یارانهای که دولت برای آرد و نان اختصاص میدهد در برخی شرایط توسط دلالان منحرف میشود، برخی نانواها آرد یارانهای را با قیمتی بالاتر از قیمتهایی که دریافت کردهاند به کارخانه آرد میفروشند و کارخانه هم به ۱۰برابر قیمت میفروشد.
دولت گندم را به سه نرخ مختلف به نانوایان و صنایع غذایی میدهد، هر کیلو گندم وارداتی برای کشور حدود ۱۳هزارتومان تمام میشود، اما کیلویی ۶۵۰تومان به نانواهای دولتی، کیلویی ۹۰۰تومان به نانواهای آزادپز و هر کیلو ۲ هزارو ۵۰۰ تومان به صنایع غذایی تحویل میدهد. قرار شده است امسال دولت گندم را کیلویی ۱۱ هزارو ۵۰۰تومان از کشاورزان خریداری کند و حدود یک بیستم این قیمت به نانواها و یک پنجم قیمت به صنایع دهد. هر جا تفاوت قیمتی باشد فساد هم ممکن است ایجاد شود و بدین ترتیب یارانهای که با هدف تعدیل قیمت و کمک به اقشار کم درآمد پرداخت میشود به سر سفره آنها نیاید.
نتیجه پرداخت یارانه به گندم این شده که برخی کارخانههای ماکارونی گندم یارانه دار میگیرند و آنرا به کشورهای دیگر صادر میکنند مفهوم آن این است که آنها یارانه دولتی را به جیب مردم خارج میریزند.
برخی نانواها هم آرد دولتی را میگیرند و به نرخ بالاتر به کارخانهها داده و آنها هم به نرخ آزاد یعنی ۱۰برابر قیمت میفروشند. فروش آرد برای نانوایان آنقدر سود دارد که اگر بفروشند بیشتر از پخت نان برایشان سود دارد؛ و این پایان کار نیست؛ خبرهایی اخیراً وجود داشت مبنی بر اینکه آرد ایران به کشورهای افغانستان و عراق قاچاق میشود، اشتیاق به قاچاق یا دلیل خروج آرد از مرز تنها به دلیل تفاوت قیمت است.
گندم یارانهای در بخش نان هم برخی مواقع به مقصد اصلی خود یعنی سر سفره مردم نمیرسد، بررسیهای خبرنگار فارس حاکی است که برخی نانوایان، آرد دولتی را به نرخ آزاد میفروشند، آنها با کارخانههای آرد زد و بند میکنند بخشی از آرد دولتی سهمیهای خود را به نرخ بالاتری به کارخانهدار میفروشند.
مدیرعامل یک کارخانه آرد دراین خصوص گفت: «برخی نانواها حاضر هستند که بخشی از سهمیه خود را به نرخ بالاتری به کارخانه بفروشند. حتی برخی هم سهمیهای را که با کیسه دولتی دریافت کردهاند بعداً به قیمت بالاتری به کارخانه تحویل میدهند و کارخانه هم گونی را که آرم دولتی خورده تعویض میکند و در گونیای که نشانگر «آرد آزاد» است میریزد و گرانتر میفروشد.»
این کارخانه دار گفت: «هر کیسه آرد دولتی ۳۳هزارتومان و آرد آزاد ۴۰۰هزار تومان است، یعنی بیش از ۱۰برابر اختلاف قیمت است و این تفاوت قیمت هر کسی را وسوسه میکند.»
خبرنگار فارس با یکی از کارمندان این کارخانه هم صحبت کرد، وی گفت: «فروش آرد دولتی به نرخ آزاد توسط کارخانهها روال معمول شده و نانوایان و کارخانهها با هم گاوبندی میکنند و آرد دولتی را به نرخ آزاد میفروشند.»
وی در پاسخ به اینکه آیا بر میزان آردهایی که به نانوایان میدهند نظارتی نمیشود؟ گفت: «نظارتها دقیق نیست و نمیتوانند تشخیص دهند و یا نانواها کاری میکنند که بازرسان چشمپوشی میکنند. اگر نظارتها دقیق باشد این همه کمفروشی در نانواییها وجود نداشت، صدای مردم هم در آمده است، اما بازرس و ناظری جلوی آنها را نمیگیرد.»
پیشبینیهایی که مسئولان از تولید گندم امسال میگویند نشان میدهد که امسال هم حداقل باید ۵میلیون تنگندم وارد کنیم، این در حالی است که بزرگترین تأمینکنندگان گندم ما یعنی روسیه و اوکراین درگیری نظامی دارند و تقریباً صادرات این کشورها مختل شدهاست. از سوی دیگر کشورها واردات این محصول اساسی را بیشتر کردهاند و در انبارهای خود برای روز مبادا ذخیرهسازی میکنند به طوری که ۵۰ درصد گندم صادراتی در انبارهای چین جا خوش کرده است و همه اینها نشان میدهد که باید به فکر گندم و آرد کشور باشیم و اجازه ندهیم این گندم و آرد، به غیر از تأمین امنیت غذایی مردم به مجاری دیگری برود.
