
نويسنده: محمدرضا سوري
مازندران با دارا بودن تنوعي از محيط هاي طبيعي وبكر از جمله دريا ، كوهستان ، جنگل وتالابهاي مختلف يكي از استانهاي پرتنوع دراين زمينه است موضوعي كه سبب شده تا سالانه تعداد بسياري از گردشگران داخلي وخارجي براي استفاده از اين مكانها به مناطق مختلف اين منطقه سفر كنند.
مجموعه فرهنگی و تاریخی کندلوس، دریاچه خزر نبی، پارک جنگلی سی سنگان، نور، قلعه پولاد بلده، پل خشتی نور، بقعه آقا شاه بانو زاهد، بقعه جمشيد كيا ساطان ،پارک جنگلی نور،آبشار آب پری،پارک جنگلی کشپل، فیل سنگی،قلعه پولاد بلده، قلعه سلطان،آب معدنی لاریجان،آبشار شاهان دشت،بقعه امامزاده عبدا..، آب معدنی آب اسک،گنبد ناصرالحق و شمس طبرسی،بقعه میر حیدر آملی وبقعه تاریخی میرزا بزرگ تنها گوشه اي از جاذبه هاي گردشگري اين استان سرسبز مي باشند.
معاون امور عمرانی استاندار مازندران دراين خصوص مي گويد:« تنوع مكانهاي گردشگري دراستان مازندران موجب شده تا طي ده ماه سال گذشته تنها 300 هزار گردشگرخارجي از مناطق مختلف اين استان ديدن كنند.»
علی نبیان با اشاره به رونق روز افزون گرديشگري روستايي مي افزايد:«اين مهم موجب شد تا در سال 94 یک میلیون و 500 هزار مسافر در روستاها اقامت کنند تا جايي كه این آمار در سال 95 به 2 میلیون نفر افزایش یافت.» وي ادامه مي دهد:« داشتن زير ساختهاي مناسب براي جذب گردشگران مي توان نقش مهمي را در افزايش تعداد گردشگران ايفا كند كه مهمترين آنها بافتهاي سنتي روستايي وتكثير آنها مي باشد.»
تالابهاي مازندران ظرفيت جديد گردشگري
يكي از جاذبه هاي گردشگري كه موجب مي شود تا تعداد بالايي از مسافران به اين مكانها سر بزنند وجود تالابهااست كه دراين ميان استان مازندران داراي بالاترين ظرفيت ها است. تالاب لپو و زاغمرز (تالاب لپو و پلنگان)،گز، عزيزك،مرزن آباد، لريم،ميستان،حميدآباد، سراندون و بالندون،لنگور،فريدون كنار،از جمله مهترين تالابهاي استان مازندران به شمار مي رود.
يكي از كارشناسان محيط زيست دراين خصوص مي گويد:«تلابها یکی از مزیتهای استان مازندران که میتوان از آنها به منظور توسعه اقتصادی در این استان از آنها استفاده کرد .» علیاکبر یداللهی با اشاره به وجود 24 تالاب مهم دراين استان مي افزايد:«اين مهم مي تواند نقش مهمي را در زمينه ايجاد اشتغال ، رونق گردشگری و بومگردی ايفا كند.»
وي ادامه مي دهد:«با توجه به اينكه اغلب اين تالابها محيط بسيار مناسبي براي پرندگان مهاجر وگونه هاي ناياب وكمياب هستندلذا اين مهم مي تواندنقش مهمي را درجذب گردشگران محيط هاي طبيعي ايفا كند.» دراين ميان غناي موجود در تالابهاي مازندران ازجمله عواملي است كه موجب شده تا نيمي از پرندگان مهاجر را بتوان در اين منطقه در طول فصول مختلف سال مشاهده كرد.
مدیر کل حفاظت محیط زیست مازندران دراين خصوص مي گويد : «ويژگي مناسب تالابهاي موجود دراين منطقه سبب شده تابیش از نیمی از پرندگانی که سالانه به ایران وارد می شوند به تالاب های میانکاله، فریدونکنار و آبندان های مازندران مهاجرت می کنند.»
ناصر مهردادی بابیان اینکه تالاب ها در استان مازندران شامل 3 گروه تالاب بین المللی، تالاب جنگلی و تالاب های آببندان است، مي افزايد:« مازندران دارای دو تالاب بین المللی میانکاله و فریدونکنار است؛ تالاب های جنگلی مازندرانزیبا هستند اين درحالي است كه برخی از استان ها به دلیل شرایط خاص اقلیمی از این موهبت بی نصیب اند .»
وي با اشاره به ويژگي برخي از اين تالابها ازجمله ميانكاله ادامه مي دهد:« ويژگي تالاب میانکاله به این دلیل است که عناوین مختلفی را مانند پناهگاه حیات وحش، منطقه حفاظت شده، تالاب بین المللی و زیست کره در خود جای داده است.»
حفظ تالابها با كمك مردم
درحالي كه امروزه مصرف نادرست از منابع آبي واستفاده از انواع سموم وكودهاي شيميايي وراه يافتن انواع آلودگي هاي صنعتي وخانگي در كنار خشكسالي ها موجب ازبين رفتن برخي از تالابها شده است به طوري كه برنامه هاي ويژه اي از سوي سازمانهاي مختلف ازجمله محيط زيست براي حفظ آنها در دستور كار قرار دارد ،اما برخي از كارشناسان معتقدند اين تنها مردم منطقه هستند كه مي تواند موجب خفظ ونگهداري تالابها شوند.
يكي ازكارشناسان محيط زيست دراين خصوص مي گويد:« از آنجا كه پایه اصلی مشارکت در حفظ تالابها آموزش مردم بومی است،لذا با بالا بردن سواد زیست محیطی مانند دانش، نگرش و رفتار مردم بومی در مورد تالابها میتوان تعاملی بین مردم آن منطقه و محیط زیست ایجاد کرد.»
علیاکبر یداللهی مي افزايد:« حمایت و مشارکت مردم بومی با اجرا در آوردن برنامهای مانند طبیعت گردی در تالاب میانکاله موجب مي شود تا اين مكان باارزش به محلي براي شکارتبديل نشده و به لیدرهای گردشگری تبدیل شوند.»
وی با اشاره به مزیتهای تالابها در زمينه حفظ رطوبت زمین و خاکهای اطراف، تعادل بخشی به کیفیت آبهای زیرزمینی، مانع ورود آب شور به منابع آبی شیرین و جلوگیری از ریزگردها ادامه مي دهد:« از منابع تالابها از جمله گیاهان دارویی، ایجاد صنایع دستی میتوان استفاده کرده و با حفظ تالابها رطوبت خاک منطقه حفظ و از بروز ریزگردها جلوگیری میکند.»
اين درحالي است به گفته برخي از كارشناسان ، اشتغال، منابع تامین آب، اکوتوریسم و کاهش مهاجرت از ارزش های اقتصادی فرهنگی بوده وآموزش های زیست محیطی، سلامت و آرامش روحی، میراث فرهنگی، از ارزش های فرهنگی تالاب ها محسوب می شوند كه بايد حفظ آنها به مردم بومي واگذار كرد.