محمد رضا هاديلو
هنوز هم اگر بخواهيم يکي از استانهاي کشور در ميزان بيکاري را نام ببريم حتما بايد نام سيستان و بلوچستان را هم در ليست داشته باشيم. منطقه اي گرم و خشک در جنوب شرقي کشور که به خاطر شرايط اقليمي و کم آبي و تا حدودي هم بي توجهي مسئولان، از درد بيکاري به شدت رنج مي برد. اما حالا برخي نهادهاي خدمات رسان عزم خود را جزم کرده اند تا با سرمايه گذاري هاي خود در بخش اشتغال، قدم هايي براي رفع معضل بيکاري در سيستان و بلوچستان بردارند که در اين ميان ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) سر آمد همه آنهاست. ستادي که که با اشتغالزایی گستردهی بنیاد برکت در شهرستان دلگان سیستان و بلوچستان و با راهاندازی و به بهرهبرداری رساندن ۲۶۰ طرح اشتغالزایی با ظرفیت ایجاد ۶۲۰ فرصت شغلی در اين شهرستان توانسته دلگان را در قیاس با سایر شهرهای استان به صدر جدول ليست اشتغالزايي برساند.
***
بر اساس گزارش هاي مرکز آمار ايران، وضعيت اشتغال در کشور چندان مطلوب نيست و نرخ بيكاری نشان میدهد كه در بهار امسال حدود 12 درصد از جمعيت فعال کشور بيكار بودهاند.
در اين ميان استانهاي چهارمحال و بختياري و کرمانشاه و سيستان و بلوچستان در صدر استانهاي با نرخ بيکاري بالا هستند.
با اين اوصاف گويي برنامه هايي براي کاهش اين رقم و بالا بردن آمار شاغلين در استانها ارايه شده که در همين راستا قرار است برای ایجاد اشتغال پایدار در سيستان و بلوچستان، قسمتی از کسب و کارهای جدید و به روز را در کنار کسب و کارهای سنتی شکل بدهند.
ولي در گام اول بايد گفت که براي هر برنامه اي حتما مديريت کارآمدي نياز است و اگر قرار است کاري صورت بگيرد و به نتيجه برسد، حتما بايد به دست مديري لايق سپرده شود.
در همين رابطه و بر اساس ارزیابیهايي که در معاونت توسعه، کارآفريني و اشتغال وزارت کار و رفاه اجتماعي صورت گرفته، مشخص شده عملکرد کارگروههای اشتغال استانهایی که عقب تر از دیگر استانها هستند، خوب نیست و این به ضعف مدیریت برمی گردد، اما سیستان و بلوچستان در این ارزیابیها نشان داده که از مدیریت خوبی برخوردار است.
ارزیابیها نشان داده است که در حوزه اشتغال روستاییان هر زمانی که مديران فقط به سراغ تسهیلات اشتغال زایی رفته اند و برنامهای پشت آن وجود نداشته، سبب ایجاد اشتغال پایدار برای عشایر و روستاییان نشده است بنابراین باید مسئولان استان ها به دنبال راهکارهای عملی دیگر بدون تسهیلات هم باشند.
البته شنيده شده بزودی سامانه نظارتی در اختیار استانها قرار میگیرد تا انحرافها پایش، اصلاح و دوباره در برنامهها منظور شود. بنابراين بانکها باید بر اساس ماده ۷ دستورالعمل تسهیلات اشتغال زایی با فرض این که سرمایه گذار و متقاضی برای تکمیل مدارک خود نیازمند زمان بیشتری است، این فرصت را در اختیار آنها قرار گرفته و انعطافپذیری بیشتری از خود نشان دهند.
هر چند ارزیابی عملکرد استانها بر اساس گزارش دستگاهها و جذب تسهیلات اشتغال زایی بوده اما این موضوع در پرداخت تسهیلات ملاک نیست بلکه بر اساس مصوبه مجلس و دستور مسئولان نظام که بر ایجاد اشتغال برای جوانان تاکید دارند، عمل میشود و بانکها این موضوع را باید در تعهد نامههای خود با متقاضیان لحاظ کنند.
