رمضان عليتبار، عضو هيئت علمي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي و داراي آثار ارزشمندي در حوزه منطق و فهم دين است. از جمله آثار وي ميتوان به مفهومشناسي علم و يقين، علم ديني: ماهيت و روششناسي، معرفت ديني (حقيقت، ماهيت و ارزش)، فهم دين: مباني كلامي، برايند و برونداد و… اشاره كرد. منطق علوم انساني اسلامي جديدترين اثر رمضان عليتبار است كه در آيندهاي نزديك توسط سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي به زيور چاپ آراسته خواهد شد.
در ادامه يادداشتي در همين موضوع را از اين نويسنده ميخوانيد:
«منطق علوم انساني اسلامي» به مثابه يك دانش يا دانشواره، داراي مباحث و مسائل مختلفي است. از جمله محورهاي پژوهشي مرتبط با اين حوزه، بحث از معرفي و توصيف خود اين حوزه و عنوان ميباشد. جهت معرفي يك دانش يا دانشواره معمولاً به رئوس ثمانيه (هشت محور كلي) آن پرداخته ميشود كه از جمله ميتوان به تعريف علم، غرض و غايت علم، موضوع علم، روش علم و… اشاره نمود. شناخت مسائل، اجزا و جزئيات هر علمي به چنين تحقيقي وابسته است. اين نوع مباحث از مسائل و اجزاي دانش به شمار نميرود بلكه به جهت نياز و ضرورت اوليه، معمولاً در آغاز تحقيق يا دانش، مورد بررسي قرار ميگيرند يا تحقيق مستقلي پيرامون آن تدوين ميشود.
«منطق علوم انساني اسلامي» به مثابه دانش يا دانشواره از اين نكته مستثني نبوده و پيش از ورود به مسائل دروني آن، ارائه تحقيقي كلي در باب معرفي و ارائه شناسنامه آن، امري لازم و ضروري است. اين تحقيق از لحاظ اهميت و اولويت زماني، بر ساير مسائل دروني اين حوزه، برتري و تقدم دارد. بر اين اساس، تحقيق يادشده درباره ويژگيها، عناصر ركني و غيرركني و الزامات «منطق علوم انساني اسلامي» ميپردازد تا اولاً نما و شمائي كلي از آن ارائه دهد؛ ثانياً بتواند محور و مبناي تحقيقات بعدي در اين زمينه قرار گيرد. برخي از مسائل و محورهاي اين تحقيق، از سنخ رئوس ثمانيهاند و برخي خارج از آن ميباشند. مسائلي نظير تعريف، موضوع، مسائل، هدف، كاركرد، رابطه آن با دانشهاي مرتبط و… از سنخ رئوس ثمانيهاند و مسائلي نظير ساختار، عناصر و مؤلفهها، چارچوب نظري حاكم بر آن و… را ميتوان از سنخ مبادي تصديقي آن به شمار آورد يا با مسامحه آنها را نيز ذيل رئوس ثمانيه قرار داد.
