رئیسجمهور ترکیه این روزها در توجیه دخالت نظامی خود در شمال سوریه بیشتر از گذشته ژست ضد امریکایی گرفته است. وی در اظهاراتی گفت دونالد ترامپ هم مثل باراک اوباما هیچ اقدامی برای عمل به وعدهاش در وادار کردن نیروهای یگانهای مدافع خلق کرد به خروج از منبج سوریه نمیکند. همزمان اخباری از تصمیم آنکارا برای ایجاد پایگاهی در ادلب به گوش میرسد و در مجموع به نظر میرسد در غیاب دولت مرکزی سوریه، شمال این کشور به عرصه رقابت میان روسیه و امریکا تبدیل شده است، رقابتی که در آن روسها ترجیح میدهند به جای تثیبت موقعیت گروههای کرد تحت حمایت امریکا، ترکیه در این مناطق وضعیت خود را تثیبت کند. در واقع روسها بین بد و بدتر، بد را انتخاب کردهاند.
رجب طیب اردوغان در گفتوگو با خبرنگاران ترکیهای هنگام بازگشت از سفرش به واتیکان و ایتالیا اظهار داشت: اوباما ترکیه را درخصوص مسئله شبهنظامیان کرد سوری در منطقه منبج فریب داد و ترامپ نیز از همان مسیر پیروی میکند. ترامپ به ما گفت: آنها نمیتوانند آنجا بمانند و باید از سمت فرات به طرف شرق بروند. او تأکید کرد: عربها حاکمان واقعی منبج هستند اما چیزی که او وعدهاش را به ما داد محقق نشد. او خاطرنشان کرد: در ترکیه تعداد زیادی آواره اهل منبج حضور دارند که میخواهند به خانهشان بازگردند و مطمئناً منبج حاکمان واقعی خود را پیدا خواهد کرد. اردوغان، اوباما را متهم کرد به اینکه درخصوص مسئله شبهنظامیان کرد سوری در منبج به ترکیه دروغ گفته است. او ادامه داد: چیزی که ترامپ هم به ما گفت محقق نشد و اکنون شاهد بسیج نیرو در منبج هستیم. رئیسجمهور ترکیه در عین حال کنفرانس اخیر صلح سوریه در سوچی و ادامه تلاشهای صلح برای سوریه را مورد اشاره قرار داد و گفت فکر نمیکند فرآیند صلح ژنو نیز «موفق» بوده باشد.
او اظهار داشت: بهرغم همه کارهایی که در این فرآیند انجام شد هیچ نتیجه ملموسی بیرون نیامد اما فرآیند آستانه به لحاظ نتیجهدهی موفقتر بود. اردوغان روز دوشنبه هم با اشاره به اینکه امریکا به تسلیح کردهای سوریه پس از پاکسازی داعش ادامه داده است، گفت که واشنگتن نقشههایی برای ترکیه، ایران و حتی روسیه دارد. برخی از کارشناسان معتقدند که اقدام آنکارا در شمال روسیه با چراغ سبز مسکو صورت گرفته است و هدف اصلی روسیه شکاف در مواضع ناتو در سوریه است. شواهد هم در ظاهر چنین فرضیهای را تأیید میکند، به خصوص که ناتو اقدامات ترکیه را در عفرین زیرمجموعه این نهاد نمیداند و در تلاش است طرفهای حاضر در سوریه همچون ترکیه و امریکا را به سمت همکاری برای دستیابی به یک «راهکار سیاسی» سوق دهد. ینس استولتنبرگ، رئیس ناتو در نشست سالانه کمیته آتلانتیک نروژ در نشستی خبری با حضور ارنا سولبرگ، نخستوزیر این کشور، وقایعی را که پس از ورود ترکیه در عفرین رخ داده «نفرتانگیز» دانست. رئیس ناتو اظهار کرد: با این وجود، به دلیل آنکه ناتو در صحنه این درگیریها حضور ندارد، آنکارا باید با سایر کشورهای حاضر در این درگیری و به ویژه امریکا مذاکره کند. ناتو عضوی از ائتلاف جهانی به رهبری امریکا برای شکست داعش است که در سوریه فعالیت میکند. آنان از نیروهای دموکرات سوریه که تحت حمایت یگانهای مدافع خلق قرار دارند، پشتیبانی میکنند. در چنین شرایطی علاوه بر عملیات شاخه زیتون علیه کردها، اخباری مبنی بر قصد ترکیه برای ایجاد فرودگاهی در «تفتناز» در نزدیکی ادلب شنیده میشود. در همین ارتباط یک منبع که خواست نامش فاش نشود، به خبرگزاری آلمان از سفر یک هیئت نظامی وابسته به ارتش ترکیه به استان ادلب سوریه که تحت اشغال تروریستهای جبهه النصره قرار دارد، خبر داد. این منبع گفت: این هیئت نظامی به شهرک «تفتناز» ریف ادلب رفته و از فرودگاه این شهرک بازدید کرده است.
