از همان اوایل امسال وقتی استاندار هرمزگان موضوع کمبود آب در هرمزگان را بسیار جدی دانست و از مردم و سازمانها خواست تا در مصرف آب صرفهجویی کنند، مشخص بود که میتوان واژه «بحران آبی» را برای این استان ساحلی استفاده کرد. آمار بارندگیهایی که تا ۹۰ درصد کمتر از میانگین بلندمدت را نشان میداد، مسئولان استانی را در انجام و به نتیجه رساندن پروژهای عظیم به نام «آب شیرینکن» فعالتر کرد به طوری که مرحله نخست آب شیرینکن بندر عباس در اردیبهشت به بهرهبرداری رسید و قرار است مرحله دوم آن هم تا پایان سال ۹۸ به تکمیل و وارد چرخه بهرهبرداری شود. در همین رابطه معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری هرمزگان هم معتقد است که شیرینسازی آب یکی از اصلیترین راهبردهای تأمین آب استان در دوره میانمدت و بلندمدت است که با احداث آبشیرینکنهای جدید مشکل بحران آب هرمزگان در بلندمدت حل خواهد شد.
هرمزگان از جمله استانهای است که بیش از ۱۸ سال خشکسالی را تجربه کرده و هر سال با کاهش نزولات آسمانی چند شهر رو روستایش معنی بحران آبی را به خوبی فهمیده است. بر اساس گزارشها در حال حاضر بیش از ۲۶ شهر این استان دچار بحران آبی شده است. از این تعداد ۱۱ شهر از جمله بندرعباس در شرایط به طور کامل بحرانی قرار داشته و ۱۵ شهر دیگر در آستانه بحران شدید قرار دارند.
با اینکه سد استقلال میناب تأمینکننده ۵۰ درصد از حجم آب مورد نیاز بندرعباس است، اما در اردیبهشت ماه اعلام شده بود از حجم ۲۵۰ میلیون مترمکعبی این سد، تنها ۱۰ میلیون مترمکعب باقیمانده است و مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب شهری هرمزگان پیشبینی کرده بود آب این سد تنها تا تیرماه پاسخگوی نیاز آبی بندرعباس باشد و با توجه به کمبود آب به احتمال بسیار ناگزیر به جیرهبندی و نوبتبندی آب شوند.
آب شیرینکنها در صف بهرهبرداری
وقتی در اردیبهشت ماه مرحله نخست آب شیرینکن بندرعباس به بهرهبرداری رسید حدود ۴۰ درصد جمعیت شهرهای بندرعباس و بندرخمیر از مزایای آن بهرهمند شدند. مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب هرمزگان در این باره گفت: «نیاز آبی این شهرها ۲ هزار لیتر بر ثانیه است که با ساخت مرحله نخست آن هزار و ۱۵۰ لیتر بر ثانیه از این آب شیرینکن تأمین میشود.»
امین قصمی از به بهرهبرداری رسیدن مرحله دوم این آب شیرینکن تا پایان سال ۹۸ هم خبر داد و اعلام کرد: «برای ساخت این آب شیرینکن ۹۰۰ میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده که تاکنون ۲۰۰ میلیارد آن در مرحله نخست هزینه شده است.»
ماه گذشته بود که استاندار هرمزگان با بیان اینکه تاکنون ۲۰ آب شیرینکن به بهرهبرداری رسیده و ۱۵ آب شیرینکن نیز در حال ساخت است و تأمین آب جمعیت ۸۰ هزار نفری قشم با ۷۰ روستا، از دستاوردهای همین برنامههاست، گفت:» چون از پایین بودن ظرفیت چاهها و دیگر منابع آبی خبرداریم، روی یک روز تأخیر هم در بهرهبرداری از آب شیرینکنها حساس هستیم.»
فریدون همتی ادامه داد: «در کنار افزایش ظرفیت تولید آب، برق و انرژی، باید برای بهینهسازی الگوی مصرف مردم هم برنامهریزی ویژهای شود تا نتیجه افزایش ظرفیتها محسوس باشد.»به گفته همتی فاز اول آب شیرینکن یک میلیون متر مکعبی، اردیبهشت سال آینده با ظرفیت ۲۰۰ هزار متر مکعب به بهرهبرداری میرسد که بر اساس توافق انجام شده، ۳۰ درصد آن سهم هرمزگان است و باید از هم اکنون به فکر منابع مالی برای پرداخت پول سهم تعیین شده باشیم و قیمتگذاری آن نیز به گونهای باشد که بتوانیم بهای آن را بدهیم.
استفاده از منابع آب غیر متعارف
در همین رابطه معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری هرمزگان هم معتقد است که شیرینسازی آب یکی از اصلیترین راهبردهای تأمین آب استان در دوره میانمدت و بلندمدت است که با احداث آبشیرینکنهای جدید مشکل بحران آب هرمزگان در بلندمدت حل خواهد شد. رضا مدرس میگوید: «طی گزارش هواشناسی، چشمانداز خشکسالی در کشور پابرجاست است و منابع آبهای پایدار و متعارف مانند سدها، آبهای زیر زمینی و... استان تحلیل رفته و در حال اتمام است.»
وی با اشاره به استراتژی استان در تأمین آب موردنیاز، ادامه میدهد: «استراتژی استان هرمزگان به سمت استفاده از منابع آب غیرمتعارف مانند استفاده از ظرفیت آبشیرینکنها با توجه به شرایط و پتانسیل هرمزگان است. با در نظر گرفتن احیای سایر منابع آبی، حمایت از کشاورزی، صنعت و اشتغال با توجه به نیاز آب آنها، بهترین راه و مبنای تأمین آب استان توسط آبشیرینکنهاست که این موضوع به اطلاع وزارت نیرو رسید و درخواست تخصیص آب از محل شیرین کردن و نمکزدایی توسط آبشیرینکنها ارائه شده است.»
به هرحال هرمزگان خوب میداند کم آبی یعنی چه و به همین دلیل عزمش را برای حفظ منابع آبی و استفاده بهینه از آن جزم کرده است. در همین راستا و برای تأمین و تقویت سفرههای آب زیرزمینی، ۲۰۰ طرح آبخیزداری و آبخوانداری چند منظوره در استان در دست اجراست و برای شهرستانها و روستاهای ضعیف و محروم مثل بشاگرد نیز برنامههای ویژهای پیشبینی شده است.
