
حجتالاسلام مهدي حسينپور
وانتها و چرخيهاي زيادي وجود دارند كه براي به دست آوردن لقمهاي نان، در سطح شهر گردش ميكنند تا ميوههايشان را به فروش برسانند. برخي از آنها با بلندگوي خود فرياد ميزنند كه بدو بدو پيازه، براي هر خونه نيازه و به اين طريق مشتريان را به سمت خود جذب ميكنند. برخي ديگر هم با قرار دادن كارتن بزرگي و نوشتن قيمت ميوه، مردم را دعوت به خريد ميكنند و البته آن دسته از مردم كه 100 تومان هم برايشان ارزش و اهميت دارد، براي خريد، به سمت اين وانتها و چرخيها ميروند، تا ميوه خود را با قيمت كمتري خريداري كنند. اما، اما و اما...
بيچاره مردم كه به طمع قيمت ارزانتر به خريد ميروند، ولي به جاي اينكه قيمت ميوه كمتر از داخل مغازه باشد، متأسفانه، وزن ميوهها كمتر از آن مقداري است كه ميخواهند و چقدر بدبخت هستند، بعضي از اين فروشندهها كه ترازوي خود را به كمفروشي عادت دادهاند تا شكمشان را با مال حرام پر كنند. مال حرامي كه زياد نميشود و اگر هم زياد بشود، بركتي نخواهد داشت. اگر اعمال اين افراد را روز قيامت با همين ترازوي خرابشان مورد سنجش قرار دهند، باز هم كفه اعمال زشت و حرامخواريشان سنگينتر خواهد شد.
ترس از فقر گناه ميآورد
الشيطان يعدكم الفقر ويامركم بالفحشاء. شيطان به انسانها وعده فقير شدن ميدهد و او را به انجام كارهاي زشت دعوت ميكند. شيطان انسان را ميترساند. ميگويد تو فقير ميشوي، وقتي انسان ترسيد، او را به انجام گناه تشويق ميكند. به گناه كمفروشي و حرامخواري مبتلا ميشود، تا از فقير شدن نجات يابد. ترس از فقر، بزرگترين و مهمترين عامل حرامخواري عده زيادي از مردم شده است. شيطان، اصليترين عامل براي تقويت اين ترس در وجود ما انسانهاست.
اي كاش اين افراد به جاي اينكه لحظه پخش اذان، جلوي در مسجد بايستند و مردم را به خريد ميوههايشان دعوت كنند، براي يك بار هم كه شده وارد مسجد ميشدند و نمازشان را به جماعت ميخواندند و از امام جماعت مسجد ميشنيدند كه الكذب ينقص الرزق. دروغ روزي را كم ميكند.
شايد بعد از شنيدن اين حديث، هنگام فروش جنس، هم خودشان و هم ترازويشان كمتر در مورد وزن و قيمت كالا دروغ بگويند؛ چراكه دروغگويي، روزي و بركت مال را كم ميكند. اي كاش هنگام اقامه نماز جماعت، براي چند دقيقه هم كه شده بلندگوي ماشينشان را خاموش كنند و فرياد نزنند بدو بدو پيازه، براي هر خونه نيازه، بدو كه رفتيم...
كمفروشي كه ميكني! در مورد قيمت و وزن كالا دروغ هم ميگويي! لااقل اجازه بده آن نمازگزار، با حضور قلب و با آرامش نمازش را تمام كند. شايد وسوسههاي شيطان و ترس از فقر، او را به طمع ارزانتر خريدن، از مسجد بيرون بكشد!
دوري از گناه با ترس از خدا
ترس به خودي خود مذموم نيست، بلكه در آيات و روايات بسياري، سفارش به ترسيدن هم شدهايم. آن دسته از افراد كه به خاطر ترس از فقير شدن دست به حرامخواري ميزنند، بايد ترس خود را با ترس درمان كنند. بايد ترس از فقر را با ترس از عذاب الهي درمان كنند. ترس از خشم و غضب پروردگارشان. ترس از بخشيده نشدن حقالناس. ترس از جهنم.
اگر انسان از اينها ترسيد، ديگر هيچ وقت از فقير شدن نميترسد، كه به خاطر فقر، دست به هر كاري بزند. بر فقر و تنگدستي ميشود صبر كرد، ولي آيا بر عذاب الهي و آتش جهنم ميتوان صبر كرد؟! فقر را ميتوان درمان كرد، اما آيا عذاب الهي و حقالناس را ميتوان در روز قيامت درمان كرد؟! كسي كه از خدا بترسد، از فقر نميترسد. كسي كه بر فقر و تنگدستي صبر كند و مرتكب حرام نشود، خداوند هم او را از آتش حفظ خواهد كرد.
اميرالمؤمنين حضرت علي(ع) گنجهاي زمين و آسمان را در اختيار داشت ولي فقيرانه و بسيار ساده زندگي ميكرد تا به مردم بفهماند كه فقر و تنگدستي نبايد انسان را به فساد و تباهي بكشاند.
ايشان در حديث بسيار پرمعنايي ميفرمايند: «بنده، به سبب بيصبري، خودش را از روزي حلال محروم ميكند و بيشتر از روزي مقرر هم نصيبش نميشود.»
انسان ترسو، بيصبري ميكند و متأسفانه خودش را گرفتار حرام ميكند و هر چقدر هم كه تلاش ميكند، باز هم ثروتمند نميشود و مالش بركت نميكند.
بايد به اينگونه افراد كه از ترس فقر، مال مردم را بر خودشان حلال ميدانند و شروع به چپاول و گردنكشي ميكنند بگوييم كه آنچه سبب فقر ميشود، خيانت در امانت است، اسراف است، دروغ است.
