در مازندران شده است.
به گفته یکی از اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مازندران، تب ناگهانی و شدید، درد شدید در پشت پا و کمر و قرمزی شدید در چشم، از علائم بیماری تب شالیزار است.
فرهنگ بابا محمودی میگوید: «کشاورزان، هنگام کار در مزارع برنج، علائم بیماری تب شالیزار را جدی بگیرند زیرا هرساله در زمان کشت برنج از اوایل اردیبهشت تا اواخر شهریور، شاهد شیوع بیماری تب شالیزار هستیم و بیشترین افرادی که به این بیماری، مبتلا میشوند کسانی هستند که در شالیزارها در تماس مستقیم با ادرار جوندگانی همچون سگ، گربه، خوک و خرگوش قرار دارند.»
مشابهت تب شالیزار با بیماریهای دیگر
تب شالیزار به طور کلی از طریق تماس با آب، غذا و خاکی که با ادرار حیوانات وحشی و اهلی آلوده شده باشد، به افرادی که با این عناصر در تماس هستند، منتقل میشود و در حالت عادی و در صورت محافظت و مراقبت این بیماری منتقل نمیشود، اما اگر پوست زخمی و جراحت دیده یا اعضای مخاطی بدن مانند چشم، بینی و دهان در معرض و تماس با عناصر آلوده قرار گیرد، بیماری به فرد منتقل میشود.
بیماری تب شالیزار فقط کشاورزان و شالیکاران را درگیر نمیکند، بلکه برخی صیادان، معدنچیان و قصابانی را که بدون رعایت مسائل بهداشتی با حیوانات در تماس هستند در معرض خطر این بیماری قرار دارند.
علت اینکه از دوره زمانی اردیبهشت تا شهریور به عنوان آغاز و پایان نگرانی شیوع تب شالیزار یاد میشود، آن است که مشابهت بیماری تب شالیزار با آنفلوآنزا، سرماخوردگی و کرونا باعث شده تا این بیماری از سوی بیماران و خانوادههایشان جدی گرفته نشود و این بیخیالی گاهی به قیمت جان فرد مبتلا تمام میشود. درست مثل مرگ دو کشاورز مازنی که در سالهای ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ در بابلسر و امیرآباد جانشان را از دست دادند و پزشکان علت مرگ هر دو کشاورز را تب شالیزار و جدی نگرفتن علایم آن و مراجعه دیرهنگام به مراکز درمانی اعلام کردند.
هر چند گفته میشود سابقه شناسایی بیماری تب شالیزار در ایران به حدود سال ۱۳۶۵ برمیگردد، ولی شناسایی آن در مازندران مربوط به سال ۱۳۸۲ است و از آن سال به بعد هم اطلاع رسانی به صورت گسترده از طریق شبکه بهداشت و درمان و مراکز بهداشت روستایی و رسانهها در دستور کار قرار گرفت تا کشاورزان و سایر افرادی که در معرض ابتلا قرار دارند، در دوره زمانی نگرانکننده بیشتر مراقبت کنند.
