فیلمها و گزارش و اخبار در مورد وضعیت استانها در قبل و بعد از انقلاب به خوبی گواه این ادعاست که انقلاب اسلامی سرآغاز تحولات بزرگ و بنیادین در کشور و به ویژه مناطق محروم و مرزی بوده و با گذری به روستاها به صورت عینی میتوان شاهد این تغییرات و پیشرفت آنها در زمینههای مختلف بود. کردستان از جمله استانهایی است که توانسته طی ۴۳ سال چهره خود را عوض کرده و تغییرات عمده و بنیادی را تجربه کند. استانی که حالا به عنوان یکی از مناطق قدرتمند در عرصه علم و دانش و صنعت در کشور مطرح است. تأمین معیشت خانوارها یا همان درآمد، یکی از شاخصها و مؤلفههای توسعه است که قبل از انقلاب در کردستان وضع خوبی نداشت زیرا عملاً هیچ صنعتی در این منطقه وجود نداشت و تولید ناخالص داخلی استان در حوزه صنعت تقریباً صفر بود و تمام درآمد این منطقه از حوزه کشاورزی و خدمات حداقلی تأمین میشد. جمعیت کردستان در سال ۵۷ حدود ۵۰۰ هزار نفر بود و الان با افزایش سه برابری به بیش از یکمیلیون و ۶۰۰ هزار نفر رسیده است. با اینکه استان سرسبز و با ظرفیتی مثل کردستان جمعیت کمی داشت، اما درآمد پایین مردم که بیشتر یک اقتصاد معیشتی بود آنها را در فقر گسترده نگه داشته بود.
تحولات صنعتی در این منطقه از ایران باعث شد تا ۲۹ واحد صنعتی بزرگ از مجموع ۷۸۰ واحد صنعتی که بالای ۵۰ نفر اشتغالزایی دارد، حدود ۶۰ درصد از اشتغال حوزه صنعت را بر عهده داشته باشد. مهمتر اینکه بیش از ۵۰ درصد از این میزان طی ۱۰ سال اخیر به بهرهبرداری رسیده است.
واحدهای بزرگ دارای ارزش افزوده به همین میزان در استان ایجاد شده و این نشان میدهد که شتاب حوزه صنعت در چند سال اخیر مطلوب بوده است. قطعاً یکی از ظرفیتهای مهم کردستان در حوزه اقتصاد مربوط به بخش کشاورزی است به طوری که تقریباً ۲۷ درصد ارزش افزوده و ۳۰ درصد اشتغال استان مربوط به این حوزه است. تنوع تولید محصولات کشاورزی نسبت به قبل از انقلاب در استان تفاوت کاملاً محسوسی پیدا کرده است و هم اکنون محصولات جدیدی مانند کلزا، زعفران و گندم و جو در این منطقه تولید میشود. در کنار این اقدامات شاهد توسعه باغات در سطح عظیمی در کردستان هستیم که این تنوعبخشی تولید محصولات در کنار پایین آوردن ریسک کشاورزی، افزایش درآمد و ایجاد امکان و ظرفیت فعالیت قدرت اقتصادی کردستان را بالا برده است.
سواد حرف اول را میزند
از میان جمعیت ۵۰۰ هزار نفری کردستان در قبل از انقلاب فقط ۲۹ درصد باسواد بودند، این در حالی است که با وجود افزایش سه برابری جمعیت نسبت به قبل از انقلاب این رقم به ۸۲ درصد رسیده است. این پیشرفت و تحول یکی از مهمترین شاخصهای توسعه انسانی به شمار میآید. چراکه توسعه انسانی شامل آموزش، بهداشت و درآمد است. همچنین جمعیت دانشجویی استان در سال ۵۷ حدود ۲۲۰ نفر بود که در تربیت معلم وابسته به دانشگاه کرمانشاه مشغول به تحصیل بودند. ولی هم اکنون بیش از ۶۰ هزار دانشجو در بیش از ۴۰ رشته در سطح استان مشغول به تحصیل هستند که خروجی این جمعیت دانشگاهی تربیت افرادی خلاق، نوآور و متخصص و توانمند در رشتههای مختلف تحصیلی است. اگر به آمار مرگ و میر مادرها به همراه نوزادانشان در هنگام زایمان نگاهی بیندازیم به خوبی میتوانیم پیشرفت در حوزه پزشکی را لمس کنیم.
