
محمدصادق عابديني
شانس برابر مصلاي تهران و شهرآفتاب براي ميزباني نمايشگاه كتاب تهران انتخاب گزينه مطلوب ميزباني را براي برگزاركنندگان سخت كرده است، با اين حال گويا مزاياي مصلاي تهران، به تازگي و نو بودن شهر آفتاب چربش دارد، ولي تصميم نهايي قرار است به نتيجه جلسه شوراي سياستگذاري نمايشگاه در هفته پيش رو منوط شود. نمايشگاه كتاب تهران، بزرگترين و مهمترين رخداد فرهنگي كشور است كه هر ساله در ارديبهشت ماه برگزار ميشود و محلي است براي ارائه جديدترين توليدات حوزه نشر و البته تأمين بخش قابل ملاحظهاي از نياز بازار كتاب كشور كه با استقبال خوب مردم و دوستداران كتاب نيز همراه ميشود. بعد از چند سال مستأجري نمايشگاه كتاب تهران در محل مصلاي بزرگ امام خميني و يك انتقال پر حرف و حديث به شهر آفتاب، اكنون مهمترين موضوع حوزه فرهنگ انتخاب ميزبان دوره بعدي نمايشگاه است.
22 آذرماه بود كه سخنگوي نمايشگاههاي فرهنگي كشور، از مهلت 10 روزه وزارت ارشاد به شهرداري تهران براي تأمين فضاهاي مناسب مورد نياز نمايشگاه و رفع نواقص سال گذشته و ارتقاي سطح كمي وكيفي خدمات به ناشران و مردم خبر داد. با احتساب اينكه امروز آخرين روز از آذر خواهد بود و فردا جمعه نيز روز تعطيل به شمار ميرود، عملاً مهلت ارشاد به شهرداري در روز شنبه به پايان ميرسد و تكليف ميزبان برگزاري سي و يكمين نمايشگاه كتاب تهران با نظر شوراي سياستگذاري روشن خواهد شد.
دومين جلسه شوراي سياستگذاري سي و يكمين نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران با حضور سيد عباس صالحي وزير ارشاد در روز چهارشنبه 22 آذر برگزار شد، در اين جلسه توافق شد مهلتي10 روزه به شهرداري داده شود. در اين 10 روز چه در شهر آفتاب گذشته و شهرداري تا چه حد توانسته خواستههاي ارشاد را محق كند، موضوعي است كه در سومين جلسه شورا به بحث گذاشته ميشود؛ جلسهاي كه تا حد زيادي تكليف ميزباني نمايشگاه را روشن ميكند و ميتواند نشاندهنده اعتماد وزارت ارشاد دولت تدبير به شهرداري اصلاحطلب باشد يا بازگشتي به گذشته و سپردن ميزباني به مصلاي بزرگ امام خميني(ره) كه چند سال پياپي ميزبان نمايشگاه كتاب و ديگر نمايشگاههاي بزرگ فرهنگي و اقتصادي بوده است.
شهر آفتاب يك تجربه باراني
يك باران پيشبيني نشده كافي بود تا مخالفان سياسي محمدباقر قاليباف شهردار وقت تهران و يكي از رقباي اصلي دوازدهمين دوره انتخابات رياست جمهوري، كم و كاستيهاي شهرآفتاب را به رخ شهردار بكشند. تيترهايي از جنس «شهر آفتاب را آب برد» هم انتقاد از آب گرفتگي سالن نمايشگاه كتاب بود كه به ناشران خسارتزده بود و هم انتقاد از يك رقيب سياسي! اما ايرادات شهرآفتاب بعد از نمايشگاه فراموش نشد و برگزاري دوره بعدي نمايشگاه كتاب تهران در شهر آفتاب اولين شهر نمايشگاهي ايران زير سؤال رفت. با تغيير تيم مدیريت شهرداري تهران، تيم جديد در موقعيتي قرار گرفت كه بايد خواستههاي وزارت ارشاد را براي ميزباني نمايشگاه جلب كند. گويا نه وزارت ارشاد و نه ناشران دل خوشي از وضعيت ميزباني شهر آفتاب ندارند و براي همين بارها در رسانهها موضوع مهلت و ضربالاجل براي تعيين تكليف خواستههاي وزارت ارشاد از مديران شهرداري مطرح شده است.
مصلاي تهران ظاهراً آرام !
