سرویس اقتصادی جوان آنلاین: فعالان بازار گوشت نسبت به افزایش ۴۰درصدی عرضه دام به کشتارگاهها هشدار دادند و معتقدند: اگر دولتمردان فکری نکنند در ماههای آینده با افزایش قیمت گوشت مواجه خواهیم شد.
به گزارش فارس، رشد ۴۰درصدی عرضه دام به کشتارگاههای کشور زنگ خطر برای افزایش قیمت دام در ماههای آینده را از هم اکنون به صدا درآورده است مگر اینکه دولت به فکر باشد و راهکار مقابله با آن را اجرا کند. قیمت گوشت سال گذشته هم به گواه مرکز آمار ۵۰درصد رشد قیمت داشته و افزایش بیشتر، این محصول اساسی و ضروری را در سبد خانوار کمرنگتر خواهد کرد.
در نگاه نخست شاید اینطور تلقی شود که افزایش عرضه دام به کشتارگاه به دلیل زیاد شدن تولید است، اما اینطور نیست و عمدتاً به دلیل افزایش هزینههای تولید و بالا رفتن قیمت نهادهها و خوراک دام و طیور است که از دو سال پیش گریبانگیر دامداران و مرغداران کشور شده و اعتراضهای زیادی از سوی آنها وجود داشته که موجب ضرر و زیان آنها شده است و برای تأمین خوراک مجبور میشوند بخشی از دام را بفروشند یا دامداری خود را تعطیل کنند.
قیمت گوشت افزایش مییابد، اگر امروز فکری نکنیم
احتمال افزایش قیمت گوشت در ماههای آینده به این دلیل مطرح است که بسیاری از دامداران، دام مولد و آبستن را روانه کشتارگاهها میکنند که اینها میتوانست در آینده نزدیک گوساله جدید به دنیا بیاورد یا زنجیره تولید را تداوم بخشد، گرچه آمار مشخصی وجود ندارد که چه میزان دام مولد و آبستن به کشتارگاهها روانه میشود، اما گزارشهای مختلفی از استانها وجود دارد که مدیران دامپزشکی هر گونه کشتار دام آبستن را ممنوع کردهاند.
مرکز آمار اخیراً از افزایش ۴۰درصدی عرضه دام در کشتارگاهها خبر داده و اعلام کرده است، مقایسه عملکرد کشتارگاههای رسمی کشور در شهریور ۱۴۰۰ با ماه مشابه سال ۱۳۹۹ نشاندهنده افزایش ۴۰درصدی مقدار عرضه گوشت قرمز در کشتارگاههای رسمی کشور است. بر اساس نتایج این طرح، وزن گوشت قرمز عرضه شده انواع دامهای ذبحشده در کشتارگاههای رسمی کشور در شهریور ۱۴۰۰جمعاً ۵۵ هزارو۸۷۵ تن گزارش شده که سهم گوشت گاو و گوساله بیش از سایر انواع دام بوده است.
مقایسه عملکرد کشتارگاههای رسمی کشور در شهریور ۱۴۰۰ با ماه مشابه سال ۱۳۹۹ نشاندهنده افزایش ۴۰درصدی مقدار عرضه گوشت قرمز در کشتارگاههای رسمی کشور است. مقدار عرضه گوشت در شهریور ۱۴۰۰ نسبت به ماه مشابه سال ۱۳۹۹ برای گوسفند و بره ۷۱درصد، برای بز و بزغاله ۳۷درصد، برای گاو و گوساله ۲۳درصد، برای گاومیش و بچهگاومیش ۳۰درصد و برای شتر و بچهشتر ۳۹درصد افزایش داشته است.
برنامه اشتباه آزادسازی صادرات
وزارت جهاد کشاورزی اخیراً صادرات دام زنده را برای متعادل کردن عرضه و تقاضای دام آزاد کرده است، اشتباهی که رخ داده این است که عرضه دام را به عنوان دام مازاد تلقی کرده، اما به این مفهوم نیست و افزایش تولید در کشور رخ نداده است و کارشناسان معتقدند صادرات میتواند به بازار گوشت بیشتر ضربه بزند.
کشور در شرایط عادی سالانه ۱۰۰ هزار تن باید واردات انجام دهد تا نیاز تأمین شود. افزایش عرضه دام که اکنون شکل گرفته ناشی از افزایش تولید نیست بلکه حالت اضطرار و فشاری است که دامداران را مجبور کرده هر چه دام دستشان است به بازار عرضه کنند و ادامه این کار شکاف عرضه و تقاضا را در ماههای آینده بیشتر خواهد کرد.
