به دلیل سیاستهای نامناسب دولتها در توسعه حمل و نقل شهری و کمبود وسایل نقلیه عمومی، تعداد خودروها هر روز در شهر افزایش مییابد و شهر به جای شهر انسانمحور حالا به شهر خودرومحور و پارکینگی بزرگ تبدیل شدهاست. در کنار تشدید بار ترافیکی شهری، کمبود جای پارک حاشیهای و کمبود پارکینگ سبب شدهاست تا علاوه بر هدررفت وقت و افزایش ترافیک، مصرف سوخت هم افزایش یابد و اعصاب بیشتری از مردم در ترافیک خرد شود. ساماندهی پارک حاشیهای به منظور کنترل بار ترافیکی از یکسو و درآمدزایی پایدار ازسوی دیگر بر ضرورت توجه به پارک حاشیهای افزودهاست. شورای پایتخت در لایحه بودجه ۱۴۰۱ افزایش ۲۵ تا ۲۸ درصدی عوارض نرخ پارک حاشیهای را در نظر گرفتهاست. پارک حاشیهای را نمیتوان نادیده گرفت، باید آن را مدیریت کرد و در عین حال جلوی آسیبهای پارک حاشیهای را هم گرفت.
تهران حدود ۴۰۰ هزار فضای پارک دارد که با توجه به تعداد میلیونی خودروها ناکافی است. تردد خودرو برای یافتن جای پارک در معابر شهر تهران علاوه بر تشدید ترافیک، باعث هدر رفت زمان و مصرف سوخت اضافی هم شدهاست.
کمبود یک میلیون و ۵۰۰ هزار فضای پارک
سیدجعفر تشکری هاشمی، عضو شورای شهر تهران در مورد افزایش ۲۸ درصدی نرخ پارک حاشیهای گفت: پیشنهاد ما هم همین افزایش ۲۵ تا ۲۸ درصدی است. به هر حال پارک حاشیهای نیاز اضطراری است و درآمد ناشی از آن باید صرف بهبود وضعیت عبور و مرور در پایتخت شود. به گفته آقامیری، دیگر عضو شورای شهر، تهران ۵۰۰ مجتمع پارکینگ که حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار فضای پارک میشود کم دارد که باید برای آن چارهاندیشی کرد.
حاشیههای پارک حاشیهای
متأسفانه به رغم رأی دیوان مبنی بر اینکه استفاده اختصاصی از پارک حاشیهای از سوی هیچنهاد، شخص و ادارهای امکانپذیر نیست و جای پارک باید در اختیار عموم باشد، برخی از سازمانها، دستگاههای شهری و ارگانهای دولتی همچنان با گذاشتن موانعی اقدام به مسدود کردن محل پارک خودروها میکنند. اجرای رأی دیوان در این زمینه نیازمند مداخله نهادهای قهری است.
طرح مدیریت هوشمند پارک حاشیهای
طرح مدیریت هوشمند پارک حاشیهای در بسیاری از مناطق شهر تهران همچون منطقه ۲، با نصب تابلوها و خطکشیها آماده اجرا است. حاشیه خیابانها علاوه بر خطکشی جدید، با تابلوهای آبیرنگی متمایز میشود که نشان میدهد هزینه پارک کردن در کنار این خیابانها به شکل هوشمند دریافت میشود. در طرح مدیریت هوشمند پارک حاشیهای، متقاضیان باید برای ثبتنام و درج مشخصات خودرو در سامانه «تهران من» اقدام کرده و سپس حساب شهروندی خود را شارژ کنند. اطلاعات مدت پارک خودرو و هزینه آن از سوی خودروهای مجهز به دوربین که در طول روز معابر را کنترل میکنند، ثبت و محاسبه میشود و هزینه آن بهصورت خودکار از حساب شخص در «تهران من» برداشت خواهد شد.
تصویب نرخ عوارض پارک حاشیهای ۱۴۰۱
اعضای شورای شهر تهران لایحه نرخ عوارض پارک حاشیهای برای سال آینده را به تصویب رساندند. مجتبی شفیعی معاون حملونقل شهرداری تهران با بیان اینکه تا پایان امسال موظف هستیم ۲۰ هزار فضای پارک حاشیهای در مناطق ۲ و ۶ و ۷ به صورت مکانیزه ساماندهی کنیم، گفت: در لایحه ۱۴۰۱ تعیین شدهاست که شاهد افزایش ۲۵ تا ۲۸ درصدی عوارض نرخ پارک حاشیهای باشیم که بر اساس مدت زمان توقف نیم ساعت اول رایگان و تا دو ساعت توقف برای خودروهای سواری و وانت بار از هزارو۲۵۰ تومان در سال جاری به هزارو۶۰۰ تومان و بعد از دو ساعت از هزارو۶۰۰ به ۲هزار تومان افزایش نرخ خواهیم داشت. برای کامیون و مینیبوس نیز این نرخ ۲۵ تا ۲۸ درصد افزایش مییابد. معاون شهردار تهران با بیان اینکه شهرداری مکلف شدهاست، فضاهای پارک را به صورت برخط به مردم اطلاع دهد، گفت: فعلاً از نظر فنی زیر ساخت این مهم وجود ندارد، اما روش فعلی میتواند ادامه داشته باشد. گفتنی است در لایحه ۱۴۰۱ پیشنهاد شدهاست که در ساعت پیک ترافیک ضریب نرخ پارک حاشیهای ۵/۱ درصد افزایش یابد. همچنین شهرداری مکلفشده در سال ۱۴۰۱ نسبت به مکانیزه کردن ۱۲۰ هزار فضای پارک اقدام کند.