کسانی که به شهرستان میاندوآب سفر داشتهاند حتماً شاهد رودخانهای زیبا و دل انگیز بودهاند. رودخانهای که طول شهرستان میاندوآب و شاهیندژ را میپیماید و سرانجام به دریاچه ارومیه میریزد. رودخانه زرینهرود یا جغاتی که یکی از رودخانههای مشهور آذربایجان غربی است.
از اینکه برای نوشتن از زرینهرود مجبور باشیم از افعال «ماضی» استفاده کنیم، خیلی سخت است. اینکه بگوییم این رودخانه قدیمیترین رود تغذیه کننده دریاچه ارومیه با ۴۲ درصد آورده آب بود و زرینهرود دارای گونههای مختلف ماهی از جمله ماهی اسبله، آمور، کپور طلایی و معمولی، کاراس، فیتو فاگ و بیگ هد، ماش، سفید و کیلکای رودخانه، سیاه ماهی و چند گونه دیگر بود و حالا حال و روز خوبی ندارد و به محلی برای ریخته شدن فاضلابها تبدیل شده و ماهیانش در حال جان دادن هستند.
الان نزدیک به پنج سال است که هر سال به دلایل مختلف تعدادی از ماهیان زرینه رود تلف میشوند و در این مدت، مسئولان محترم با جمله «مسئله در دست بررسی است!» هیچ کاری برای جلوگیری از این فاجعه نکردهاند.
امسال هم با افزایش آلایندهها در این رودخانه، شرایط برای ماهیها سختتر شد و باز هم تعداد زیادی از آنها جان دادند و این فاجعه آنقدر دردناک بود که صدای مردم بلند شود و مسئولان پاسخ دهند: «مسئله در دست بررسی است!»
با اینکه چندین بار کارشناسان و مأموران ادارات محیطزیست و آب منطقهای استان آذربایجانغربی برای یافتن علت این امر به کنار زرینهرود رفتهاند، اما سؤال اینجاست که آیا آنها علت را نمییابند یا عزمی برای برخورد با عوامل بروز این فاجعه وجود ندارد. چرا تاکنون اقدام قانونی و اساسی در این خصوص صورت نگرفته است. البته مردم منطقه به خوبی شاهد ورود پساب کارخانه قند میاندوآب که در نزدیکی رودخانه احداث شده، هستند، اما گویی زور حافظان محیطزیست به مالکان کارخانه نمیرسد و هنوز اقدام در خوری برای دفع بهداشتی پسابهای این واحد انجام نشده و موجب شده هر سال این فاجعه زیستمحیطی در منطقه تکرار شود.
کارخانه قند میاندوآب در حاشیه رودخانه زرینه و در داخل منطقه مسکونی واقع بوده و با وجود کنترل نحوه فعالیت آن به صورت پایش ماهانه، مشکلات زیستمحیطی آن هنوز مردم منطقه را میآزارد.
اولین بار در سال ۹۳ بود که در پی بزرگترین مرگ و میر ماهیان در زرینه رود، موضوع به صورت مستند و دلایل کاملاً محکمه پسند که حکایت میکرد، این فاجعه محصول سرازیرشدن پساب به رودخانه زرینه رود است، به مسئولان مربوطه جهت رسیدگی گزارش شده و این داستان هر سال تکرار شد و امسال هم ماهیها تلف شدند و نامه و مستندات آماده و مسئولان در حال بررسی علت این مسئله...
وقتی رئیس اداره حیات وحش حفاظت محیطزیست آذربایجانغربی کارهایش را بر اساس گزارشهای مردمی شروع میکند و با گذشت چهارسال هنوز هم میگوید «پس از بررسی نتایج آزمایشگاهی، اطلاعرسانی لازم در این خصوص صورت میگیرد» و به مانند دیگر مسئولان استانی در آخر حرفهایش «علت وقوع این حادثه در دست بررسی است» را تکرار میکند، آیا باید هنوز هم انتظار داشت فرجی حاصل شود؟
همگان خوب میدانند در سالهای گذشته به دلیل کاهش میزان آب و پایین آمدن دبی رودخانه، بستر رودخانه به دلیل انباشت پسابها سمی شده و اکسیژن آب کم و در نتیجه موجب اتلاف ماهیان میشد و پساب کارخانه قند هم مزید بر علت و عامل تهنشین شدن همان مواد سمی در رودخانه، بنابراین باید پرسید کارشناسان حالا به دنبال یافتن چه سر نخی هستند؟ جز اینکه زمان را به نفع کارخانه داران از بین میبرند؟
کوتاه سخن اینکه صدای ماهیان زرینهرود به گوش هیچ کس نمیرسد و آرام در زیر آبی غرق میشوند که قرار بود مأمن و محل زیستشان باشد. اگر امسال هم به داد زرینه رود نرسید حتماً سال بعد باید از این رودخانه زیبا به عنوان کانالی برای گذشتن فاضلابها و پسابهای صنعتی نام ببریم.
