استفاده از جنگلها و بوستانها مانند هر کار دیگری باید دارای قاعده و اصول باشد. فراهم آوردن تسهیلات در جنگلها و بوستانها با بهترین شیوه برای پیشگیری از وقوع حریق و حوادث و همچنین مقابله سریع و بهینه با این خطرات در این مکانهاست. ایجاد راههای ورودی و خروجی به جنگلها، تعبیه تابلوهای راهنما، تعیین محلهای مناسب برای توقف خودروها و اقامتگاههای موقت روباز یا سرپوشیده( با استفاده از چادر و خیمه) ایجاد شبکههای آب و برق رسانی و سرویسهای بهداشتی، اجاقهای فلزی زغالسوز برای پخت وپز یا گرم کردن غذا، تعبیه سطلهای در پوشیده فلزی برای زباله به تعداد کافی، تعیین فضای مناسب برای بازی کودکان از تسهیلات ضروری این گونه مکانهاست.
- ارائه بروشورهای راهنما به همراه توصیههای هشداردهنده ایمنی در جنگلها که جنبه آموزش و یادآوری برای استفادهکنندگان دارد از سوی مدیریت حفظ و نگهداری بوستانها و مکانهای سبز بسیار مناسب و مفید خواهد بود.
- به مدیریت حفظ و نگهداری جنگلها توصیه شود با آمادهباش کامل و بسیج نیروها و امکانات خود در جهت تأمین ایمنی هر چه بیشتر این مکانها بکوشند. ایجاد پستها و برجکهای نگهبانی، سرکشی دقیق مرتب و شبانهروزی در نقاط مهمجنگلها بسیار ضروری است. نگهبانان جنگلها باید با اصول ایمنی و مقابله با حریق و اطفای آن آشنایی کامل داشته و به امکانات مناسب اطفایی همچون خاموشکنندهها مجهز باشند. منابع تأمین آب و چگونگی استفاده بهینه از این منابع را شناسایی کرده باشند تا در مواقع ضرورت آتش را قبل از توسعه در نطفه مهار و اطفا نمایند.
برقراری ارتباط و هماهنگی با ایستگاههای آتشنشانی محلی و منطقهای نیز ضروری است.
- استفادهکنندگان باید از راههای تعیین شده به جنگل وارد شوند و در صورتی که از خودروی شخصی استفاده کنند باید خودروی خود را در محلهای مخصوص توقف خودرو متوقف و از توقف در محلهای غیر خودداری نمایند. فراموش نکنید که توقف خودرو روی علفها و برگهای خشک خطرناک است ؛زیرا ممکن است در هنگام روشن کردن خودرو ( استارت زدن) و ایجاد جرقه در لوله اگزوز، علفها و برگهای خشک آتشگرفته و در اندک مدتی شعلهور شوند.
- در صورتیکه تصمیم دارید به مدت کم یا مدتدار با زدن خیمه در جنگل اقامت کنید، در هر صورت سعی کنید در محلهایی که برای این منظور تعیین شده اقامت کنند و در هر صورت محل اقامت خود را تا شعاع 10 متری از خس و خاشاک و برگها و علفهای خشک روی زمین پاکسازی کنید.
- در صورتیکه میخواهید با افراشتن چادر(خیمه) و برای چندمین روز در جنگل اقامت کنید حتماً وسایل و امکانات مورد نیاز مانند مواد غذایی مناسب و کافی، روشنایی، چراغ قوه، لباس گرم و مناسب و وسایل کمکهای اولیه درمانی و... را بههمراه داشته باشید.
- در هنگام بر افراشتن چادر دقت کنید که باعث تخریب پوشش گیاهی نشوید و از زخمی کردن درختان و یا شکستن شاخههای آنها و یا زدن میخ به آنها خودداری کرده و رعایت این امر را خصوصاً به کودکان یادآوری کنید.
- به کودکان یادآوری کنید که از محل زیاد دور نشوند و خطر گم شدن در جنگل و یا حمله حیوانات ساکن جنگل را به آنها یادآوری و گوشزد کنید.
- حتیالمقدور سعی کنید که در هنگام اقامت در جنگل از غذاهای سرد و مطمئن استفاده و چای را به ظروف مخصوص(فلاسک) نگهداری و استفاده کنید اما اگر میخواهید از غذای گرم استفاده کنید وسایل و امکانات پختوپز مناسب را همراه بیاورید تا مجبور به برافروختن آتش نشوید و تا میتوانید از افروختن آتشدر جنگلها خودداری کنید.