شهرکهایی برای رشد صنعت
در زمینه ایجاد شهرکهای صنعتی به عنوان یکی از ظرفیتهای مهم در رونق اقتصادی و اشتغالزایی در چند سال اخیر رشد خوبی شکل گرفته هر چند خیلی مطلوب و برابر انتظارات مردم نیست، اما اقدامات آنقدر چشمگیر است که بستر برای ورود سرمایهگذار را آماده کند. در گذشته سیستم اداری در استان کارش این بوده که اعتباری از مرکز بیاید و با استفاده از آن زیرساختها را ایجاد کنند و بخش خصوصی هم بعد از ایجاد زیرساختها برای سرمایهگذاری ورود پیدا کند.
ولی حالا کارها به صورت استانی و با برنامهریزی ملی پیش میرود که سرعت خوبی به انجام پروژههای عمرانی داده است. تحولات علمی در کردستان را نمیتوان نادیده گرفت. انقلابی که از رشد علمی و پژوهشی تا رشد تعداد دانشجو را در بر گرفت و اصل سیاستگذاریهای حوزه پژوهشی را «ارتباط بیشتر دانشگاه کردستان با دانشگاههای خارج از کشور» تعریف کرد. شکستن حصار و چارچوب محدود در ورود به مسائل ملی، منطقهای و بینالمللی نیازی بود که در این استان اتفاق افتاد.
توجه ویژه به زیرساختهای پژوهشی، تقویت بحثهای نرمافزاری و سختافزاری دانشگاه، افزایش و قدرتمند کردن ساختار مدیریت پژوهشی و ارتباط دانشگاه با صنعت و ایجاد بسترها و کانالهای ارتباطی، کیفیسازی و تأثیرگذاری پژوهشی و بینالمللی کردن دانشگاه و توسعه ارتباطات بینالمللی از جمله سیاستهای اصلی دانشگاهها در بعد از انقلاب است.
مشت نشانه خروار است
میگویند مشت نشانه خروار است. با گذری به یکی از شهرستانهای کردستان به نام بانه و مشاهده میزان پیشرفت و ارتقای آن میتوان مناطق دیگر آن را نیز متصور شد که در چه وضعیتی هستند. بعد از انقلاب اسلامی کارها و اقدامات خوبی در حوزههای مختلف توسعه و آبادانی بانه انجام شده که البته این کارها از سال ۷۰ شروع شد. چراکه تا قبل از آن انجام کارهای عمرانی در این شهرستان به واسطه مرزیبودن و حضور گروهکهای ضدانقلاب در سالهای اول انقلاب غیرممکن بود.
۱۱۵ هزار و ۳۲۵ نفر از جمعیت ۱۵۸ هزار و ۶۹۰ نفری شهرستان بانه را جمعیت شهری تشکیل میدهند که در چهار شهر این شهرستان زندگی میکنند. در حال حاضر به بیش از ۳۰ هزار مشترک شهری در این شهرستان خدمات از طریق اداره آب و فاضلاب ارائه میشود. تصفیهخانه فاضلاب شهر بانه از سال ۹۵ به بهرهبرداری رسیده که ظرفیت حجم کنونی آن تصفیه فاضلاب ۱۱۰ هزار نفر است ضمن اینکه عملیات انتقال آب برای آبیاری فضاهای سبز شهری و پارکها نیز آغاز و بخشی از آن به بهرهبرداری رسیده است. تا قبل از انقلاب تنها شهر بانه آن هم در حد کاملاً محدود دارای برق بود، اما هم اکنون چهار شهر و ۲۶۳ روستای این شهرستان از نعمت برق بهرهمند هستند.
امروز نه تنها شهرها بلکه تمام روستاهای این شهرستان از نعمت برق بهرهمند هستند، حتی روستاهایی که ایجاد شبکه برق با توجه به اینکه دو خانواده هستند به لحاظ هزینهای ضرر ده است به وسیله نیروی خورشیدی برقدار شدهاند. در کنار بهرهمندی جمعیت شهری بانه به ۱۱۹ روستای این شهرستان گازرسانی شده و تمام روستاهای بالای ۲۰ خانوار جمعیت در این شهرستان از نعمت گاز بهرهمند هستند.