حضرت علي(ع) فرمودند: «خيانت در امانت فقرآور است.» ما انسانها بايد از اينكه در امانت مردم، خيانت كنيم بترسيم، نه از فقر و تنگدستي. بايد از اينكه بركت را در سطل زباله دفن كنيم بترسيم، بايد از هزاران دروغي كه ميگوييم تا 10 تومان بيشتر نصيبمان شود بترسيم. اينگونه ترسها منجر به ترس از خدا ميشود، انسانساز است و جلوي ارتكاب حرام را ميگيرد.
آنهايي كه در كربلا، مقابل فرزند رسول خدا(ص) ايستادند و سر از بدن مباركش جدا كردند، قبل از اينكه اين گناه بزرگ را مرتكب شوند چه كرده بودند؟! اين افراد قبل از حادثه كربلا چگونه زندگي ميكردند كه به اينجا رسيدند؟! خود سيدالشهدا(ع) پاسخ اين سؤال را دادهاند. وقتي سؤال كردند كه چرا اينها در مقابل شما ايستادهاند و شمشير به قتل شما كشيدهاند؟ ايشان پاسخ دادند: ملئت بطونهم من الحرام. شكمهايشان از حرام پر شده است.
شكمي كه از حرام پر شود، همچون تنوري است كه از هيزم تر پر شده است و دودش به چشم خودمان خواهد رفت و نور وجود امام را نخواهيم ديد. اي كاش، اين افراد به سرعت از مسجد خارج نشوند، تا سخنان روحاني مسجد را بشنوند كه بر اساس آيات و روايات ميگويد: حرامخواران اهل جهنماند و جاودانه در آن خواهند ماند. حرامخواران در حقيقت، آتشى را در شكم خود فرو مىبرند و به زودى در آتشى افروخته وارد خواهند شد.
ارتكاب و ارتزاق از حرام برابر است با رستگار نشدن. ارتزاق از حرام، انسان را از نماز و ذكر خداوند غافل ميكند. دعا كردن در حال ارتزاق از حرام، همچون بناي روي آب است؛ «الدُّعَاءُ مَعَ أَكْلِ الْحَرَامِ كَالْبِنَاءِ عَلَى الْمَاءِ». دوري كردن از حرام بسيار مهم و حياتي است. بنابراين اهل بيت(ع) فرمودهاند: يك لقمه حرام نخوردن از 2 هزار ركعت نماز مستحبي برتر است.
روزي را خدا ميدهد
از همان جايي كه مرگ ميآيد، روزي آدمي هم ميآيد. وظيفه ما فقط قدم برداشتن و حركت كردن در مسير درست آن است. حركت و تلاش صحيح ضامن كسب روزي و افزايش بركت است. متأسفانه عدهاي از مردم، بنا به هر دليلي، گمان ميكنند كه خودشان روزيدهنده هستند، نه خداوند! به همين خاطر شب و روز را به هم دوختهاند، چند شيفت كار ميكنند، از ترازوي خراب استفاده ميكنند، ازبيآگاهي طرف مقابل سوءاستفاده ميكنند، اينكه مسافرانشان آدرس را نميدانند هم كمك بزرگي به راننده ميكند و همه اينها سبب ميشود اين آقاي عزيز، كلاهي را بردارد يا كلاهي را بگذارد و شب كه به خانه برميگردد، چند هزار تومان بيشتر كاسبي كرده باشد اما از چه راهي؟ به چه قيمتي؟ و به چه بهايي؟
چون خدا را فراموش كردهايم، چون رازقيت خداوند را باور نداريم، دست به هر كاري ميزنيم تا خودمان، روزي خودمان را بهدست آوريم! به هر قيمتي كه باشد. هرچند باعث فقير شدن ديگران شويم! جيب ديگران را خالي كنيم تا جيب خودمان پر شود!
اگر ميوههاي در مغازهات را كمي ارزانتر بدهي، زودتر به فروش ميرسد و بركت ميكند. اينكه ميوهها را خراب ميكني ولي ارزانتر به مردم نميدهي بركت از زندگيات ميرود.
اگر از مسافر كرايه كمتري بگيري، رضايت و دعاي مسافر موجب بركت مال و افزايش روزيات ميشود، نه اينكه ساعتها در گرما و سرما معطل يك مسافر بماني! و در آخر هم، كرايه را چند برابر از او بگيري.
اگر در روز باراني، به خاطر شرايط موجود، مردم را مجبور نكني كه پول دربستي بدهند تا آنها را از باران نجات دهي، خداوند هم تو را از آتش جهنم نجات ميدهد. خيلي از پولها و درآمدهايي كه به عنوان زرنگي و زيركي به دست ميآوريم، زندگي ما را به تباهي و آشفتگي ميكشد و بركتي هم ندارند. اگر ترازو را با سنگ وجدان میزان كردي و وزن كالا را مناسب دادي، روز قيامت ترازوي اعمالت نيز با تخفيف ويژهاي همراه خواهد شد.
اگر جلوي زبانت را گرفتي كه قيمت اجناس را به دروغ چند برابر اعلام نكند، روز قيامت، زبان ديگران عليه تو شهادت نخواهد داد.
اگر مرتكب حرام و حقالناس نشده باشي، شب عاشورا، حسينبن علي(ع) به تو نخواهد گفت: هر كسي كه حقالناس به گردن دارد، از اينجا برود. من پاسخگوي حقالناس شما نخواهم بود. هرچند كه شهيد شويد.
ترازوها را درست كنيد، فاصله بين خطوط را كم كنيد، كنفرانسها و همايشها را ساده برگزار كنيد و از زيادهروي پرهيز كنيد؛ چراكه اموال مردم، تحمل اين ضررها را ندارد. پروردگارا! به همه ما روزي حلال و واسع عطا كن و با روزي حلالت ما را از حرام
بينياز كن.