تاغزارهای خراسانجنوبی، همان درختچههایی که با شاخههای پراکنده در هر شرایط آب و هوایی در مقابل گسترش مناطق بیابانی دوام میآورند، حالا در اثر جولان آفت شپشک سفید در معرض نابودی قرار گرفتهاند. در حال حاضر به گفته کارشناسان بیش از ۹۵ هزار هکتار از تاغزارهای استان آلوده به شپشک سفید شدهاند و ۳۵ هزار هکتار نیز شرایط سختی را پشت سر میگذارند. بنابر این هرچه سریعتر باید برنامه جامعی از سوی مسئولان برای کنترل این آفت در نظر گرفته شود. آفتی که میتواند با از بین بردن این گیاهان ارزشمند، بستر بیابانزایی و جولان ریزگردها را برای استان رقم بزند.
+++
سالهاست از گیاه تاغزار در راستای جلوگیری از بیابانزایی استفاده میشود. درختچههایی با شاخههای پراکنده که میتوانند در هر شرایط آب و هوایی دوام بیاورند و با ریشههایشان جلوی گسترش بیابان را بگیرند. اما حالا آفتی به نام شپشک سفید به آنها حمله کرده است و حیات تاغزارها را تهدید میکند. آفتی که تاکنون توانسته است ۹۵ هزار هکتار از مراتع تاغزارها را آلوده و وضعیت ۳۵ هزار هکتار را هم بحرانی کند. در حال حاضر وسعت تاغزارهای استان بیش از ۸۲۰ هزار هکتار عنوان میشود و در این راستا مدیرکل منابع طبیعی خراسانجنوبی با اظهار نگرانی درباره گسترش آفت در مناطق مستعد بیابانی شدن، میگوید: «شیوع آفت شپشک سفید تاغزار از عوامل تأثیرگذار بر افزایش بیابانزایی محسوب میشود و در حال حاضر ۹۵ هزار هکتار از تاغزارهای استان آلوده به شپشک سفید شده است.»
علیرضا نصرآبادی در رابطه با وسعت مناطق بیابانی استان میافزاید: «خراسان جنوبی بر روی کمربند خشک و نیمه خشک نیمکره شمالی قرار گرفته، دارای ذخایر منابع آبی بسیار ضعیف، نزولات جوی کم و تبخیر سالیانه بسیار شدید است. از همین رو میزان پوشش گیاهی آن نیز بسیار اندک است. این شرایط هم منجر به این شده است که از کل عرصههای طبیعی استان ۳۶ درصد را عرصههای بیابانی و ۵۰ درصد را مراتع کم تراکم بیابانی تشکیل دهد.» بنابر این حضور این درختچهها با ریشههای مقاومی که در هر شرایط آب و هوایی دوام میآورند از عوامل حیاتی برای جلوگیری از گسترش مناطق بیابانی عنوان میشود.
مسئولان شپشک سفید را جدی بگیرند
با این حال همین عوامل جلوگیری از گسترش بیابانها هم در چند سال اخیر با هجوم آفت مواجه شدهاند. آفتی که روزبهروز بر عرصه جولانگاهش افزوده میشود و خراسان جنوبی را با تهدید ریزگردها مواجه میکند. این نیز در حالی است که به گفته مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی، این استان در مقایسه با سایر مناطق از شرایط بحرانیتری در خصوص بیابانی شدن برخوردار است. چرا که در ۵ سال گذشته تعداد کانونهای فرسایش بادی از ۱۹ کانون به ۲۸ کانون افزایش یافته و در تمام استان پراکنده شده است. در حال حاضر ۱۶۵ هزار هکتار از تاغزارهای خراسان جنوبی سالم است و به گفته کارشناسان اگر فکری در راستای جلوگیری از جولان آفات نشود در آینده نه چندان دور این تاغزارها هم آفت به جانشان میافتد و برای جبران خسارت دیگر وقتی نخواهد بود. گفته میشود با حذف تاغزارها ریزگردها بلند میشود و مسئولان بیم آن را دارند که نه تنها هر روز بر تعداد پروازهای لغو شده فرودگاه بیرجند بر اثر جولان ریزگردها افزوده شود، بلکه زندگی هم در این مناطق سخت و طاقت فرسا شود. با اینکه تاکنون برنامههایی برای جلوگیری از گسترش شپشک سفید دنبال شده و اعتباراتی هم در این راستا اختصاص یافته است، اما با توجه به گسترش روز افزون این افت، عملیات جلوگیری از آن نیز باید سرعت بیشتری یابد. در این خصوص مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسانجنوبی میگوید: «خوشبختانه در سال ۹۶ خراسانجنوبی به استانهای مشمول گرد وغبار و ریزگردها اضافه شد و اعتبارات به دستگاههای متولی از جمله منابع طبیعی تخصیص خواهد یافت.»
ابوالحسن میر جلیلی ادامه میدهد: «با دستور استاندار پیگیری اعتباری از مرکز انجام شده و پیشبینی اعتبار از سوی مدیریت بحران استان صادر شده و اداره کل منابع طبیعی استان مکلف شد پیگیریهایی را از مرکز انجام دهد تا سقف مناسبی از اعتبارات انجام شود.» بنابراین با توجه به شرایط موجود لازم است، برنامه جدیدی از سوی مسئولان در نظر گرفته شود و به سرعت آفت شپشک سفید با توجه به اهمیت حضور تاغزارها برای استان کنترل شود.
