رئيس مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازي در نخستين كنفرانس ملي «تابآوري شريانهاي حياتي و زيرساختهاي عمراني» اعلام كرد كه ۳۰ درصد جمعيت ايران در بافتهاي «ناكارآمد» زندگي ميكنند. محمد شكرچيزاده، ميزان كل بافتهاي ناكارآمد در ايران را ۱۴۱ هزار هكتار اعلام و «مشكلات آب، برق، گاز، راه و خطوط ارتباطي» را از جمله «شريانهاي حياتي» معرفي كرد كه در صورت وقوع حوادث، مشكلات زيادي ايجاد ميكنند و نياز به توجه بيشتري دارند. اين مقام مسئول زيرساختها در كلانشهرهايي چون كرمان و تهران را داراي وضعيت نامطلوبي توصيف كرد و هشدار داد كه حادثه ساختمان پلاسكو نشان داد كه حتي مجموعه بزرگي مثل شهرداري تهران هم توانايي مقابله با حادثه آتشسوزي در اين بنا را نداشتند.
آقاي شكرچيزاده ميزان مقاومت شهرها مقابل تكانههاي زمين را هم داراي اهميت دانست و افزود: تابآوري ساختمانهاي مسكوني و شريانهاي حياتي از اهميت بالايي برخوردار است، اما پس از سالها برنامهريزي، كمبود منابع مالي مانع پيشرفت اين مسئله شده است. ساختمانهاي جديدالاحداث در كرمانشاه هم دچار آسيب شدند كه اين يعني تابآوري رعايت نشده و مشكل داشته است، لذا بايد ساختمانسازي را خيلي جدي بگيريم.
رئيس مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازي «آموزش، افزايش كيفيت مصالح ساختماني، جدي گرفتن آزمايشگاههاي تأييد كيفيت، مشاركت با مردم و دانشجويان و استفاده از نظرات و راهكارهاي آنها و تجهيز بيشتر استانها به شبكههاي لرزهنگاري و شتاب نگاري» را از جمله اقدامات مؤثر در مقابله با بحرانهاي آتي دانست.
مركز تحقيقات ساختمان و مسكن، تنها سازمان رسمي و مسئول در زمينه تحقيق و بررسي مسائل مربوط به ساختوساز در كشور بوده و زيرمجموعه وزارت راه و شهرسازي است.
پاشنه آشيل كلانشهرها
در روز ۲۰ مهرماه هم، وزير راه و شهرسازي گفته بود كه در ايران ۱۵۶هزار هكتار بافت ناكارآمد شهري وجود دارد و جمعيتي بالغ بر ۱۹ميليون نفر در اين مناطق زندگي ميكنند.
سخنگوي كميسيون عمران مجلس هم روز دوم دي گفته بود كه بودجه دولت براي رسيدگي به بافتهاي فرسوده در سال ۹۷ ناچيز است.
صديف بدري افزوده بود: پهنه بافتهاي فرسوده و فضاهاي ناكارآمد در ايران بسيار است و بودجه كافي براي اصلاح اين وضعيت وجود ندارد.
خبرگزاري ايمنا هم در ارديبشهتماه، بافتهاي ناكارآمد را «پاشنه آشيل» شهرها ناميده و نوشته بود كه «تنگناهاي اقتصادي» موجب پيدايش اين بافتها ميشوند.
يكي از آثار دگرگونيهاي اقتصادي، اجتماعي و سياسي سده اخير، شكلگيري بافتهاي ناكارآمد و مسئلهدار شهري است.
در سال ۱۳۹۴در كنفرانس بينالمللي «انسان، معماري، عمران و شهر» به موضوع گونهشناسي بافتهاي ناكارآمد و مسئلهدار شهري پرداخته شد و عنوان شد كه مناطق شهري داراي گونههاي متفاوتي بوده و همگي داراي پيشينه يكساني نيستند و نميتوانند در يك دسته قرار گيرند و بهخصوص تنها شامل بافتهاي فرسوده نميشود.
بر اساس پژوهشهاي منتشر شده در اين كنفرانس، يكي از انواع اين بافتها يعني بافتهاي فرسوده به بافتهايي با قدمت و عمر طولاني اطلاق نميشود، بلكه به بافتهايي اطلاق ميشود كه از نظر ويژگيهاي كالبدي، اقتصادي و در برخي موارد اجتماعي فرسوده شده و جوابگوي نيازمنديهاي ساكنان نيست.
استاندار در انتظار «اقدامي عاجل»
استاندار تهران هم اخيراً با اعلام نامناسب بودن «زيرساختهاي شهري» در برخي شهرستانهاي استان تهران، از مسئولان خواست براي بازسازي بافتهاي فرسوده اين مناطق «اقدام عاجلي» انجام دهند.
محمدحسين مقيمي اين موضوع را در بازديد از بافتهاي فرسوده شهرستان ملارد در استان تهران بيان كرد.
وي يكي از مهمترين معضلات استان تهران بهويژه در شهرستان ملارد را بافتهاي فرسوده و غيرايمن ناميد و گفت كه بايد مسئولان شهري در خصوص افزايش ايمني اين بافتها اقدام عاجلي انجام دهند.
مقيمي اضافه كرد كه زيرساختهاي شهري در برخي از شهرهاي استان تهران و حاشيه اين شهرها مناسب نيست و بايد مسئولان به سمت بازسازي بافتهاي فرسوده حركت كنند.
استاندار تهران همچنين از در دست اقدام بودن طرحهايي براي بازسازي و ايمنسازي بافتهاي فرسوده، براساس قانون و اعتباراتي كه در اين زمينه در بودجه كشور پيشبيني شده خبر داد.
آنطور كه اين مقام مسئول اعلام كرد: بنياد مسكن بايد براساس قانون، هر سال ۱۰ درصد از روستاهاي كشور را در مقابله با زلزله ايمن كند.
به گفته وي، بنياد مسكن و شهرسازي موظف است تسهيلات ۲۰۰ تا ۳۰۰ ميليون ريالي با كارمزد 4درصد در اختيار روستاييان قرار دهد.
او خواستار ورود جديتر استان تهران به موضوع بازسازي بافتهاي فرسوده در مناطق روستايي اين استان شد؛ موضوعي كه در تهران و ساير كلانشهرها تنها با قدرت نظارتي بيشتر از سوي نمايندگان شوراي شهر امكانپذير است.
