از زمان روي كار آمدن دونالد ترامپ سياست خارجي
آمريكا به طور كامل به سمت يكجانبه گرايي سوق پيدا كرده است به گونه اي كه حتي
شركا و متحدان بين المللي آن روي به انتقاد آورده اند. اگر چه تاكيد دارند دولت
كنوني آمريكا قابل كنترل نيست اما به هر جهت اعتراض خود را پنهان نمي كنند.
ترامپ با شعار «اولويت با آمريكاست» همه شركاي
خود را با نگراني مواجه كرده است. مسئله مهم اين است كه ترامپ نه تنها
نسبت به سياست هاي جاري و آينده رويكرد يكجانبه گرايي را اعمال مي كند بلكه نسبت
به تصميمات و توافقنامه هاي پيشين نيز همين رويه را در پيش گرفته و در موارد بسيار
حساس از توافقات خارج شده است. استدلال ترامپ اين است كه توافقي كه به نفع آمريكا
نباشد لزومي ندارد كه از آن پيروي كند. اين دولت با همين رويه از توافق بين المللي
پاريس كه موضوع اقليمي و آب و هوايي است خارج شده است. رويكردي كه در ديگر توافقات
نيز ديده مي شود از جمله نفتا و ...
يكي از مهمترين مسائلي كه آمريكا در حال حاضر با
آن درگير است موضوع اتحاديه اروپا است. دونالد ترامپ آشكارا با اتحاديه مخالفت مي
كند و در پي گسترش برگزيت به ديگر اعضاي اتحاديه است. موضوعي كه به شدت مورد
انتقاد اتحاديه بويژه آلمان قرار گرفته است. از طرفي ترامپ در انتخابات مختلف
اروپا از ملي گرايان راديكال و كانديداهاي ضد اتحاديه حمايت مي كند.
اين موضوع به اروپا بسنده نيست زيرا سياست هاي
يكجانبه گرايانه آمريكا عليه روسيه و چين نيز در حال اجرا است. اين موضوع را مي
توان در اعمال تحريم ها عليه روسيه و اعلام كردن رقابت هاي هسته اي با آن و
همچنين جنگ اقتصادي با چين مشاهده كرد.
در همين زمينه وزارت خارجه روسیه به دکترین هستهای جدید آمریکا
واکنش نشان داده و محتوای آن را ناامید کننده توصیف کرده است. وزارت خارجه روسیه
با انتشار بیانیهای اعلام کرد: اتهامات مطرح شده علیه روسیه در این سند هیچگونه ارتباطی
با واقعیت ندارند. این بیانیه ادعاهای
آمریکا درباره «روابط پایدار» و «تعهد به همکاری»
با مسکو که در دکترین هستهای جدید آمریکا قید شده را ریاکاری توصیف کرد.
مسکو ضمن ابراز نگرانی درباره
رویکرد «نامحدود» واشنگتن درباره استفاده از سلاحهای هستهای خواستار بررسی عمیقتر
رباره امکان استفاده از آن در یک «شرایط تشدید» شده است. دکترین جدید هستهای آمریکا
روسیه را به عنوان یک چالشی بزرگ برای آمریکا دانسته و تلاشهایی که در زمان ریاست
جمهوری «باراک اوباما» برای مدرنسازی زیردریاییهای موشکی بالستیک آمریکا، بمبافکنهای
استراتژیک، موشکهای کروز هستهای، موشکهای بالستیک بینقارهای (ICBM) و فرماندهیوکنترل آغاز
شده را مورد تأیید قرار میدهد.
وزارت خارجه آمریکا روز گذشته
چین و روسیه را در جریان محتوای دکترین جدید هستهای این کشور قرار داده است که در
این دکترین بر پایبندی آمریکا به عدم گسترش تسلیحات راهبردی تاکید شده اما با این وجود
برنامههایی برای مدرنسازی نیروهای سهگانه هستهای واشنگتن اعلام شده است. در این دکترین جدید،
روسیه به عدم پایبندی به تعهدات خود در پیمان کنترل تسلیحات نظامی متهم شده است.
از طرفي ديگر چين نيز از کشورهای
اروپایی از جمله آلمان خواسته است در مقابله با یکجانبه گرایی تجاری به الفاظ بسنده
نکرده و اقداماتی عملی انجام دهند. 'گایو فونگ' سخنگوی وزارت بازرگانی چین خاطر نشان
کرد اروپایی ها نباید در مسیر سرمایه گذاری شرکت های چینی مشکل تراشی کنند.
وی در مصاحبه ای در پکن تاکید
کرد آلمان، ایتالیا و فرانسه مقرراتی را تدوین کرده اند که به آنها امکان می دهد از
دسترسی شرکت های چینی به بازار این کشور و خرید دارایی ها، مداخله کرده و موانعی برای
آنها ایجاد کنند. وی گفت در جریان مجمع جهانی داووس در سوییس همین رهبران اروپایی از
جمله آلمان بودند که اعلام کردند یکجانبه گرایی تجاری انتخاب آینده نیست و باید با
آن مقابله شود.
گایو گفت سرمایه گذاری های
چین در آلمان اگرچه در سال های اخیر بیشتر شده اما هنوز در مراحل اولیه قرار دارد و
این اقدامات آلمان و دیگر کشورهای اروپایی، مسیر گسترش روابط و سرمایه گذاری متقابل
را مسدود می کند. سخنگوی وزارت بازرگانی چین گفت سال 2017 میلادی سرمایه گذاری چین
در آلمان به دو میلیارد و 270 میلیون دلار رسید که مبلغ بسیار ناچیزی در مجموع سرمایه
گذاری ها در آن کشور است و یک تهدید به حساب نمی آید. وی افزود چین همچنان شرکت های
خود را در سال های آینده برای سرمایه گذاری در اتحادیه اروپا تشویق می کند و امیدوار
است آنها برخوردی عادلانه با این شرکت های چینی داشته باشند.