در وزارت کار تاکيد شده که سهم تسهیلات اشتغال زایی عشایر و روستاییان نيز بايد ویژه دیده شود و برای تحقق این امر از صندوق عشایر و بیمه کمک گرفته مي شود.
البته وزارت کار يک خبر خوب هم براي سيستان و بلوچستاني ها دارد و اينکه در حوزه شیلات نیز با توجه به ظرفیتهای موجود، اعلام آمادگي کرده تا برای خرید یک دستگاه سونار و وامهای اشتغال زا کمک کند و در صورتی که قرارداد تولید با شرکتهای خریدار بسته شود، تسهیلات از محل سمانه در گردش در نظر گرفته میشود، هر چند از بانکها هم میتوانند تسهیلات لازم را دریافت کنند و در این باره محدودیتی وجود ندارد.
بر اساس قانون، به شهرهایی که زیر ۱۰ هزارنفر جمعیت دارند و داراي یک کارخانه و کارگاه تولیدی هستند و برای ایجاد اشتغال بیشتر نیاز به تسهیلات دارد، سرمایه در گردش پرداخت میشود اما در روستاها قانون چنین اجازهای نداده است.
اما حالا تصميم گرفته شده تا به تشخیص و نظر مدیران استان اعتماد شود، به همین دلیل تا سقف یک میلیارد تومان از محل سرمایه در گردش برای طرحهای اشتغال زایی در منطقه اجازه استفاده داده شده است.
در همين راستا مسئولان پارک علم و فناوری، شیلات و گردشگری سيستان و بلوچستان هم موظف شده اند تا بر اساس تمام رسته ها، برنامه عملی یک ساله یا ۱۴ ماهه خود را تعیین و دستگاههای متولی، میزان تسهیلات و زمان اجرا را در یک جدول تنظیم کنند و به عنوان یک برنامه عملیاتی ارائه دهند تا بر اساس آن نيازهايشان پیگیری شود.
ناگفته نماند که برای تولید محصولات کشاورزی که سبب ایجاد اشتغال در منطقه میشود هم در سيستان و بلوچستان اعتبار به اندازه کافی در در نظر گرفته شده اما برای دیگر حوزههای کشاورزی، پرداخت هر گونه تسهیلات بر عهده جهاد کشاورزی است.
تمام اين اقدامات براي اين است که وقت آن رسيده تا فکری برای ایجاد اشتغال پایدار و ماندگار در مناطق مختلف شود. کاري که از کوچ مردم به دیگر نقاط سيستان و بلوچستان و حتي استانهاي ديگر کشور جلوگیری مي کند و مي تواند ثبات و آرامش را به شهرستانها و روستاها بازگرداند.
عزم نهادها براي اشتغالزايي جزم شده
اين يک حقيقت است که وضعیت اشتغال در سيستان و بلوچستان بحرانی و نسبت به چند سال گذشته بدتر شده است. بطوريکه حالا معيشت افراد هم تحت الشعاع اين موضوع قرار گرفته است. با اين شرايط نهادها و سازمانهاي خدمات رسان به فکر چاره اي براي اين مشکل افتاده اند و طي سال هاي اخير با سرمايه گذاري هاي خود در بخش اشتغال، قدم هايي برداشته اند که کم کم در حال به نتيجه رسيدن است. از جمله اين نهادها ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) که با اشتغالزایی گستردهی بنیاد برکت در دلگان سیستان و بلوچستان، افق روشني را براي اين منطقه ترسيم کرده است.