وقتي ميزباني نمايشگاه كتاب از مصلاي تهران گرفته شد، عملاً مصلاي تهران برگزاري مهمترين نمايشگاه سالانهاش را از دست داد؛ مصلايي كه كاربرد اصلي آن برگزاري مراسم نماز است، اما زير بناي مناسب آن و دسترسيهاي خيلي خوبش باعث شد تا به يك مركز نمايشگاهي در مركز تهران تبديل شود. مصلاي تهران مزاياي خوبي دارد كه شهر آفتاب از آن بيبهره است. دو ايستگاه متروي «شهيد بهشتي» و «مصلاي تهران» هر دو در اين مجموعه واقع شدهاند. خط 3 مترو نيز كه به تازگي راهاندازي شده دو ايستگاه در نزديكي مجموعه مصلي دارد. چند پاركينگ بزرگ، ايستگاه بيآرتي، حمل و نقل با تاكسيهاي ون به صورت رايگان و فضاي مسقف بزرگ از جمله مزيتهاي مصلي است. مديران مصلي به جاي اينكه بخواهند مستقيماً خود را مايل به ميزباني نمايشگاه نشان دهند، تصميم گرفتند خبرنگار را به تماشاي امكانات اين مجموعه ببرند و در زمان برگزاري نمايشگاه مطبوعات گروهي از اهالي رسانه را به ديدن بخشهاي تازهساز مصلي مانند رواقها بردند، مجموعههايي كه ميتواند بر مزاياي ميزباني نمايشگاه كتاب بيفزايد.
همه چيز 50-50
امير مسعود شهرامنيا، مديرعامل مؤسسه نمايشگاههاي فرهنگي ايران كه متولي برگزاري نمايشگاه كتاب است، در گفت و گو با «جوان» درباره آخرين وضعيت انتخاب ميزبان نمايشگاه كتاب ميگويد: شانس مجموعه شهرآفتاب و مصلاي تهران برابر است، اگرچه ناشران به خاطر دسترسيها و درون شهر بودن مصلي، تمايل بيشتري براي برگزاري نمايشگاه در مصلاي تهران دارند. شهرامنيا ادامه ميدهد: منتظريم تا نتايج بررسيها درباره فرصتي كه به شهرداري تهران داده شده، ارائه شود تا در جلسه آتي شوراي سياستگذاري نمايشگاه در باره آن تصميمگيري شود. وي با اشاره به تهيه برگههاي نظرسنجي از مردم و ناشران درباره ميزباني نمايشگاه گفت: قطعاً نتايج اين نظرسنجيها نيز در تصميم نهايي شورا مؤثر خواهد بود. شهرامنيا با بيان اينكه وزارت ارشاد نيز در انتخاب ميزبان نمايشگاه ملاحظات خود را دارد، ميگويد: نميتوان به طور قطع گفت كدام يكي از دو گزينه مصلي يا شهر آفتاب ميزبان نمايشگاه خواهند بود و تكليف ميزباني را جلسه شورا مشخص ميكند كه يا شنبه هفته آتي برگزار ميشود يا در هفته بعد از آن برگزار خواهد شد.
شهر آفتاب: شهرداري بايد پاسخ دهد
با پيگيري «جوان» درباره اجراي خواستههاي وزارت ارشاد از شهرآفتاب، مديران اين مجموعه نمايشگاهي، هر گونه اظهارنظر در اينباره را به شهرداري تهران محول كردند و اذعان داشتند بسياري از خواستههاي ارشاد ربطي به اختيارات نمايشگاه ندارد و در حيطه وظايف شهرداري تهران است، مانند بحث دسترسي به نمايشگاه و ايجاد خطوط اتوبوسراني براي دسترسي به شهرآفتاب كه بايد ديد شهرداري قصد اجراي تمهيدات جديد ترافيكي براي حمل و نقل آسان به شهرآفتاب را خواهد داشت يا خير!
تا برگزاري سي و يكمين نمايشگاه كتاب تهران كه قرار است در ارديبهشت ماه سال 97 برگزار شود، حدود چهار ماه زمان باقي است، زماني كه براي برنامهريزي و آمادهسازي نمايشگاه، چندان زمان طولاني به شمار نميرود! احتمالاً اين روزها آخرين فرصتهايي است كه متوليان فرهنگي ميتوانند براي رسيدن به اجماع در خصوص ميزبان نمايشگاه كتاب تهران به تفاهم برسند.