چه باید کرد؟
فشار منتقدان موجب شد وزارت جهاد کشاورزی این بار تصمیم مناسبی بگیرد و شرکت پشتیبانی امور دام کشور را مکلف کرد که دام روستاییان و عشایر را خریداری کند. شورای قیمتگذاری و اتخاذ سیاستهای حمایتی محصولات اساسی کشاورزی در جلسه مورخ سوم آبان قیمت خرید حمایتی دام روستایی تولید شده را تصویب کرد، بر این اساس قیمت هر کیلوگرم بره زنده نر پرواری ۶۲ هزار تومان و گوساله زنده پرواری ۵۹ هزار تومان تعیین شد.
همچنین شرکت پشتیبانی امور دام کشور مکلف به خرید دام مازاد دامداران شد. لازمه این کار این است که این شرکت دولتی پول دامداران را به موقع بپردازد وگرنه به سرنوشت خرید تضمینی گندم دچار خواهد شد که کشاورز ترجیح میدهد به جای تحویل به سیلوی دولتی به دلال بفروشد.
مزیتی که خرید و ذخیرهسازی از سوی دولت به جای صادرات دارد این است که هر زمانی نیاز بود به راحتی میتوان به بازار تزریق و قیمت بازار را متعادل کرد، در حالی که اگر صادرات میشد، دولت مجبور میشد علاوه بر کسری ۱۰۰ هزار تنی هر سال به اضافه میزان صادرات امسال، واردات انجام دهد که این کار اولاً در شرایط تحریم بسیار سخت است و ثانیاً هزینه گوشت وارداتی برای کشور گرانتر از خرید داخل، تمام میشود.
چرا دامدار دام خود را به کشتارگاه میفرستد؟
شاید سؤال این باشد که چرا دامدار دامهای خود را در هر شرایطی به جای اینکه نگه دارد، ترجیح میدهد به کشتارگاه بفرستد؟ واقعیت این است که دامدار میخواهد از شر و ضرر و زیانی که روزانه به او تحمیل میشود، خلاص شود. افزایش شدید هزینههای تولید، از خوراک گرفته تا دارو و واکسن و هزینه کارگری و غیره، شرایط تولید را سختتر کرده است. ۷۰درصد هزینههای یک دام که به خوراکش مربوط میشود قیمتهای گرانی دارد و به راحتی هم در دسترس دامدار نیست و دامدار با قیمتهای پنج برابر نرخ دولتی از بازار آزاد تهیه میکند، بازار خوراک دست دلالان و رانتخواران افتاده است و آنها قیمت را تعیین میکنند. وابستگی بیش از ۷۰درصدی کشور به واردات خوراک دام، وجود رانت و فساد و دلالی عمدتاً به دلیل اختصاص ارز ۴ هزارو ۲۰۰ تومانی، موجب شده است نه تنها منافع ارز دولتی به دامدار نرسد بلکه بازار سیاههایی که تشکیل شده روزگار دامدار را سیاه کرده است.
۴ راهکار برای رفع مشکل
با درک این موضوع که رشد ۴۰درصدی روانه شدن دام به کشتارگاهها نه به دلیل افزایش تولید بلکه استیصال آنها در تأمین هزینههای تولید بوده است، میتوان چند راهکار ارائه کرد.
اولین راهکار این است که یارانه ارز ۴ هزارو ۲۰۰ تومانی به جای واردات به بخش تولید اختصاص یابد که تولیدکننده بتواند هزینه خود را مدیریت کند. در مدل فعلی که به واردات داده میشود تنها واردکنندگان و مشتی دلال و رانتخوار از آن منتفع میشوند. این ارزها داده میشد که قیمت کالای مصرفی کاهش یابد، اما قیمتها چندین برابر شده است.
دومین راهکار این است که دولت حتی اگر لازم باشد یارانه بیشتری به تولید بپردازد تا بخش کشاورزی و دام با قدرت ادامه یابد. همچنان که اغلب دولتها یارانه بخش کشاورزی را در اولویت قرار میدهند، هزینه واردات بسیار بیشتر از تولید داخل است، دولت گندم را از کشاورز داخلی ۵ هزار تومان، اما از کشاورز خارجی ۱۲ هزار تومان میخرد.
سومین راهکار این است که نقطه ضعف تولید دام کمبود علوفه و خوراک است که کشور ۷۰درصد وابسته است از این رو کشور باید برنامه کاهش وابستگی داشته باشد.
چهارمین راهکار این است که بخش تحقیق و پژوهش تقویت شود، عقبماندگی در این بخش زیاد است، ۴۰ سال است تنها گاو هلشتاین وجود دارد، اما در این مدت دنیا کارهای گستردهای انجام داده است.