نيمه دوم سال گذشته بود که خبر راهاندازی و بهرهبرداری رسيدن از ۲۶۰ طرح اشتغالزایی با ظرفیت ایجاد ۶۲۰ فرصت شغلی در در شهرستان دلگان منتشر شد. مسئله اي که فرماندار دلگان هم آن را تاييد و تاکيد کرد که بنیاد برکتِ ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) طرحهای گستردهای برای اشتغالزایی در این شهرستان در قیاس با سایر شهرهای استان سیستان و بلوچستان اجرا کرده است.
260 طرح با 620 فرصت شغلي
روز گذشته يکبار ديگر فرماندار دلگان با بيان اينکه بنیاد برکت با ایجاد و راهاندازی ده ها فرصت شغلی در اين شهرستان، موجب شده تا دلگان رتبهی نخست اجرای طرحهای اشتغالزایی را در بین شهرستانهای استان سیستان و بلوچستان به نام خود ثبت کند، گفت: "اواسط سال گذشته بود که ۲۶۰ طرح اشتغالزایی با ظرفیت ایجاد ۶۲۰ فرصت شغلی توسط بنیاد برکت در این شهرستان راه اندازي و به بهره برداري رسيد."
مجتبی شجاعی با بيان اينکه بنیاد برکتِ ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) طرحهای گستردهای برای اشتغالزایی در این شهرستان در قیاس با سایر شهرهای استان سیستان و بلوچستان اجرا کرده است، ادامه داد: " به محض ورود تیم متولی ایجاد اشتغالِ بنیاد برکت به شهرستان و برگزاری جلسات مختلف در محل معاونت اقتصادی استانداری و فرمانداری دلگان، و سپس جذب تسهیلگر بومی در منطقه، این بنیاد با همکاری فرمانداری دلگان اقدام به بررسی تواناییها و ظرفیتهای منطقهای کرد. "
وي گفت: "به همت گروه کاری بنیاد برکت حدود ۴۷ روستای این شهرستان تحت پوشش طرح اشتغالزایی اجتماعمحور «سحاب» قرار گرفت و قریب به ۸۲۴ متقاضی ثبتنام کردند. ۴۵۴ نفر از این تعداد متقاضی، دارای اهلیت فنی و اعتباری تشخیص داده شده و به منظور تأمین مالی به بانک معرفی شدهاند. "
اين مسئول افزود: "تا کنون ۲۶۰ طرح اشتغالزایی در شهرستان دلگان به همت بنیاد برکت شامل ۵۰ طرح دام سبک، ۱۵ طرح مرغداری بومی، ۱۰۰ طرح سوزندوزی، ۷ طرح خرازی، ۲۵ سوپر مارکت، ۵۰ خیاطی (زنجیردوزی و ...) و ۶ طرح بلوکزنی به بهرهبرداری رسیده و همچنین ۵۶ پروندهی دیگر در مرحلهی واریز تسهیلات است. "
شجاعی گفت: "جهتگیری شهرستان دلگان در سال ۹۸ توجه به سیاستهای اقتصاد مقاومتی، رونق تولید و حمایت از عرصههای اشتغالزایی است و به زودی اخبار خوبی در بحث اشتغال دلگان منعکس میشود."
بهر حال استان سیستان و بلوچستان پهناورترین استان کشور است که بیشترین مرز آبی و خاکی را دارند و می توان گفت تنها استانی است که دسترسی به سواحل اقیانوسی را دارند و از این مسیر، فرصتهای خوبی نیز ایجاد شده است. بنابراين امروز برای جبران عقب ماندگی تاریخی سیستان و بلوچستان ضرروی است با اعمال ساز و کارهای مختلف نظیر اعطای تسهیلات از ظرفیت های این منطقه برای رشد و توسعه آن بهره گرفت.
گفتنی است، بنیاد برکتِ ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) در راستای محرومیتزدایی و توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی مناطق محروم و کمتر توسعهیافته، نهضتی فراگیر را برای ایجاد اشتغال در این مناطق، راهاندازی کرده و به پیش میبرد.
