به گفته مدیر دفتر ادبیات مقاومت و پایداری، عراق در جنگ تحمیلی به جز ویرانی، ادبیات را نیز از خود به جا گذاشت، به طوری که ۶۰ عنوان کتاب از اسرای عراقی که در ایران نگهداری میشدند، نوشته شده که این امتیاز بزرگی است و در هیچ جای دنیا این امر سابقه ندارد.
مرتضی سرهنگی در آیین رونمایی از کتاب «نگاهبان»؛ ۵۰ خاطره از نیروهای نگهدارنده اسیران عراقی در ایران با اشاره به نحوه نگهداری اسرای عراقی در ایران عنوان کرد: ارتش نقش پیشانی را در نگهداری اسرای عراقی در ایران داشت. عراق در جنگ تحمیلی به جز ویرانی، ادبیات را نیز از خود به جا گذاشت، به طوری که ۶۰ عنوان کتاب از اسرای عراقی که در ایران نگهداری میشدند، نوشته شده است. این امتیاز بزرگی است و در هیچ جای دنیا این امر سابقه ندارد. اسیر در هر جنگ دیگری همین که زنده میماند، هنر کرده است، اما طی جنگ تحمیلی اسرای عراقی، دست به قلم بردند و خاطراتشان را نیز نوشتند.
وی با بیان اینکه در آن زمان من خبرنگار بودم، به شرایط اردوگاههای اسرای عراقی در ایران اشاره کرد و گفت: سعی میکردم تا ظهر کارهایم را در دفتر روزنامه انجام دهم و بعد برای انجام مصاحبه به اردوگاه میرفتم و ناهار را در آنجا میخوردم چراکه غذایی که اردوگاه به اسرا میداد به مراتب بهتر از غذایی بود که ما در روزنامه میخوردیم.
عزیزی از اعضای کمیسیون نگهداری از اسرای عراقی در ایران، دیگر سخنران این آیین بود. وی با اشاره به این بیت از استاد «شهریار» که «به جز از علی که گوید به پسر که قاتل من/ چو اسیر توست اکنون به اسیر کن مدارا»، ادامه داد: فرهنگ نیروهای نگهدارنده اسرا الهامگرفته از منش و سیره امام علی (ع) بود. منش این نیروها در نگهداری از اسرای عراقی، چنانکه امام (ره) نیز تأکید کرده بودند، اسلامی، انسانی و ایرانی بود، این در حالی بود که نیروها تا پیش از این آموزش اسیرداری ندیده بودند.
وی با اشاره به پیام امام (ره) یادآور شد: رسیدن به این مرحله که طعم شیرین اسلام به اسرا چشانده شود، نیازمند مقدماتی بود و تنها متوجه شرایط فیزیکی نبود. بسیاری از این اسرا از مقدمات امور دینی اطلاعی نداشتند، اما در طول دوران اسارت خود، باسواد میشوند، قرآن و نهجالبلاغه را حفظ میکنند، در کلاسهای آموزشی امور اسلامی شرکت میکنند و همیشه در نماز جمعه یک بخشی وجود داشت که اسرا در آنجا حاضر میشدند و در نماز جمعه شرکت میکردند. نتیجه این نوع رفتار اسلامی، انسانی و ایرانی این شد که بیش از ۱۰ هزار نفر به لشکر بدر رفتند و در عملیاتهای مختلف از جمله کربلای ۲ شرکت کردند. همچنین در زلزله منجیل که اتفاق افتاد نیز تعدادی از اسرای عراقی حاضر شدند و شروع به کشف اجساد جانباختگان کردند.
اسرای عراقی در موکبهای اربعین
وی افزود: به تأکید امام (ره) با اسرا طبیبانه برخورد کردیم. در حال حاضر بسیاری از این اسرا در موکبهای اربعین حضور دارند و به فارسی صحبت میکنند. خاطرم است ما بخشی را برای تهیه پرچم داشتیم. یکی از این اسرا گفته بود که من فقط پرچم «اللهاکبر» و «محمد رسولالله» را درست میکنم. ما هم به او ایرادی نگرفتیم، اما پس از مدتی با توجه به نحوه برخورد نیروهای نگهدارنده اسرا، آمد و گفت که من دلم میخواهد فقط پرچم «یا زهرا (س)» بدوزم.