واشنگتن به سمت تجزیه سوریه میرود
وزیر خارجه روسیه با بیان اینکه مسکو غرب را به گفتوگو فرامیخواند، تصریح کرد: به نظر میرسد که واشنگتن به سمت تجزیه سوریه پیش میرود. سرگئی لاوروف، در اظهاراتی در سوچی خاطرنشان کرد: روسیه غرب را به گفتوگو فرامیخواند و روسیه آماده گفتوگو طبق اصولی برابر است. لاوروف تصریح کرد: اعمال فشار و باجخواهی روسیه را مجبور نخواهد کرد که از مسائلی که آنها را اموری مهم به حساب میآورد، شانه خالی کند. وزیر خارجه روسیه اظهار کرد: به نظر میرسد که واشنگتن به سمت تجزیه سوریه پیش میرود. وی در کنفرانسی خبری در سوچی گفت: ما چندین پیشنهاد به طرف امریکایی برای اعتمادسازی مجدد میان کشورهایمان از آغاز دوره دونالد ترامپ، رئیسجمهوری امریکا دادیم. دشواریهایی که ما با آن مواجه هستیم، عرصه گستردهتری را برای خلاقیت و دفاع از منافعمان به ما میبخشد. در همین ارتباط در حالی که روسیه، ترکیه و ایران در کنفرانس سوچی بدون اینکه تحقق گذار سیاسی در سوریه را به عنوان پیششرطی تعیین کنند، لغو تحریمهایی که به صورت یکجانبه به سوریه تحمیل شده بودند و فراهم کردن شرایط برای حل مشکلات انسانی و اقتصادی از جمله بازسازیها در این کشور را خواستار شدند اما انتشار سندی نشان میدهد که امریکا و چهار کشور غربی و منطقهای همپیمان آن در این سند بر لزوم تحقق این پیششرط به منظور امدادرسانی و کمک به بازسازیها تأکید کردهاند که در عمل به معنای عدم تمایل آنها به بازسازی و قدرتگیری سوریه پس از داعش است. در یک سند کمیاب از سازمان ملل که نسخهای از آن در اختیار روزنامه فرامنطقهای الشرقالاوسط قرار گرفته، شروط کار برای بازسازیها در سوریه تعیین شده و مشارکت نهادهای این سازمان در بازسازیها به تحقق جدی و همهجانبه انتقال سیاسی در این کشور مربوط دانسته و تأکید شده، مسئولان سازمان ملل به محاکمه عاملان جنایات جنگی متعهد بوده و در این زمینه همکاری دارند.
زدن موشکهای اسرائیلی
سامانههای دفاع هوایی ارتش سوریه صبح روز چهارشنبه حملات جدید رژیم صهیونیستی به مواضعی در ریف دمشق را دفع کردند. ارتش سوریه نیز در بیانیهای اعلام کرد سامانههای پدافند هوایی اکثر موشکهای اسرائیلی را منهدم کردند. به گزارش خبرگزاری رسمی سوریه (سانا)، سامانههای پدافند هوایی ارتش سوریه سه حمله متوالی رژیم صهیونیستی به مواضعی در ریف دمشق را دفع کردند. سامانههای دفاعی ارتش سوریه به مقابله با جنگندههای اسرائیلی پرداخته و تعدادی از موشکهای شلیک شده را قبل از اصابت به هدف منفجر کردند. در پی این حملات، صدای انفجارهای مهیبی در دمشق و اطراف آن شنیده شد. منابع رسانهای سوری افزودند که در پی حمله جنگندههای اسرائیلی به اهدافی در شمال دمشق، انفجارهای بزرگی به وقوع پیوست. شبکه الحدث اخباری را از حملات رژیم صهیونیستی به مرکز پژوهشهای علمی در جمرایا در ریف دمشق منتشر کرد. اخیراً ارتش سوریه سامانههای پدافند هوایی خود را در حومه ادلب و حلب مستقر کرده است.
