نوع ادبيات اتخاذ شده توسط ترامپ و ماكرون گزاره خروج ايالات متحده امريكا از برجام را بار ديگر تقويت كرد تا جايي كه بسياري از رسانهها و سياستمداران ضمن تأكيد بر اشتراك نظر اروپا و امريكا جهت تضعيف جمهوري اسلامي ايران، از تشديد فشارهاي قريب الوقوع غربيها عليه ايران بعد از روز 22 ارديبهشت ماه سخن به ميان آوردهاند. روزنامههاي حامي مذاكرات هستهاي كه در طول پنج سال گذشته بارها از لزوم تفاوت قائل شدن ميان اروپا و دولت ترامپ سخن به ميان آورده بودند و اروپا را مانعي جهت سياستهاي ضد ايراني ترامپ عنوان ميكردند روز گذشته با برجسته كردن تصوير ديدار رؤساي جمهور كره شمالي و كره جنوبي، از كنار اين مسئله به سادگي عبور كردند.
سانسور وحدت نظر امريكا - اروپا
سانسور وحدت نظر امريكا – اروپا در حالي راهكار جريان خوش بين به غرب در داخل كشور براي سرپوش گذاشتن به تشديد فشارهاي برجامي عليه ايران است كه از سوي ديگر شخصيتها و رسانههاي اين طيف تلاش ميكنند انعطاف رئيسجمهور كره شمالي در برابر غرب را درسي براي جريان مؤمن و انقلابي عنوان كنند و به اين نكته برسند كه مقاومت در برابر غرب فاقد فايده است، آن هم در حالي كه انعطاف دولت يازدهم در برابر غرب و امضاي مذاكرات هستهاي نه تنها تحريمهاي ضد ايراني را كاهش نداد و سايه جنگ را از كشور دور نكرد بلكه مشكلات اقتصادي داخلي را به شكل چشمگيري افزايش داد و امروز ترامپ در آستانه خروج احتمالي از برجام است؛ خروجي كه كمترين هزينه را حداقل از بعد حقوقي براي طرف امريكايي به همراه نخواهد داشت.
به راستي با تجربه تلخ برجام و خسارتهاي فراوان ناشي از آن با كدام عقلانيت و تدبير، مذاكرات مجدد يا حداقل ادامه تعديل مواضع در برابر امريكاييها ادامه يابد، آن هم «تقريباً هيچ» دستاورد برجام بوده است.
اروپاييها دچار اختلاف نظر هستند !
جالب اين است اصل وحدت آرا ميان امريكا و اروپا را نيز رسانههاي وابسته به جريان تجديدنظرطلب انكار ميكنند و سخن از اختلاف نظر ميان كشورهاي اروپايي با هم و با امريكا به ميان ميآورند. به عنوان نمونه روزنامه آرمانامروز در تيتری با عنوان «اروپاييها در مورد تحريم ايران يا خروج از برجام با يكديگر اختلاف دارند»، نوشت: «اگر امريكا از برجام خارج شود، جمهوري اسلامي ايران در درجه اول منتظر ميماند ببيند اروپا خارج ميشود يا خير اما اگر امريكا از برجام خارج شود ايران عجلهاي ندارد كه بلافاصله بگويد از برجام ميرود بلكه نگاه ميكند كه اروپا در اين زمينه چگونه بازي ميكند.»
اين روزنامه در ادامه نام كشورهايی از اروپا را به عنوان كشورهايي كه با امريكا درباره برجام اختلاف نظر دارند كه وزن آنچناني در اروپا ندارند و در تنظيم و امضا و حتي اجراي برجام نيز نقش آنچناني ندارند، میآورد و مینویسد: «ديگر كشورهاي اروپايي مانند اتريش، اسپانيا، ايتاليا، سوئد و اروپاي شرقي معتقدند زيادي دخالت ميكنيم و ايران خطري براي اروپا نيست، حامي تروريسم نيست... بنابراين در درون اروپا اختلاف وجود دارد و آنها نتوانستند در لوكزامبورگ به توافق برسند و ايران را تحريم كنند، در واقع سه كشور انگليس، فرانسه و آلمان وارد لوكزامبورگ شدند اما موگريني به عنوان مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا اين اجازه را نداد و به عنوان نماينده جبهه مخالف تحريم ايران صحبت كرد.»
اين در حالي است كه ماكرون به عنوان رئیسجمهور يكي از سه كشور مهم اروپايي به صراحت ميگويد: «آنچه ميخواهيم انجام دهيم، مهار كردن ايران است و برجام بخشي از آن تصوير بزرگتر است.»
تشديد فشار عليه ايران قطعي است
نيويوركتايمز هم همانند ساير رسانههاي غربي و افراد مطلع معتقد است توافق براي تشديد فشارها از سوي امريكا و اروپا عليه ايران قطعي است. اين روزنامه امريكايي جزئيات جديدي از رايزنيهاي ديپلماتهاي اروپا – امريكا جهت تغيير برجام و دو سند ضميمه يا توافق جانبي را مورد تأكيد قرار داده و نوشته است: «تدابير شديد و اعمال تحريمهايي عليه ايران در صورت آزمايش موشكهاي دوربرد، اِعمال تحريم در صورت ممانعت از ورود بازرسان بينالمللي به هر پايگاهي، از جمله پايگاههاي نظامي.»
سوزان مالوني كارشناس ارشد انديشكده بروكينگز هم در همين زمينه مينويسد: «در بعد نظر و عمل، دولت ايران در صدر دستور كار منطقهاي امريكا قرار گرفته است. ترامپ در همكاري با متحدان سنتي (اسرائيل و عربستان سعودي) و براي تغيير و تحول سياستهاي امريكا از همسازي به تقابل و رويارويي با ايران تلاش گستردهاي داشته است.»
مالوني ادامه ميدهد: « استراتژي اروپاييها براي جلوگيري از نقض برجام كه خيلي هم زيركانه نيست، اقداماتي در جهت همكاري با امريكا بر سر محدود كردن ايران در حوزه منطقهاي است تا از اين طريق بتوانند همراهي بيشتري از سوي امريكا در بحث تقويت محدوديتهاي تحت چارچوب برجام داشته باشند.» وي تشديدتحریمها عليه ايران را بعد از روز 22 ارديبهشت ماه قطعي ميداند و بيان ميكند: « اكنون با پيروزيهايي كه اسد به دست آورده، اسرائيل با تهديد حضور دائمي نيروهاي ايراني در كنار مرزهاي خود روبهرو است كه اين امر سايههاي جنگ بين اسرائيل و ايران را قطعاً در هفتههاي آينده پس از پابان ضربالاجل 12 مي در مورد توافق هستهاي تشديد خواهد كرد.»
ايسرائيل كاتص وزير اطلاعات رژيم صهيونيستي نيز از جامعه جهاني درخواست ميكند همراه با موضع سختتر عليه ايران، فشار بيشتري به آن وارد كنند: «رئيسجمهور فرانسه و همكارانش در اروپا بايد درك كنند كه اگر امروز فشار سنگيني به ايران وارد كنند، ميتوانند از خشونت و جنگ احتمالي فردا جلوگيري كنند.»
آنچه در اين ميان مهم مينمايد اين نكته است كه در هر شرايطي (چه آنكه امريكا از برجام خارج شود يا در آن باقي بماند) فشارها عليه ايران به واسطه وحدت نظر اروپا- امريكا قطعي است و دولت، دستگاه سياست خارجه كشورمان و شوراي عالي امنيت ملي بايد آماده بدل مناسبي جهت مقابله با رفتارهاي تشديد شده ضدايراني امريكا- اروپا داشته باشد.
