کد خبر: 1090678
تاریخ انتشار: ۰۹ خرداد ۱۴۰۱ - ۲۱:۰۰
خوانش مسجد کرامت به مثابه یک پدیده
کانون پررونق عقیده و جهاد
محمدرضا کائینی

مسجد کرامت‌شهر مشــــــهد، از کانون‌های شاخص انقلاب اسلامی و سال‌ها محل اقامه نماز جماعت و سخنرانی‌های روشنگر حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی بوده است. پژوهشی که هم اینک در باب آن سخن می‌رود، تلاش دارد تا این کانون عقیده و جهاد را به خواننده بازبشناساند. این پژوهش از سوی دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی انجام و منتشرشده و در دیباچه آن، نکات ذیل آمده مورد اشارت قرار گرفته است:
«دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی مشهد، فعالیت خود را در سال ۱۳۸۷ و در حوزه تاریخ شفاهی آغاز کرد. مأموریت اصلی، گردآوری و ثبت فعالیت‌های فرهنگی و هنری انقلاب اسلامی بود. با توجه به اینکه پیشینه تحقیقاتی چندانی در این زمینه وجود نداشت، تلاش شد شخصیت‌ها و جریان‌های فعال فرهنگی اجتماعی انقلاب، از طریق مطالعه اسناد و گرفتن مصاحبه شناسایی شوند. می‌خواستیم نقشه هوایی افراد، تشکل‌ها و اماکن گفتمان انقلاب اسلامی در دهه‌های ۴۰، ۵۰ و ۶۰ را ترسیم کنیم. به تدریج موضوعات متعدد و متنوعی شناخته می‌شدند، اما در مصاحبه‌ها نامی که بیش از همه تکرار می‌شد، مسجد کرامت بود. فرقی نمی‌کرد پای صحبت چه کسی بودیم؛ طلبه، دانشجو، بازاری یا هنرمند. خاطرات همه در نقطه‌ای با مسجد کرامت پیوند می‌خورد، به همین دلیل بنا شد در قالب پروژه‌ای مستقل، به مسجد کرامت بپردازیم. با وجود نقش زیاد این مسجد در جریان انقلابی و فرهنگی دهه ۵۰ مشهد، حتی یک پژوهش درخور هم درخصوص آن وجود نداشت. به رغم اینکه مساجد، پایگاه و رسانه انقلاب بودند و نقش اصلی را در رهبری مردم داشته‌اند، متأسفانه مطالعات مصداقی اندکی در این زمینه وجود دارد. مصاحبه‌های اولیه را، حسن سلطانی در سال ۱۳۸۸ گرفت. در ادامه تحقیق این پروژه به حجت‌الاسلام طباطبایی سپرده شد. ایشان شناسایی اولیه و فیش‌برداری مصاحبه‌های مرکز اسناد آستان قدس رضوی (ع) و مرکز اسناد انقلاب اسلامی را انجام داد. سپس احمد عسگری مسئولیت کار را برعهده گرفت، یکی از نکاتی که باعث شد عرصه پژوهش گسترده‌تر شود، ضرورت نگاه جامع به مسجد کرامت بود. اگرچه یکی از دوره‌های پررنگ در ذهن بسیاری از راویان، سخنرانی‌های آیت‌الله خامنه‌ای در سال ۱۳۵۲ در مسجد کرامت بود، اما آنچه حین تحقیق به تدریج آشکارتر می‌شد، این بود که این مسجد پدیده محسوب می‌شود و دارای عقبه فکری و فرهنگی است. به همین دلیل لازم بود تا ریشه‌های جریانی را که در اوایل دهه ۵۰ مسجد کرامت را شکل می‌داد، بررسی کنیم. همچنین مسجد کرامت منحصر به مکانی برای سخنرانی و اقامه نماز نبود و قاعدتاً شناخت کامل آن، در گرو مطالعه همه فعالیت‌ها و ابعاد آن بود. به این ترتیب، گستردگی دایره راویان برای گروه تحقیق مشخص و ضرورت تحقیق نظام‌مند در گردآوری خاطرات، عیان‌تر از قبل شده بود. تصمیم گرفتیم از چند روش برای کشف راویان استفاده کنیم: مطالعه اسناد، حضور در جلسات دعای ندبه مرحوم عبدالرضا غنیان، شناسایی شبکه راویان، بررسی مصاحبه‌های دیگر پروژه‌های مجموعه، جست‌وجوی اینترنتی و درنهایت فراخوان عمومی. اسناد و مصاحبه‌های مرکز اسناد انقلاب اسلامی و مرکز اسناد آستان قدس را بررسی کردیم. در اینجا کلیات مسیر پژوهشی پروژه و افراد اصلی مشخص شده بودند، عبدالرضا غنیان، آیت‌الله خامنه‌ای، مرحوم محمود کرامت و موارد چند دیگر. جلسه دعای ندبه غنیان در طول سالیان متمادی، ارتباط تنگاتنگی با مسجد کرامت داشت. به همین دلیل، بار‌ها و بار‌ها در جلسات این دعا شرکت کردیم. حضور هفتگی در این جلسه، برای ما برکات زیادی داشت. خیلی از آن بزرگواران، در طول همین هفته‌ها با ما آشنا و راضی به مصاحبه شدند. در همین جلسات، بعضی از سؤال‌های‌مان را از فرزندان مرحوم غنیان پرسیدیم و برخی از خاطرات ناگفته را نیز شنیدیم....»

نظر شما
جوان آنلاين از انتشار هر گونه پيام حاوي تهمت، افترا، اظهارات غير مرتبط ، فحش، ناسزا و... معذور است
captcha
تعداد کارکتر های مجاز ( 200 )
پربازدید ها
پیشنهاد سردبیر
آخرین اخبار