- اگر به اجبار برای روشن کردن آتش یا چراغ نفتی، نفت را در خودروی خود حمل میکنید، حتماً آن را در ظرف دربسته فلزی با گنجایش حداکثر سه لیتر حمل کرده و در هنگام استفاده دقت کنید که نفت را روی زمین و پوشش گیاهی نریزید.
- هنگام استفاده از کبریت برای روشن کردن گاز پیکنیک یا چراغ نفتی و یا هر چیز دیگر حتماً دقت کنید که چوب کبریت نیم سوخته یا نیمه مشتعل را روی زمین نیندازید چرا که چوب کبریت نیمه سوخته عامل ایجاد بسیاری از حریقها و جنگلها در بستانهاست لذا پس از استفاده، از خاموش شدن آن اطمینان حاصل کنید.
- استفاده کردن از هوای پاک طبیعت سبز و تفریح و استراحت با کشیدن سیگار و استعمال دخانیات مغایرت و تناقض دارد. ته سیگار روشن عامل تعداد زیادی از حریقهای جنگلها و بوستانهاست. لذا توصیه میشود هیچگاه در این اماکن اقدام به کشیدن سیگار و استعمال دخانیات نکنید و یا حداقل ته سیگار نیمه روشن خود را روی زمین پرتاپ نکنید و از خاموش شدن کامل آن مطمئن شوید.
- اگر تحت شرایط اضطراری مجبور به روشن کردن آتش در جنگل شدید حتماً در محلهای تعیین شده از سوی مسؤولان(اجاقهای فلزی مخصوص) به این کار اقدام کنید.
- در صورتیکه توسط مسؤولان نگهداری از جنگل محلهای خاصی برای برافروختن آتش تعیین نشده بود و شما مجبور به برافروختن آتش بودید ضروری است محل مناسب و بدون درخت و پوشش گیاهی پیدا کنید و تا شعاع حداقل سه متر زمین را از خس و خاشاک و برگهای خشک پاک کنید و سپس زمین را مقداری بکنید و گود کرده و خاک کنده شده را به صورت خاکریز در اطراف گودال جمع کنید و با چیدن تعدادی سنگ بر روی خاکریز به صورت دایره اجاق کوچکی درست کنید. توجه کنید که بیشتر از حجم گودال آتش نیفروزید.
- در صورت بر افراشتن خیمه مراقب باشید که محل ایجاد اجاق دور از خیمه باشد و حتی در صورت استفاده از چراغ گاز پیکنیک و یا چراغ این وسایل را در بیرون خیمه و با حفاظ در مقابل وزش باد مورد استفاده قرار دهید.
- هرگز مسؤولیت بر افروختن آتش را بر عهده کودکان و نوجوانان قرار ندهید و اجازه ندهید که آنها تحت هیچ شرایطی در جنگل آتش بازی کنند و خطرات این کار را همواره به آنها گوشزد کنید.
- حتیالمقدور از زغال چوب و یا چوبهای خشک برای روشن کردن آتش استفاده کنید و اجازه ندهید که کودکان و نوجوانان برای جمعآوری چوب، شاخههای درختان را شکسته، بوتهها را کنده و به پوشش گیاهی و درختان آسیب وارد آورند.
- ایجاد آتش در جنگلها به حسب ضرورت و برای مدت محدود و مشخصی میتواند انجام شود و پس از استفاده از آن باید برابر ضوابط ایمنی کاملاً آن را اطفا کرد. بنابراین روشن کردن آتش برای تأمین روشنایی در هنگام شب و یا برای گرم شدن کار بسیار خطرناکی است.
- دقت کنید که در هنگام استفاده از آتش، خود و دیگران و به ویژه کودکان در نزدیکی آن قرار نگیرند زیرا در اثر گرم شدن سنگها امکان ترکیدن و پرتاب تکههای آن به اطراف و در نتیجه صدمه دیدن افراد وجود دارد.
- پس از استفاده از آتش با خفه کردن آن به وسیله ریختن خاک و پاشیدن آب از خاموش شدن آن اطمینان حاصل کنید و در زمانی که در حال ترک جنگلهستید مجدداً با ریختن خاک مرطوب بر روی خاکستر آتش از احتراق مجدد آن جلوگیری کنید.
- هرگز در حین حرکت با خودرو در جادههای جنگلی، ته سیگار روشن و یا چوب کبریت نیمه مشتعل را به بیرون پرتاب نکنید. زیرا در این صورت و به احتمال زیاد باعث وقوع حریق در جنگل خواهید شد.
