اثری که هم اینک در معرفی آن سخن میرود، به اعزام زنده یاد حجتالاسلام والمسلمین محمد محققی لاهیجی به کشور آلمان و تأسیس مسجد پرآوازه هامبورگ از سوی مرجع اعلای وقت، یعنی آیتاللهالعظمی حاج آقا حسین طباطبایی بروجردی پرداخته است. هر چند پیشتر در این باره، مطالب متفرقهای در کتب تاریخی مختلف منتشر شده بود، اما این پژوهش، با اتکاء به اسناد موجود و به گونهای مستوفی، به تشریح ماجرا پرداخته و ابعاد گوناگون آن را، باز نمایانده است. «سفیر شیعه در غرب»، توسط مرکز اسلامی امام علی (ع) هامبورگ تدوین یافته و مرکز اسناد انقلاب اسلامی آن را منتشر ساخته است. ناشر در دیباچه این دفتر، در باب موضوع و محتوای آن، چنین آورده است:
«بسط و گسترش اسلام در اقصی نقاط عالم در طی قرون متمادی و به تبعآن وجود شیعیان و پیروان اهل بیت (ع) در کشورهای مختلف جهان، از روزگار دور توجه نهاد مرجعیت و روحانیت را برای حمایت و هدایت آنان جلب کرده بود، لذا اعزام مبلغانی برای آشنایی بهتر شیعیان با معارف اهل بیت (ع)، اقدامی در این راستا بود. این موضوع به ویژه در عصر مدرن و جابهجا شدن و مهاجرت برخی از ایرانیان به غرب، برای کار و تحصیل و احیاناً زندگی، مرجعیت شیعی ایران را بر آن داشت، تا مبلغانی را برای رسیدگی و تمشیت امور مذهبی معتقدان و اداره مساجد و اماکن مذهبی شیعیان، اعزام نمایند. در سال ۱۳۳۲، گروهی از ایرانیان مقیم هامبورگ، در یک گردهمایی، پیشنهاد تأسیس مسجدی را برای عبادت و برگزاری جلسات دینی مسلمانان، با مرحوم آیتالله العظمی بروجردی مرجع تقلید شیعیان جهان، مطرح کردند. ایشان در نامهای ضمن موافقت با اجرای این طرح، مبلغی را برای انجام دادن این کار، کمک کردند. همزمان با این اقدام، گروهی از بازرگانان تهران نیز، مسئولیت جمعآوری کمکهای مالی، برای احداث مسجد هامبورگ را برعهده گرفتند. بدین سان حجتالاسلام محمد محققی، به عنوان نماینده آیتالله بروجردی و نخستین امام مسجد هامبورگ، انتخاب شد. پس از ورود ایشان به هامبورگ، زمین مسجد که وجه آن از سوی یکی از تجار خیر ایرانی اهدا شده بود، خریداری شد. یک شرکت آلمانی به اتفاق مهندس حسین لرزاده معمار هنرمند ایرانی، مأموریت یافت تا طرح احداث مرکز اسلامی هامبورگ را در کنار دریاچه زیبای آلستر در هامبورگ، اجرا کند. مجموعه پیشرو، شرح مختصر و مستندی از تلاشها و تکاپوهای حجتالاسلام محققی به دست میدهد و در ضمن آن، به موقعیت کشور آلمان و وضعیت شیعیان در آنجا، روابط آنها با سایر مسلمانان آن دیار و نحوه تعاملاتشان با دولت آلمان میپردازد. بنایی که حجتالاسلام محققی پایهگذاری کرد، چندی بعد به دست آیتالله شهید دکتر سیدمحمد بهشتی، به پایگاهی برای وحدت مسلمین، محل عبادت و آموزش آنان و فعالیتهای انقلابی علیه رژیم پهلوی تبدیل شد و در انتشار افکار انقلابی، در میان ایرانیان مؤثر بود. مرکز اسناد انقلاب اسلامی در راستای معرفی فعالیتها و بزرگداشت خدمات حجتالاسلام محققی، اقدام به انتشار این کتاب کرده است. در پایان ضمن تقدیر از گردآورندگان اثر، از همکاران پرتلاش مؤسسه فرهنگی هنری، تقدیر و تشکر میکند...».
